Offcanvas
Offcanvas
Στο δρόμο που χάραξε το Ελ Σαλβαδόρ ετοιμάζονται να κινηθούν και άλλα κράτη.
Όποιος θεωρεί πως είναι ασήμαντο στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη το Ελ Σαλβαδόρ, άρα δεν σημαίνει πολλά πράγματα η αναγνώριση του ως επίσημο παράλληλο νόμισμα του κράτος, δεν αντιλαμβάνεται την προοπτική.
Όταν πρωτοβγήκε το Bitcoin μόνο οι προγραμματιστές μεταξύ τους το διακινούσαν. Μέχρι που αγοράστηκαν οι περίφημες πίτσες των 10.000 Bitcoin. Αργότερα διευκόλυνε όσους κινούνταν στο dark wed. Δεν άργησε όμως να έρθει ο καιρός που εμφανίστηκε η πρώτη νόμιμη επιχείρηση που άρχισε να αποδέχεται σαν μέσο πληρωμής το Bitcoin. Ποιος ενδιαφέρεται είχανε πει και τότε. Κατόπιν αναφέρανε πως θα έχει σημασία όταν αρχίσει να το αποδέχεται ή να το εντάξει στα ταμειακά της διαθέσιμα η πρώτη εισηγμένη εταιρία. Μέχρι σήμερα το έχουν αποδεχτεί οι πρώτες 32. Όταν έγινε και αυτό, είπανε πως για να έχει σημασία θα πρέπει να το αποδεχτεί ως νόμιμο νόμισμα ένα κράτος, να το εντάξει στα ταμειακά του διαθέσιμα μια Κεντρική Τράπεζα. Το είδαμε και αυτό.
Επιπλέον, μην παραγνωρίζουμε το γεγονός ότι για πρώτη φορά στα τελευταία 50 χρόνια, από τότε που ο κόσμος εγκατέλειψε βίαια τον Κανόνα του Χρυσού και μπήκε στην εποχή του παραστατικού χρήματος χωρίς αντίκρισμα (fiat), μια χώρα υποστηρίζει τώρα το νόμισμά της με κάτι παρόμοιο με το χρυσό.
Από το 1971 και μετά τα κρατικά νομίσματα βασίζονταν σε χρέος και μελλοντικά φορολογικά έσοδα. Πλέον το Ελ Σαλβαδόρ αναστρέφει την εξέλιξη, με ένα νόμισμα που δεν μπορεί να «τυπωθεί» κατά το δοκούν, αλλά έχει εγγενή αξία.
Από εδώ και πέρα αναδύονται δύο βασικά ερωτήματα. Το πρώτο απαντιέται εύκολα και αφορά στο αν θα υπάρξουν κι άλλες Κεντρικές Τράπεζες και κυβερνήσεις που να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Ελ Σαλβαδόρ. Ήδη εμφανίστηκε η πρώτη σοβαρή υποψηφιότητα, της Παραγουάης. Όπως επιβεβαιώνεται από τον Αναπληρωτή Πρόεδρο Carlitos Rejala, υπάρχουν σχέδια για τη συζήτηση της επίσημης νομιμοποίησης του Bitcoin τον επόμενο μήνα. Στην αφρικανική Τανζανία των 58 εκατομμυρίων κατοίκων ο Πρόεδρος έδωσε οδηγίες στις οικονομικές αρχές να προετοιμαστούν για ευρεία χρήση κρυπτονομισμάτων. Είναι πραγματικά δύσκολο να μην υπάρξουν κι άλλοι.
Το δεύτερο και ακόμα πιο κρίσιμο ερώτημα, είναι το κατά πόσο αποτελεί πλεονέκτημα ή μειονέκτημα για κάποια κράτη να συνδέσουν την μοίρα τους με την πορεία του Bitcoin. Για να το απαντήσουμε αυτό, θα πρέπει να εξετάσουμε πρώτα το ρόλο του πληθωρισμού στην οικονομική ανάπτυξη.
Ο ρόλος του πληθωρισμού
Από την εμπειρία μας γνωρίζουμε πως οι τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Η τεχνολογική πρόοδος έχει ωθήσει τις τιμές κάποιων προϊόντων να υποχωρούν συνεχώς, όπως οι υπολογιστές και γενικότερα τα ηλεκτρονικά. Ωστόσο, για τη πλειοψηφία των αγαθών αυτό δεν ισχύει. Τα τρόφιμα είναι ακριβότερα, παρά την αυξημένη παραγωγικότητα και την βελτίωση των μεθόδων καλλιέργειας. Το να αγοράσεις σπίτια χωρίς δάνειο, μόνο με τον μισθό σου, συντηρώντας ταυτόχρονα μια πολυμελή οικογένεια, αποτελεί μακρινό όνειρο. Κι όμως πριν κάποιες δεκαετίες αυτό ήταν εφικτό.
