Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σηματοδοτεί την τρίτη συνεχόμενη κρίση που αναγκάζει τις κυβερνήσεις να συνειδητοποιήσουν τους κινδύνους της εξάρτησης από την ελεύθερη ροή πετρελαίου

H ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε όλο τον κόσμο να επανεξετάσουν τρόπους μείωσης της μακροπρόθεσμης εξάρτησης από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με προτάσεις για την επέκταση της πυρηνικής ενέργειας και των ανανεώσιμων πηγών, την αύξηση των στρατηγικών αποθεμάτων και της εγχώριας παραγωγής, καθώς και τη διαφοροποίηση των ξένων πηγών εφοδιασμού.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σηματοδοτεί την τρίτη φορά μέσα σε λίγα έτη που ένας διεθνής ενεργειακός κλονισμός έχει αναγκάσει τις κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους ενός κόσμου που εξαρτάται από την ελεύθερη ροή τεράστιων ποσοτήτων πετρελαίου για να τροφοδοτήσει τον οικονομικό του κινητήρα. Έχει επίσης ενισχύσει την άποψη ότι η εποχή των ορυκτών καυσίμων πρέπει να τελειώσει, μετά την αντίδραση των τελευταίων ετών στις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

«Το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας δεν ήταν ποτέ τόσο οξύ όσο τώρα. Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, οι αγορές θεωρούσαν δεδομένους τους πόρους του Κόλπου. Αυτό δε θα ισχύει στο μέλλον», δήλωσε ο Τζέφρι Πάιατ, ο οποίος ήταν υφυπουργός Εξωτερικών υπεύθυνος για τους ενεργειακούς πόρους στην κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν και είναι τώρα ανώτερος διευθύνων σύμβουλος στη συμβουλευτική McLarty Associates των ΗΠΑ.

Οι μεγαλύτεροι καταναλωτές ενέργειας στον κόσμο βρίσκονται τώρα ξανά στο επίκεντρο: η Ευρώπη παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα νέα κίνητρα για την πυρηνική ενέργεια. Άλλοι σημαντικοί εισαγωγείς σχεδιάζουν να προμηθεύονται καύσιμα από ένα ευρύτερο φάσμα προμηθευτών για να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο.

Σε ένα πρόσφατο άρθρο σχετικά με ένα πιθανό μπλοκάρισμα του Ορμούζ, ένα τμήμα του κρατικού οργανισμού σχεδιασμού της Κίνας, το οποίο διαμορφώνει την οικονομική στρατηγική της χώρας, δήλωσε την πρώτη ημέρα του πολέμου ότι η χώρα θα πρέπει να επιταχύνει τη μετάβασή της στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και να επεκτείνει τα αποθέματά της έκτακτης ανάγκης και να προμηθεύεται περισσότερη ενέργεια από εναλλακτικούς προμηθευτές.

Περίπου το 20% του παγκόσμιου εφοδιασμού πετρελαίου και LNG έχει μπλοκαριστεί, αφού η Τεχεράνη απέκλεισε ουσιαστικά τα Στενά του Ορμούζ. Ο IEA το χαρακτήρισε ως τη χειρότερη διαταραχή στον παγκόσμιο εφοδιασμό ενέργειας στην ιστορία. Οι παγκόσμιες τιμές του αργού πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι.

Η εξάρτηση της Ασίας

Η Ασία προμηθεύεται τη συντριπτική πλειοψηφία των εισαγωγών πετρελαίου και LNG της από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που την καθιστά την περιοχή που επηρεάζεται περισσότερο τόσο από τις υψηλότερες τιμές όσο και από τη διακοπή της φυσικής προσφοράς που προκαλεί η σύγκρουση με το Ιράν.

Το ζήτημα έχει ενισχύσει την υποστήριξη προς την πυρηνική ενέργεια ως μέσο για τη μείωση της εξάρτησης από την ηλεκτρική ενέργεια που τροφοδοτείται από φυσικό αέριο και άλλα ορυκτά καύσιμα.

Στην Ταϊβάν, ο υπουργός Οικονομίας Κουνγκ Μινγκ-σιν δήλωσε στις 11 Μαρτίου ότι το νησί εξετάζει το ενδεχόμενο επανεκκίνησης του τελευταίου πυρηνικού σταθμού του, ο οποίος έκλεισε τον Μάιο. Περίπου το ένα τρίτο του εφοδιασμού της Ταϊβάν σε LNG προέρχεται από το Κατάρ, του οποίου η παραγωγή έχει μειωθεί λόγω των συγκρούσεων.

Το Τόκιο είχε ήδη συζητήσει την επανεκκίνηση των αντιδραστήρων που βρίσκονται σε αδράνεια μετά την καταστροφή στη Φουκουσίμα το 2011, καθώς η Ιαπωνία επιδιώκει να μειώσει τη μεγάλη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές ενέργειας.

