Ο Χάρης Παπαχαραλάμπους Πρόεδρος του Συνδέσμου Ταξιδιωτικών και Τουριστικών Πρακτόρων Κύπρου, μιλά στο Economy Today για τη ζημιά από τη γεωπολιτική κρίση, το κόστος, τη συνδεσιμότητα και το «κάτι άλλο» που χρειάζεται η Κύπρος

Συνέντευξη στον Αδάμο Αδάμου

Σίγουρος ότι η φετινή τουριστική χρονιά θα κλείσει με αρνητικό, αλλά όχι καταστροφικό, πρόσημο εμφανίζεται ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ταξιδιωτικών και Τουριστικών Πρακτόρων Κύπρου (ACTΤA), Χάρης Παπαχαραλάμπους, εκτιμώντας πως όσον αφορά τις αφίξεις η μείωση θα περιοριστεί στο 13%-15% σε σχέση με πέρσι.

Μιλώντας στο Economy Today αναφέρει μάλιστα πως οι απώλειες θα μπορούσαν να περιοριστούν περαιτέρω εφόσον είχαμε πιο άμεσους και οργανωμένους μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων.

Ο κ. Παπαχαραλάμπους εκτιμά ακόμα πως τα ταξίδια των κατοίκων Κύπρου στο εξωτερικό δεν θα σημειώσουν αξιοσημείωτη κάμψη και πως οι Κύπριοι θα ταξιδέψουν και φέτος παρά την κρίση στην περιοχή μας. Καταγράφει δε τη θέση πως η τουριστική βιομηχανία είναι εκ φύσεως της ευάλωτη σε εξωγενείς παράγοντες και πως επιβάλλεται πλέον η Κύπρος στρατηγικά και προγραμματισμένα να βρει το δικό της Brand, «αυτό το κάτι άλλο» αφού «ήλιο και θάλασσα έχουν πολλοί μεσογειακοί και όχι μόνο προορισμοί».

Ακολουθεί η συνέντευξη που δημοσίευτηκε στην έκδοση Ιουνίου του περιοδικού Economy Today: 

Ποια είναι η εικόνα και οι προσδοκίες για τις φετινές επιδόσεις του τουρισμού;

Μετά τις εξελίξεις στο Ιράν και τα όσα ακολούθησαν από τις αρχές Μαρτίου η εικόνα ήταν έντονα αρνητική. Το ντόμινο των εξελίξεων επηρέασε την εμπιστοσύνη του κόσμου μέσα από τα ΜΜΕ και τα ΜΚΔ, αλλά και τη βιομηχανία λόγω αναβαθμισμένων ταξιδιωτικών οδηγιών.

Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ακυρώσεων και πολύ χαμηλή ροή νέων κρατήσεων σε μια περίοδο ιδιαίτερα σημαντική. Οι προσδοκίες αναπροσαρμόστηκαν από εξαιρετικές σε πολύ αρνητικές, αν και έκτοτε βλέπουμε σταθερή μεν, αλλά αργή καλυτέρευση της εικόνας. Με πάσα βεβαιότητα η χρονιά θα κλείσει με σημαντικό, αλλά όχι καταστροφικό, αρνητικό πρόσημο σε σχέση με το 2025 αντί με αύξηση όσων αφορά αφίξεις, διανυκτερεύσεις αλλά και έσοδα.

Η σημερινή εικόνα επηρεάζεται πλέον αισθητά και από τις παράπλευρες επιπτώσεις του πολέμου όπως το κόστος των καυσίμων. Νοουμένου ότι δεν έχουμε άλλες εξαιρετικά αρνητικές εξελίξεις στο εγγύς μέλλον θεωρώ ότι η μείωση στις ετήσιες αφίξεις θα περιοριστεί τελικά κοντά στο 13%-15%.

