Οι δύο κρίσιμοι θαλάσσιοι δρόμοι, οι φόβοι για νέο κύμα πληθωρισμού λόγω της εκτόξευσης της τιμής του πετρελαίου. Τι αναφέρει ο Βρασίδας Νοεφύτου στο Economy Today.

Του Ξένιου Μεσαρίτη

Τον κίνδυνο ενός δεύτερου ενεργειακού σοκ μέσα σε μόλις πέντε μήνες, το οποίο μπορεί να φέρει νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων και ακριβότερο χρήμα, επισημαίνει στο Economy Today ο Βρασίδας Νεοφύτου, Υπεύθυνος Επενδυτικής Έρευνας στην EXC Management Services, μετά τη νέα εκτίναξη του πετρελαίου και την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.

«Το τρέχον επεισόδιο κλιμάκωσης των εντάσεων στη Μέση Ανατολή δημιουργεί εκ νέου σοβαρές ανησυχίες για την παγκόσμια οικονομία, για ένα δεύτερο ενεργειακό σοκ μέσα σε πέντε μήνες, τον πληθωρισμό και το κόστος χρήματος», αναφέρει.

Το Brent επέστρεψε την Πέμπτη πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, προτού υποχωρήσει ξανά την Παρασκευή, ενώ οι αγορές προσπαθούν πλέον να υπολογίσουν τις συνέπειες μιας παρατεταμένης διαταραχής σε δύο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους: το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 98,38 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας πτώση 2,29%, μετά το κλείσιμο της Πέμπτης στα 100,69 δολάρια. Παρά τη διόρθωση, παρέμεινε περίπου 37,5% υψηλότερα από τα 71,57 δολάρια της 1ης Ιουλίου.

Η αποκλιμάκωση του πετρελαίου πρόσφερε προσωρινή ανακούφιση στις μετοχές μετά την πτώση των τελευταίων ημερών, χωρίς ωστόσο να διαμορφώσει ενιαία εικόνα στη Wall Street. Στο κλείσιμο της Παρασκευής, ο Dow Jones ενισχύθηκε κατά 0,46%, στις 51.947,25 μονάδες, και ο S&P 500 κατά 0,05%, στις 7.411,98 μονάδες. Αντίθετα, ο Nasdaq υποχώρησε κατά 0,64%, κλείνοντας στις 24.975,82 μονάδες. Στην Ευρώπη, ο STOXX 600 έκλεισε στις 644,51 μονάδες, με άνοδο 0,82%.

Η εικόνα δεν παραπέμπει σε πανικό, όμως, δείχνει ότι το πετρέλαιο επηρεάζει ξανά τις αποδόσεις των ομολόγων, τις προσδοκίες για τα επιτόκια και, μέσω αυτών, τις αποτιμήσεις των μετοχών.

Οι δύο θαλάσσιοι δρόμοι

Πριν από τον πόλεμο, περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων περνούσαν καθημερινά από το Ορμούζ, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης. Από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ περνούσαν περίπου 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Η σημασία της Ερυθράς Θάλασσας αυξήθηκε μετά τον περιορισμό της κυκλοφορίας στο Ορμούζ, καθώς η Σαουδική Αραβία διοχέτευσε μεγαλύτερες ποσότητες μέσω αγωγού προς το λιμάνι Γιανμπού. Οι επιθέσεις των Χούθι σε σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια και η απειλή αποκλεισμού των πλοίων που εξυπηρετούν τη χώρα θέτουν τώρα υπό πίεση και αυτή τη διαδρομή.

Προς το παρόν δεν υπάρχει πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας. Η μείωση των διελεύσεων, οι αλλαγές πορείας και τα υψηλότερα ασφάλιστρα αυξάνουν, ωστόσο, το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς.

«Εάν τόσο το Στενό του Ορμούζ όσο και η Ερυθρά Θάλασσα καταστούν μη ασφαλή, οι συνέπειες μπορεί να είναι παγκόσμιες: υψηλότερες τιμές καυσίμων, αύξηση του κόστους μεταφοράς, προβλήματα στον εφοδιασμό και ενίσχυση του πληθωρισμού», σημειώνει ο κ. Νεοφύτου.

Από την ενέργεια στα επιτόκια

Η ακριβότερη ενέργεια περνά σταδιακά σε όλη την οικονομία, από τα καύσιμα των νοικοκυριών και της βιομηχανίας μέχρι τα λιπάσματα, τις μεταφορές και τελικά τις τιμές των τροφίμων. Για την Κύπρο, ως μικρή και εισαγωγικά εξαρτώμενη οικονομία, η μετάδοση μπορεί να είναι ακόμη πιο άμεση.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε την Πέμπτη τα επιτόκια αμετάβλητα, με το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%, επισημαίνοντας ότι ο πλήρης αντίκτυπος του ενεργειακού σοκ δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί.

Η ΕΚΤ δεν δεσμεύτηκε για την επόμενη κίνησή της. Οι αγορές, ωστόσο, τιμολογούν μία αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης και σημαντική πιθανότητα δεύτερης αύξησης έως τις αρχές του 2027.

Ο κ. Νεοφύτου εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε ακριβότερο δανεισμό για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η αγοραστική δύναμη εξακολουθεί να πιέζεται από την ακρίβεια, τα υψηλά ενοίκια και το ενεργειακό κόστος.

Η επόμενη κίνηση του πετρελαίου θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια των περιορισμών στο Ορμούζ, την ένταση των επιθέσεων στην Ερυθρά Θάλασσα, τις εναλλακτικές διαδρομές, τα διαθέσιμα αποθέματα και την παραγωγή εκτός Περσικού Κόλπου.

«Οι επόμενες ημέρες ή εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, καθώς ο κόσμος θα παρακολουθεί όχι μόνο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αλλά και τις διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και τη νομισματική πολιτική των Κεντρικών Τραπεζών της Δύσης», μας σημειώνει ο Βρασίδας Νεοφύτου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Διακοπές ρεύματος: Η ταλαιπωρία στην αγορά και οι τοποθετήσεις νυν και τέως Υπουργού Ενέργειας