Η γενικευμένη άνοδος των τιμών εξαιτίας των δυνάμεων της προσφοράς και της ζήτησης, μόνο ως ένα μικρό μέρος εξηγεί το φαινόμενο. Ο βασικότερος παράγοντας είναι η συνεχής και εκτεταμένη παροχή ρευστότητας στο σύστημα. Όταν ένα νόμισμα δεν καλύπτεται από τίποτα, τι να εμποδίσει μια κυβέρνηση να δημιουργήσει περισσότερα; Τίποτα απολύτως.
Σήμερα γνωρίζουμε πως δεν πρόκειται για αυθαίρετη υπόθεση, αλλά βασίζεται σε ιστορικά δεδομένα. Ο πειρασμός να τυπωθούν όσο περισσότερα χρήματα γίνεται, αποδεικνύεται ακατανίκητος. Είναι απλά θέμα χρόνου. Είτε γίνεται με πειθαρχημένο τρόπο, αποσκοπώντας σε πληθωρισμό περίπου 2%, είτε αφορά απίστευτα ποσά όπως σε περιπτώσεις κρίσεων, οι χρήστες του νομίσματος νομοτελειακά θα υποστούν την αγοραστική δύναμη των χρημάτων τους να εξατμίζεται.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει τις τελευταίες δεκαετίες. Καθώς η ποσότητα των νομισμάτων γίνεται μεγαλύτερη από την ποσότητα των αγαθών, αυτά δεν μπορούν παρά να γίνονται όλο και πιο πολύτιμα. Ο πληθωρισμός είναι το τίμημα που πληρώνουμε για τη νομισματική πολιτική. Αν η αύξηση του μισθού σου είναι μικρότερη από αύξηση της ποσότητας χρήματος που κυκλοφορεί, τότε χάνεις αγοραστική δύναμη. Με τα ίδια χρήματα αγοράζεις λιγότερα αγαθά.
Η mainstream οπτική δικαιολογεί αυτή τη νομισματική πολιτική, θεωρώντας την υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την οικονομική ευημερία των τελευταίων δεκαετιών. Πραγματικά, είναι έτσι δομημένο το οικονομικό σύστημα που σε μεγάλο βαθμό κάτι τέτοιο ισχύει. Ο αποπληθωρισμός θεωρείται καταστροφικός επειδή αν η αξία των αγαθών και των υπηρεσιών μειώνεται, τότε πολλοί θα αναβάλλουν την επένδυση ή την καταναλωτική δαπάνη τους, για να αποκτήσουν εκείνο που θέλουν πιο φτηνά. Γιατί να αγοράσω ένα σπίτι τώρα, αν γνωρίζω πως σε λίγο καιρό θα το αποκτήσω πιο φτηνά;
Αντίθετα, αν υπάρχει πληθωρισμός (ο υπερπληθωρισμός έχει άλλα προβλήματα), τότε θα επιταχύνω την επένδυση μου. Σε συνθήκες αποπληθωρισμού έχουμε μια παγωμένη οικονομία, ενώ με πληθωρισμό έχω κίνητρο να ξοδέψω τα χρήματα μου. Ακούγεται λογικό, αλλά ακόμα και έτσι να είναι, υπάρχει ένα τεράστιο μειονέκτημα: δεν υπάρχει πάνω όριο στην ποσότητα των νομισμάτων που θα κυκλοφορούν. Διαρρηγνύεται η βασική αρχή της σπανιότητας.
Τι δεν είναι το Bitcoin
Και εδώ ερχόμαστε στο Bitcoin. Εάν έχω ένα Bitcoin στην κατοχή μου αποκλείεται ποτέ να κατέχω κάτι λιγότερο από το 1/21.000.000 της συνολικής ποσότητας. Γιατί; Επειδή το μέγιστο που πρόκειται να δημιουργηθούν είναι 21 εκατομμύρια νομίσματα. Ενώ αν έχω ένα ευρώ, κυριολεκτικά δεν γνωρίζω το ποσοστό της συνολικής ποσότητας που θα κατέχω σε ένα χρόνο ή ακόμα και την επόμενη ημέρα!
Είναι όντως αλήθεια ότι χρειαζόμαστε πληθωρισμό ή οφείλεται στο ότι οι κανόνες του παιχνιδιού σχεδιάστηκαν με αυτόν τον τρόπο; Μήπως έχουμε παγιδευτεί σε ένα σύστημα όπου δεν μπορούμε να αντιληφθούμε τα πλεονεκτήματα του αποπληθωρισμού; Αποπληθωρισμός σημαίνει πως με τον ίδιο μισθό θα μπορούμε να αγοράζουμε περισσότερα. Που είναι το κακό ή παράδοξο σε αυτό;
Η πρόοδος η ίδια είναι αποπληθωριστική. Όσο η τεχνολογία εξελίσσεται, μπορούμε να επιτύχουμε περισσότερα με λιγότερα. Λιγότερη εργασία και κεφάλαιο απαιτείται για να δημιουργηθεί μεγαλύτερη πρόσθετη αξία. Λιγότεροι εργαζόμενοι παράγουν τα ίδια προϊόντα.
