Μέχρι στιγμής, η ταχεία αποβιομηχάνιση και η παρατεταμένη ύφεση της χώρας δεν έχουν προκαλέσει μια κριτική επανεκτίμηση της πολιτικής πορείας της

Η Γερμανία πλήττεται από κύμα χρεοκοπιών. Τώρα, στο τρίτο έτος μιας παρατεταμένης ύφεσης, η οικονομική κατάσταση είναι πιο ανησυχητική από ό,τι κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2009.

Η καθοδική πορεία των γερμανικών επιχειρήσεων έχει φτάσει σε δραματικά επίπεδα. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Οικονομικών Ερευνών Leibniz στο Halle (IWH), το β’ τρίμηνο του 2025 σημειώθηκε ο υψηλότερος αριθμός πτωχεύσεων μεταξύ εταιρικών σχημάτων και εταιρειών των τελευταίων 20 ετών. Παρά τη μικρή μείωση που παρατηρήθηκε τον Ιούνιο, η τάση παραμένει αναλοίωτη: η οικονομική υπόσταση της Γερμανίας υποχωρεί και, μαζί με αυτήν, η χώρα αποχαιρετά σιωπηλά την ευημερία της.

Μόνο τον Ιούνιο, οι αναλυτές του IWH κατέγραψαν 1.420 πτωχεύσεις εταιρειών. Οι συγκρίσεις σε ετήσια βάση αποκαλύπτουν το πλήρες μέγεθος της κρίσης: αύξηση 23% σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024. Τα στοιχεία είναι επίσης πάνω από 50% υψηλότερα από τον μέσο όρο πριν από το lockdown. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως σε οικονομικά ισχυρές πολιτείες όπως η Βαυαρία και η Έσση, οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν δυσανάλογα κατά 80% και 79% αντίστοιχα.

Συνολικά, το β’ τρίμηνο καταγράφηκαν 4.524 πτωχεύσεις εταιρειών — αύξηση 7% σε σύγκριση με το α’ τρίμηνο του 2025.

Οι αναλυτές αναφέρουν όχι μόνο τη συνεχιζόμενη ύφεση, αλλά και μια από καιρό αναμενόμενη διόρθωση της αγοράς μετά από χρόνια εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. 

Ενώ η ανάλυση του IWH αποφεύγει να ασχοληθεί με τις βαθύτερες δομικές αδυναμίες και τις αυτοπροκαλούμενες πολιτικές ζημίες, αυτές παραμένουν οι αποφασιστικοί παράγοντες πίσω από την οικονομική απομόνωση της Γερμανίας. Τα υψηλά ενεργειακά κόστη, η υπερβολική ρύθμιση και η φορολογική επιβάρυνση οδηγούν τις επιχειρήσεις είτε σε πτώχευση είτε στο εξωτερικό. Οι εργαζόμενοι αισθάνονται πλέον όλο και περισσότερο τις επιπτώσεις.

Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Ernst & Young, το 2025 θα χαθούν πιθανώς πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας, ιδίως στον βιομηχανικό τομέα — το κύριο θύμα της ενεργειακής και ρυθμιστικής κρίσης. Από την προ-πανδημική περίοδο, η γερμανική βιομηχανία έχει χάσει περίπου το 10% του όγκου παραγωγής της. Η επιστροφή σε μια βιώσιμη πορεία ανάπτυξης, όπως υποστηρίζει το zerohedge, είναι απίθανη υπό τις τρέχουσες συνθήκες.

Ο κατασκευαστικός τομέας επίσης υποφέρει. Η οικοδομική δραστηριότητα, που αποτελούσε σταθεροποιητικό παράγοντα έχει καταρρεύσει από το 2022. Η πραγματική παραγωγή στον κατασκευαστικό τομέα μειώθηκε κατά 4% το 2024, ενώ για το 2025 αναμένεται περαιτέρω μείωση κατά 2,5-3%. Συνολικά, ο πραγματικός όγκος των κατασκευών το 2025 θα είναι 10-12% χαμηλότερος από τα επίπεδα του 2019.

Η γερμανική κυβέρνηση σχεδιάζει ένα πρόγραμμα τόνωσης της οικονομίας ύψους 847 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί με δάνεια και θα διαρκέσει τέσσερα χρόνια, κυρίως για στρατιωτικές αναβαθμίσεις και υποδομές. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος των κονδυλίων θα διατεθεί πιθανότατα για να καλύψει τα τεράστια ελλείμματα του γερμανικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Μόνο για το 2025, το έλλειμμα της κοινωνικής ασφάλισης αναμένεται να φτάσει τουλάχιστον τα 140 δισ. ευρώ. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρέπει να καλύψει αυτό το κενό για να αποφύγει την αύξηση των δευτερογενών δαπανών. Σε αυτή την περίπτωση, τα φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια της κυβέρνησης Μερτς θα καταρρεύσουν.

Η Γερμανία έχει κοινωνικοοικονομικό πρόβλημα — και οι ηγέτες της προσκολλώνται στο ξεπερασμένο κεϋνσιανό μοντέλο. Οι κρατικές δαπάνες, που χρηματοδοτούνται μέσω χρέους και υποστηρίζονται από την καταστολή των επιτοκίων της ΕΚΤ, αναμένεται να δώσουν ώθηση στην οικονομία.

Αλλά αυτό δε θα συμβεί. Μόνο η αγορά μπορεί να κατανείμει αποτελεσματικά το κεφάλαιο σε παραγωγικές χρήσεις που δημιουργούν ευημερία. Το Βερολίνο δεν έχει ακόμη κατανοήσει αυτή την πραγματικότητα.

Η πρόσφατη εμπορική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ θα κοστίσει στη Γερμανία περίπου 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε δασμούς κατά το πρώτο έτος. Αλλά πολύ πιο επιζήμια θα είναι η επιταχυνόμενη έξοδος εταιρειών που μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στις ΗΠΑ για να αποφύγουν τους δασμούς — εκτός αν αλλάξει το δασμολογικό καθεστώς της Γερμανίας.

Η υπερβολική αύξηση του χρέους από την κυβέρνηση Μερτς μπορεί να καθυστερήσει προσωρινά το κύμα χρεοκοπίας, πλημμυρίζοντας τις αγορές με τεχνητό κεφάλαιο. Ωστόσο, αυτό απλώς αναβάλλει το αναπόφευκτο: την εκκαθάριση των επιδοτούμενων εταιρειών «ζόμπι» που ευδοκίμησαν χάρη στο φθηνό πιστωτικό κόστος ή τις επιδοτήσεις του Πράσινου Συμφώνου της ΕΕ.

Λίγες εβδομάδες μετά την ανάληψη της καγκελαρίας από τον Φρίντριχ Μερτς, ένα πράγμα είναι σαφές: δε θα υπάρξει επιστροφή στην οικονομική πολιτική που βασίζεται στην αγορά. Ο Μερτς έχει αποκαλυφθεί ως υποστηρικτής του μεγάλου κράτους, του παρεμβατισμού και της ορθοδοξίας της πράσινης μετάβασης.

Η Γερμανία εξακολουθεί να έχει την ικανότητα να εκτροχιάσει το μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα των Βρυξελλών και να επιβάλει την επιστροφή στην οικονομική λογική. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η ταχεία αποβιομηχάνιση και η παρατεταμένη ύφεση της χώρας δεν έχουν προκαλέσει μια κριτική επανεκτίμηση της πολιτικής πορείας της.

Πηγή: newmoney.gr

• Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ διπλασίασε τους δασμούς στην Ινδία λόγω ρωσικού πετρελαίου