Στην Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου στον κόσμο, η εταιρεία διύλισης Sinopec έχει μειώσει την παραγωγή κατά 10%. Το Πεκίνο έχει επίσης απαγορεύσει τις εξαγωγές καυσίμων για να αποτρέψει εγχώριες ελλείψεις.

Ωστόσο, η Κίνα έχει μείνει σχετικά ανεπηρέαστη από την κρίση, χάρη στα άφθονα αποθέματα πετρελαίου έκτακτης ανάγκης και το υψηλό ποσοστό ηλεκτροκίνησης και ηλεκτροδότησης, με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα να αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το μισό των εγχώριων πωλήσεων καινούργιων αυτοκινήτων και το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας να τροφοδοτείται κατά περισσότερο από 50% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Στις ΗΠΑ, συγκριτικά, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10% της αγοράς, ενώ η ανανεώσιμη ενέργεια καλύπτει περίπου το ένα τέταρτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Κυβερνητικοί αξιωματούχοι και στελέχη εταιρειών στην Ιαπωνία, την Ταϊβάν, το Μπαγκλαντές και το Πακιστάν δήλωσαν ότι σχεδιάζουν επίσης να διαφοροποιήσουν τις πηγές εισαγωγών τους και να αγοράσουν LNG στην αγορά spot, αντί να βασίζονται σε μακροπρόθεσμες συμβάσεις από τη Μέση Ανατολή.

Το λάθος της Ευρώπης

Το κόστος των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων της ΕΕ, εν τω μεταξύ, έχει αυξηθεί κατά 6 δισεκατομμύρια ευρώ από την έναρξη του πολέμου, ασκώντας τεράστια ανοδική πίεση στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στην ήπειρο.

Το να είναι «εντελώς εξαρτημένη από ακριβές και ασταθείς εισαγωγές» ορυκτών καυσίμων θέτει την Ευρώπη σε διαρθρωτικό μειονέκτημα έναντι άλλων περιοχών, δήλωσε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, παρουσιάζοντας παράλληλα ένα νέο πρόγραμμα που προσφέρει κίνητρα 200 εκατομμυρίων ευρώ για ιδιωτικές επενδύσεις σε καινοτόμες πυρηνικές τεχνολογίες.

Η μείωση του μεριδίου της πυρηνικής ενέργειας στο συνολικό μείγμα των πηγών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη τα τελευταία 25 χρόνια «ήταν ένα στρατηγικό λάθος», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.

Χαλάρωση των κυρώσεων

Ως ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν λιγότερο για ελλείψεις στην εγχώρια προσφορά. Προμηθεύονται μόνο ένα μικρό μέρος των εισαγωγών τους από τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό σε τρόπους για να συγκρατήσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας, ενώ διεξάγει τον πόλεμο.

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι η διακοπή του εφοδιασμού από τη Μέση Ανατολή ήταν ένας λόγος για τις χώρες να αυξήσουν την παραγωγή ορυκτών καυσίμων, όχι να τα αντικαταστήσουν.

Ο πληθωρισμός αποτελεί βασικό σημείο ευπάθειας για τον Ντόναλντ Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς εν όψει των εκλογών του Νοεμβρίου.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ενίσχυση της παγκόσμιας προσφοράς, η κυβέρνηση Τραμπ έχει χαλαρώσει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ώστε να επιτρέψει σε άλλες χώρες να αγοράσουν περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο.

Η κρίση στο Ιράν ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε επανεκτίμηση των δυτικών κυρώσεων κατά του ρωσικού LNG, σύμφωνα με αναλυτές, καθώς η ΕΕ και οι ασιατικοί εισαγωγείς αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της απώλειας εφοδιασμού από την έναρξη της σύγκρουσης.

Τα φιλόδοξα σχέδια της ΕΕ για πράσινη ενέργεια θα μπορούσαν τελικά να περιορίσουν την έκθεσή της σε διαταραχές του εφοδιασμού με πετρέλαιο. Ωστόσο, υπάρχει επίσης ο κίνδυνος να δημιουργηθεί μια νέα εξάρτηση από την Κίνα, όπως δήλωσε ο Μπαρτ Γκρούθουις, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και αντιπρόεδρος της αντιπροσωπείας για τις σχέσεις με το Ιράν.

«Δημιουργούμε νέες εξαρτήσεις και νέα προβλήματα εντός της ενεργειακής μας υποδομής, καθώς δημιουργούμε εξαρτήσεις, απόλυτες εξαρτήσεις, από το κινεζικό υλικό και λογισμικό», δήλωσε, σύμφωνα με το Reuters.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Economist: Γιατί η κανονικότητα θα αργήσει να επιστρέψει στις αγορές ενέργειας – Τα σενάρια