Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιεί για αυξανόμενους κινδύνους στην απασχόληση, καθώς η ενεργειακή πίεση, η βιομηχανική αναδιάρθρωση και οι ελλείψεις δεξιοτήτων απειλούν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας σε κρίσιμους κλάδους

Η ευρωπαϊκή οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων, κατά την οποία η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, η ενεργειακή ασφάλεια και η απασχόληση δοκιμάζονται ταυτόχρονα. Η άνοδος του ενεργειακού κόστους, οι ανακατατάξεις που προκαλεί η πράσινη μετάβαση και η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον, το οποίο απειλεί να αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια.

Στο επίκεντρο των ανησυχιών βρίσκεται η δυνατότητα της Ευρώπης να διατηρήσει τη βιομηχανική της βάση σε μια εποχή όπου ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνεται και οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν ταυτόχρονα σε νέες τεχνολογικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Οι εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στο νέο πλαίσιο οικονομικής εποπτείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης δείχνουν ότι οι πιέσεις αυτές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές απώλειες θέσεων εργασίας σε αρκετούς στρατηγικούς κλάδους.

Η κεντρική φιλοσοφία των νέων κατευθύνσεων είναι ότι η ανταγωνιστικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τις επενδύσεις, την καινοτομία ή την πρόσβαση σε κεφάλαια. Εξίσου καθοριστικός παράγοντας θεωρείται η ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού, οι δεξιότητες των εργαζομένων και η δυνατότητα των επιχειρήσεων να βρίσκουν προσωπικό που ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες της οικονομίας.

Η ενέργεια ως παράγοντας πίεσης

Οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος παραγωγής στην Ευρώπη. Οι υψηλές τιμές ενέργειας εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επιβαρύνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά και κατά το 2026, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στην οικονομική δραστηριότητα.

Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένονται σε τομείς που χαρακτηρίζονται από υψηλή ενεργειακή κατανάλωση, όπως οι κατασκευές, η μεταλλουργία, η χημική βιομηχανία και οι μεταφορές.

Πρόκειται για κλάδους που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην παραγωγική βάση της Ευρώπης και οι οποίοι αντιμετωπίζουν ήδη σημαντικές πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό και το αυξημένο λειτουργικό κόστος.

Η επιβράδυνση της οικονομίας έχει ήδη επηρεάσει τις προβλέψεις για την αγορά εργασίας. Οι νέες εκτιμήσεις τοποθετούν την ανεργία στο 6% τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, ελαφρώς υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις που έκαναν λόγο για 5,9% και 5,8% αντίστοιχα.

Παράλληλα, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις. Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπεται να διευρυνθεί από το 3,1% του ΑΕΠ το 2025 στο 3,5% το 2026 και στο 3,6% το 2027, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια κρατικής παρέμβασης.

Οι βιομηχανίες που βρίσκονται στο στόχαστρο

Η αυτοκινητοβιομηχανία συγκαταλέγεται στους κλάδους που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Η μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα, σε συνδυασμό με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από κινεζικούς κατασκευαστές, μεταβάλλει ριζικά το παραγωγικό μοντέλο της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι έως και 600.000 θέσεις εργασίας στον συγκεκριμένο τομέα ενδέχεται να επηρεαστούν τα επόμενα χρόνια. Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα σημαντική για οικονομίες όπως η γερμανική, όπου η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης.

Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στον κλάδο των μπαταριών, όπου περίπου 85.000 θέσεις εργασίας θεωρούνται εκτεθειμένες στις ανακατατάξεις της αγοράς. Ταυτόχρονα, η παραγωγή ηλιακών συστημάτων αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις, με σχεδόν 59.000 θέσεις εργασίας να επηρεάζονται από τον έντονο διεθνή ανταγωνισμό και τις μεταβολές της αγοράς.

Ακόμη και παραδοσιακοί βιομηχανικοί κλάδοι, όπως η χαλυβουργία, βρίσκονται αντιμέτωποι με πιέσεις που προκύπτουν από τα μέτρα μείωσης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Υπολογίζεται ότι περίπου 4.500 θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να επηρεαστούν από την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.

Οι εξελίξεις αυτές τροφοδοτούν μια ευρύτερη συζήτηση στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες σχετικά με το κατά πόσο η Ευρώπη διατηρεί την ανταγωνιστικότητά της σε στρατηγικούς τομείς απέναντι σε οικονομικές δυνάμεις όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα.

Το έλλειμμα δεξιοτήτων

Την ίδια στιγμή που ορισμένοι κλάδοι αντιμετωπίζουν κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό με τα κατάλληλα προσόντα.

Η έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι επιχειρήσεις αναφέρουν ολοένα και συχνότερα ότι αδυνατούν να καλύψουν θέσεις που απαιτούν τεχνικές γνώσεις, ψηφιακές δεξιότητες ή εξειδικευμένη κατάρτιση.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων κατέγραψε ελλείψεις δεξιοτήτων το 2023. Ένα χρόνο αργότερα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που θεωρούσε την έλλειψη εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων ως εμπόδιο στις επενδύσεις ανήλθε στο 77%.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει ένα παράδοξο της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας: ενώ ορισμένοι τομείς κινδυνεύουν με απώλειες θέσεων εργασίας, άλλοι δεν μπορούν να αναπτυχθούν λόγω έλλειψης κατάλληλου προσωπικού.

Το ανθρώπινο κεφάλαιο στο επίκεντρο

Η απάντηση που επιχειρεί να δώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στην ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου. Η εκπαίδευση, η επαγγελματική κατάρτιση, η δια βίου μάθηση και η αναβάθμιση δεξιοτήτων αναδεικνύονται πλέον σε κεντρικούς άξονες της οικονομικής πολιτικής.

Για πρώτη φορά, το πλαίσιο οικονομικών συστάσεων προς τα κράτη-μέλη ενσωματώνει με τόσο έντονο τρόπο ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση ενηλίκων, τις δεξιότητες STEM, την επανεκπαίδευση εργαζομένων και την προσαρμογή του εργατικού δυναμικού στις νέες απαιτήσεις της οικονομίας.

Η λογική πίσω από αυτή τη στρατηγική είναι ότι η ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας δεν θα κριθεί μόνο από τις επενδύσεις σε υποδομές ή τεχνολογία, αλλά από την ικανότητα των κοινωνιών να προσαρμόζουν το ανθρώπινο δυναμικό τους στις μεγάλες μεταβολές που φέρνουν η ενεργειακή μετάβαση, η ψηφιοποίηση και ο παγκόσμιος ανταγωνισμός.

Σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι δεξιότητες μετατρέπονται σε οικονομικό πλεονέκτημα αντίστοιχης σημασίας με το κεφάλαιο, την τεχνολογία και την καινοτομία. Για τις Βρυξέλλες, η επένδυση στους ανθρώπους αποτελεί πλέον όχι μόνο κοινωνική πολιτική αλλά βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικής ισχύος της Ευρώπης τις επόμενες δεκαετίες.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φεύγει από τη Metα η επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης που ζήτησε να μπουν «κοριοί» στα πληκτρολόγια των εργαζομένων της εταιρείας