Παρόλα αυτά αντιλαμβανόμαστε την λογική των προβλημάτων που δημιουργεί ο αποπληθωρισμός. Ωστόσο το Bitcoin δεν είναι αποπληθωριστικό. Δεν μειώνεται η ποσότητα νομισμάτων όσο περνάει ο καιρός. Αυξάνεται, αλλά σε αντίθεση με τα συμβατικά κρατικά νομίσματα, αυξάνεται σε μειωμένο και κυρίως αυστηρά προκαθορισμένο ρυθμό. Όπως έχουμε εξηγήσει πολλές φορές, κάθε 4 χρόνια περίπου, μειώνεται η ποσότητα που δημιουργείται στο μισό. Αυτή την περίοδο εμφανίζονται 900 νέα Bitcoin την ημέρα. Μετά το επόμενο halving (σε περίπου 3 χρόνια) θα «τυπώνονται» 450 Bitcoin την ημέρα. Την επόμενη 4ετία η ποσότητα θα πέσει στο 225 και πάει λέγοντας.
Η περίπτωση του Ελ Σαλβαδόρ
Τελικά συμφέρει το Ελ Σαλβαδόρ να υιοθετήσει το Bitcoin ως επίσημο νόμισμα με δεδομένες τις ιδιαιτερότητες του, μια που έτσι και αλλιώς δεν διαθέτει δικό του νόμισμα αλλά χρησιμοποιεί το αμερικάνικο δολάριο;
Οπωσδήποτε έχει πολλά πλεονεκτήματα η απόφαση του Προέδρου Nayib Bukele, να υιοθετήσει το Bitcoin ως νόμιμο μέσο πληρωμής. Καταρχάς με την βοήθεια της Strike, θα βοηθήσει πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού που σήμερα βρίσκεται εκτός τραπεζικού συστήματος, να αποκτήσει πρόσβαση.
Ένα ακόμα αναμφισβήτητο πλεονέκτημα είναι πως τα εμβάσματα από το εξωτερικό προς τους πολίτες, από εδώ και πέρα, θα φτάνουν ολόκληρα. Δεν θα υφίστανται την αφαίμαξη ενός τεράστιου ποσοστού 10 μέχρι 40% από τους ενδιάμεσους.
Επιπλέον υπάρχουν παράπλευρες ωφέλειες για το Ελ Σαλβαδόρ. Ένα μέρος της κοινότητας του Bitcoin θα θελήσει να βοηθήσει την προσπάθεια. Ήδη αρκετοί έχουν δηλώσει την πρόθεση τους να μετακομίσουν στην χώρα, εκμεταλλευόμενοι τις ευνοϊκές κανονιστικές και φορολογικές ρυθμίσεις που θα ισχύσουν με το νέο καθεστώς. Νέες εγκαταστάσεις θα αξιοποιήσουν την ανεκμετάλλευτη γεωθερμική ενέργεια από τα ηφαίστεια, παράγοντας Bitcoin, ενισχύοντας έτσι τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας.
Το Ελ Σαλβαδόρ δεν είναι η μόνη χώρα με αυτά τα χαρακτηριστικά. Ναι, αλλά θα γίνει εύκολα αποδεκτό το Bitcoin από τους καθημερινούς πολίτες της; Ένα νόμισμα επιτελεί τρεις ταυτόχρονα λειτουργίες: ως λογιστική μονάδα, ως μέσο αποθήκευσης αξίας και βέβαια ως μέσο συναλλαγών. Μπορεί και επιτελεί αυτές τις λειτουργίες επειδή οι εταιρείες και τα νοικοκυριά το αποδέχονται για τον διακανονισμό των χρεών τους. Μετά την εγκατάλειψη του συστήματος της κοπής νομισμάτων από πολύτιμα μέταλλα, αυτό καθαυτό το νόμισμα δεν έχει αυθύπαρκτη αξία. Αποκτά ωστόσο αξία από την καθολική αποδοχή του.
Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει το μέλλον. Κανείς δεν γνωρίζει με σιγουριά πως θα είναι το οικονομικό περιβάλλον σε 5 χρόνια από τώρα. Μπορούμε όμως να έχουμε την βεβαιότητα ότι το Bitcoin αποτελεί μέρος του. Το Bitcoin είναι ένα νόμισμα επειδή οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να το χρησιμοποιήσουν και να το ανταλλάξουν, και, εξαιτίας αυτού, ολόκληρα έθνη είναι τώρα πρόθυμα να το χαρακτηρίσουν ως νόμιμο χρήμα.
Το καλύτερο μέρος αυτής της ιστορίας είναι ότι μας υπενθυμίζει ότι οι νέοι και οι μικρές χώρες, μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στον κόσμο.
Πηγή: euro2day.gr