Είναι διαφορετική η παρούσα κρίση που αντιμετωπίζει ο κυπριακός τουρισμός ή εκτιμάτε ότι μοιάζει με οποιαδήποτε άλλη που είχαμε στο παρελθόν;

Η συγκεκριμένη κρίση διαφέρει κάπως, καθώς αποτελείται  από ένα κοκτέιλ γεγονότων, κάποια εκ των οποίων επηρέασαν αρχικά συγκεκριμένα την Κύπρο και μερικούς μόνο άλλους προορισμούς της ευρύτερης περιοχής, ενώ στη συνέχεια εξελίχθηκαν γεγονότα που επηρεάζουν πλέον την τουριστική ζήτηση γενικότερα. 

Αυτό κάνει τη διαχείριση πλέον πιο πολύπλοκη και αναδεικνύει την ανάγκη για γρήγορες και αποφασιστικές κινήσεις και αποφάσεις όπως και όταν αυτές επιβάλλονται, καθώς και σωστές δομές διαχείρισης κρίσεων για να περιορίζεται η αρχική ζημιά.

Πώς αξιολογείτε την αποτελεσματικότητα της εκστρατείας προβολής της χώρας σαν ασφαλή προορισμό μετά το πλήγμα που δέχθηκε η εικόνα της Κύπρου με την έναρξη του πολέμου στο Ιράν και το περιστατικό με το drone στις βρετανικές Βάσεις;

Καταρχάς το κακό θα μπορούσε να είχε περιοριστεί εάν είχαμε πιο άμεσους και οργανωμένους μηχανισμούς διαχείρισης κρίσεων, κάτι το οποίο τονίζω διαχρονικά αλλά δυστυχώς σε κάθε κρίση απλά το επαναλαμβάνουμε.  

Από τη στιγμή που η ζημιά έφτασε στο επίπεδο που έφτασε μετά τις πρώτες μέρες ήταν λογικό ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να αλλάξει αυτή η εικόνα. Εκ του αποτελέσματος θα έλεγα ότι η προσπάθεια «κατάσβεσης» είχε θετικά αποτελέσματα αν και κανείς δεν μπορεί να έχει μέτρο σύγκρισης.

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου πώς επηρεάζει τα αεροπορικά ταξίδια προς την Κύπρο και κατ' επέκταση τις αφίξεις; Υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να γίνει;

Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου επηρεάζει τις αεροπορικές εταιρείες στο σύνολό τους, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί και πληθωριστικές τάσεις που επηρεάζουν ευρύτερα τη ζήτηση.

Παράλληλα οι συζητήσεις που υπήρξαν πριν μερικές εβδομάδες για την επάρκεια αεροπορικού καυσίμου στην Ευρώπη σίγουρα δεν βοήθησαν την ψυχολογία του μέσου Ευρωπαίου.

Μακροχρόνια η όλη εμπειρία μάς δείχνει ακόμη μια φορά πως η Ευρώπη θα πρέπει επιτέλους να γίνει πιο αυτάρκης, να μη στηρίζεται σε δεκανίκια άλλων και να γίνει πολύ πιο ευέλικτη, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσεων. 

Το κόστος παραμένει ακόμη και σε περιόδους κρίσεων σημαντικός παράγοντας και μειώνοντας το με οποιοδήποτε τρόπο σαφώς θα έχει θετικό αντίκτυπο τουλάχιστον σε σχέση με τον αριθμό αφίξεων.

Υπήρξαν ακυρώσεις από Κύπριους και κατοίκους Κύπρου στο εξωτερικό λόγω του πολέμου στο Ιράν και της αύξησης των τιμών του πετρελαίου; Ποιοι προορισμοί επηρεάστηκαν;

Τις πρώτες μέρες σαφώς και υπήρξαν ακυρώσεις ειδικά σε προορισμούς που ενεπλάκησαν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στη σύρραξη ή που επηρεάστηκαν οι πτήσεις προς αυτούς. Από εκεί και πέρα η αύξηση στις τιμές των καυσίμων δυνητικά επηρέασαν κάπως τη ζήτηση, αλλά θεωρώ ότι ο αντίκτυπος θα είναι σχετικά μικρός όπως είναι και στις πλείστες περιπτώσεις οι ποσοστιαίες αυξήσεις στο σύνολο ενός πακέτου.

