Για τον κορεσμό της Σαντορίνης και την αλλοίωση του χαρακτήρα και του κοινωνικού ιστού από την ανεξέλεγκτη καθημερινή ροή δεκάδων χιλιάδων τουριστών.

Στα όριά της, αν δεν τα έχει ξεπεράσει ήδη, βρίσκεται η Σαντορίνη, καθώς, σύμφωνα με έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα η Επιτροπή Μεταφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (TRAN Commitee), το πανέμορφο νησί του Αιγαίου δεν αντέχει να φιλοξενήσει περισσότερους τουρίστες, από τα 5,5 εκατ. επισκεπτών που καταγράφηκαν το 2017.

Το 2017, η αύξηση στον αριθμό των τουριστών που έκαναν διακοπές στη Σαντορίνη, σε σχέση με το 2012, ανήλθε στο 66%, όταν οι διανυκτερεύσεις ήταν σχεδόν 3,3 εκατ. 

Το 2018, στη Σαντορίνη κατέπλευσαν 474 κρουαζιερόπλοια, με συνολικά 749.286 επιβάτες έναντι των 620.570 επιβατών που είχαν καταφτάσει με 406 κρουαζιερόπλοια το 2017. Τα νούμερα αυτά πρακτικά «μεταφράζονται» σε 2.000 επισκέπτες κρουαζιερόπλοιων σε καθημερινή βάση στο νησί, με ημερήσια μέγιστα 18.000 ατόμων κατά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, κάθε μέρα του 2017 στη Σαντορίνη αντιστοιχούσαν 107,8 τουρίστες, ανά 100 κατοίκους, με 220,6 τουρίστες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο! Αυτοί οι δείκτες είναι από τους υψηλότερους παγκοσμίως, σε ένα νησί που είναι ήδη χτισμένο στο 15% της συνολικής επιφάνειάς του, την ώρα που ο μέσος όρος των ελληνικών νησιών είναι στο 1%. 

Όσον αφορά τα οικονομικά οφέλη, ο ετήσιος οικονομικός κύκλος από τον τουρισμό στο νησί υπολογίζεται πως ανέρχεται στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Ωστόσο, η αθρόα προσέλευση τουριστών που κατακλύζουν κάθε γωνιά του νησιού, προκαλεί μία σειρά από προβλήματα. Η περιβαλλοντική υποβάθμιση, η έλλειψη νερού και ενέργειας, η πολιτιστική εκτόπιση και ο πολλαπλασιασμός των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων τύπου Airbnb είναι μόνο μερικά από τα ζητήματα που έχουν προκύψει. «Αυτά μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τη μελλοντική ελκυστικότητα του προορισμού», προειδοποιεί η έκθεση. Ενδεικτικό είναι πως τα τελευταία χρόνια ακόμα και οι τουρίστες έχουν αρχίσει να παραπονιούνται για τους τουρίστες στο νησί και την κυκλοφοριακή συμφόρηση ΙΧ και δημόσιων συγκοινωνιών. Η έκθεση εστιάζει και στην συμπεριφορά των επισκεπτών. «Η ανάρμοστη συμπεριφορά τουριστών στη Σαντορίνη έχει αναφερθεί ως ένα κρίσιμο πρόβλημα».

Ευθύνες στις ελληνικές αρχές

Σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, την ευθύνη για τη δύσκολη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί φέρουν οι ελληνικές αρχές, οι οποίες όφειλαν να ενεργοποιήσουν τους προβλεπόμενους μηχανισμούς για τη ρύθμιση των τουριστικών ροών, ώστε να προστατευτεί το νησί και ο ντόπιος πληθυσμός.

Η έλλειψη τουριστικής διακυβέρνησης και στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ των τοπικών και των εθνικών αρχών θα μπορούσε να θέσει το μέλλον του προορισμού σε κίνδυνο», υπογραμμίζεται στο κείμενο της Επιτροπής,η οποία θέτει ως αναγκαιότητα τη θέσπιση αποτελεσματικών πολιτικών για τη ρύθμιση των αυξανόμενων τουριστικών ροών. 

Η Σαντορίνη, ωστόσο, δεν είναι ο μοναδικός τουριστικός προορισμός στην Ελλάδα που... κινδυνεύει. Σύμφωνα με την TRAN Committee, υψηλό κίνδυνο διατρέχουν τα νησιά του Ιονίου, αλλά και περιοχές της Πελοποννήσου. 

«Τις τελευταίες δεκαετίες, η τουριστική ανάπτυξη στη Σαντορίνη δεν είχε στρατηγικό πλαίσιο και αποτελεσματικό σχεδιασμό. Ο προορισμός υπέφερε από την ανεπαρκή υποστήριξη του δημόσιου τομέα στην ανάπτυξη και εφαρμογή αποτελεσματικών πολιτικών για τη διαχείριση και ρύθμιση των αυξανόμενων τουριστικών ροών. Πρόσφατα, οι τοπικές αρχές έχουν σημάνει συναγερμό αλλά στηρίζονται κυρίως στην κεντρική κυβέρνηση, καθώς έχουν περιορισμένες εξουσίες και πόρους», αναφέρει η TRAN Committee.