Η κρίση φαίνεται να έπληξε σημαντικά και τις κρουαζιέρες. Ποια είναι η εικόνα σήμερα;

Και οι κρουαζιέρες αποτελούν κομμάτι της τουριστικής βιομηχανίας και επηρεάζονται αντίστοιχα. Κάποιες πιο άμεσα και κάποιες έμμεσα ανάλογα με τα δεδομένα τού κάθε πλοίου, δρομολογίου κ.τλ..

Τι λένε οι εκτιμήσεις και τα στοιχεία για την καλοκαιρινή σεζόν όσον αφορά τα ταξίδια των Κυπρίων στο εξωτερικό;

Είμαι πεπεισμένος ότι τα ταξίδια των Κυπρίων θα κυμανθούν περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2025, νοουμένου πάντοτε ότι δεν θα έχουμε άλλες «εξωγενείς εκπλήξεις». Μπορεί να μην αποδειχτεί μία ακόμη χρονιά ρεκόρ, μετρά το 2024 και το 2025 αλλά δεν προβλέπω οποιαδήποτε σοβαρή απόκλιση.

Ποιοι είναι οι δημοφιλέστεροι προορισμοί για τις καλοκαιρινές διακοπές των Κυπρίων; Παραμένει πρώτη η Ελλάδα;

Σαφώς η Ελλάδα παραμένει με διαφορά ο νούμερο ένα προορισμός για τους Κυπρίους και δεν θα παραξενευτώ εάν φέτος το ποσοστό αυτό αυξηθεί και άλλο λόγω των καταστάσεων.

Μια μικρή αλλά αναμενόμενη μείωση θα δούμε ίσως σε μακρινά ταξίδια κυρίως προς Ανατολή.

Θα μπορούσαν οι κάτοικοι Κύπρου να περιορίσουν τις απώλειες στον εισερχόμενο τουρισμό και σε ποιο βαθμό;

Θεωρώ ότι σε ένα μικρό βαθμό αυτό θα γίνει εξού και είπα ότι μπορεί να δούμε μια έστω μικρή μείωση στα ταξίδια εξωτερικού. Σίγουρα όμως δεν μπορεί η τοπική αγορά να καλύψει τις μειώσεις του εισερχόμενου τουρισμού στην ολότητά του.

Με δεδομένες τις διαδοχικές κρίσεις που επηρέασαν τον τουρισμό τα τελευταία χρόνια, σε ποιες σταθερές θεωρείτε πως πρέπει να βασιστεί μακροπρόθεσμα ο κυπριακός τουρισμός τα επόμενα χρόνια, προκειμένου να είναι λιγότερο ευάλωτος; 

Εκ φύσεως ο τουρισμός είναι ευάλωτος σε εξωγενείς παράγοντες και σχεδόν κάθε χρόνο θα υπάρξει κάτι ειδικά στη γεωγραφική μας περιοχή. Προορισμοί με δυνατό brand (που δεν δημιουργείται την τελευταία στιγμή), με τη δυνατότητα να κινούνται γρήγορα και να έχουν την απαραίτητη ευελιξία όταν χρειαστεί επηρεάζονται λιγότερο σε περιόδους κρίσεων και περιορίζουν καλύτερα τις ζημιές τους. Ένα τέτοιο μοντέλο πρέπει να το συντηρείς στρατηγικά, διαχρονικά και με ευλάβεια.

Επιπρόσθετα η επένδυση σε ολόχρονο τουρισμό, αλλά και σε εναλλακτικές μορφές τουρισμού και σε τουρισμό ειδικών ενδιαφερόντων θα δημιουργούσαν διαφορετικές και καλύτερες συνθήκες ακόμη και σε περιόδους κρίσεων. Ήλιο και θάλασσα έχουν πολλοί μεσογειακοί και όχι μόνο προορισμοί. Είναι σε «αυτό το κάτι άλλο» που πρέπει να κτίσουμε, στρατηγικά και προγραμματισμένα όμως.

Διαβάστε επίσης: Τηλεργασία στο Δημόσιο: Πρόωρο για αλλαγές και χαλαρώσεις, λέει ο ΥΠΟΙΚ