Με την OpenAI να αγγίζει πλέον σε αποτίμηση το 1 τρισ. δολάρια, η δικαιοσύνη έδωσε μια ηχηρή νίκη στον Άλτμαν, όμως τα βαθύτερα ερωτήματα για το ποιος ελέγχει το μέλλον της τεχνολογίας παραμένουν ανοιχτά

Η ιστορία της Silicon Valley είναι γεμάτη από συμμαχίες που άλλαξαν την ανθρωπότητα, αλλά και από προδοσίες που τροφοδότησαν τα μεγαλύτερα εταιρικά θρίλερ του αιώνα. Καμία, όμως, δεν μπορεί να συγκριθεί με τη σχέση του Έλον Μασκ και του Σαμ Άλτμαν. Αυτό που ξεκίνησε το 2015 ως ένα ρομαντικό, κοινό όραμα για τη δημιουργία ενός μη κερδοσκοπικού «αντιβάρου» απέναντι στα μονοπώλια της τεχνητής νοημοσύνης, εξελίχθηκε σε μια αδυσώπητη, δισεκατομμυρίων δολαρίων δικαστική σύγκρουση. Η πρόσφατη ετυμηγορία του δικαστηρίου της Καλιφόρνια κλείνει το πρώτο μεγάλο κεφάλαιο αυτής της τιτανομαχίας, φέρνοντας στο φως άγνωστα παρασκήνια, προσωπικές έριδες και email-φωτιά που αποκαλύπτουν πώς το ChatGPT μετέτρεψε μια παλιά φιλία στον πιο σκληρό πόλεμο της σύγχρονης τεχνολογικής ελίτ.

Το χρονικό

Δεκέμβριος 2015. Στη σκηνή του Vanity Fair New Establishment Summit στο Σαν Φρανσίσκο, δύο άνδρες κάθονται δίπλα-δίπλα, χαμογελώντας στους φωτογραφικούς φακούς. Ο Έλον Μασκ, ήδη δισεκατομμυριούχος χάρη στην Tesla, και ο Σαμ Άλτμαν, ο χαρισματικός επικεφαλής του διάσημου εκκολαπτήριου startup Y Combinator, ανακοινώνουν με ενθουσιασμό τη νέα τους κοινή προσπάθεια: ένα μη κερδοσκοπικό ερευνητικό εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης.

Το όνομα αυτού: OpenAI. Η αποστολή τους; Να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στην Google και να διασφαλίσουν ότι η ισχυρότερη τεχνολογία του μέλλοντος θα παραμείνει ανοιχτή και προσβάσιμη σε όλη την ανθρωπότητα.

Μάιος 2026. Έντεκα χρόνια μετά, η ειδυλλιακή αυτή εικόνα έχει δώσει τη θέση της σε μια αδυσώπητη δικαστική σύγκρουση στο Όκλαντ της Καλιφόρνια. Ο κάποτε στενός δεσμός τους έχει καταρρεύσει, και οι δύο άνδρες ανταλλάσσουν βαριές κατηγορίες ενώπιον των ενόρκων. Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκεται μια κολοσσιαία προοπτική: η OpenAI αποτιμάται πλέον σε πάνω από 850 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η SpaceX του Μασκ αγγίζει το 1,25 τρισεκατομμύριο δολάρια, έχοντας μόλις απορροφήσει τη δική του startup τεχνητής νοημοσύνης, την xAI, όπως αναφέρει το cnbc.

«Δεν μπορείς να έχεις και το κέικ και να το φας»

Κατά τη διάρκεια της κατάθεσής του, ο Έλον Μασκ δεν μάσησε τα λόγια του. Κατηγόρησε ευθέως τον Σαμ Άλτμαν και τον συνιδρυτή της OpenAI, Γκρεγκ Μπρόκμαν, ότι πλούτισαν παράνομα εκμεταλλευόμενοι μια φιλανθρωπική δομή:

«Προσπαθούν να αποκομίσουν τα θετικά οφέλη που προκύπτουν από τη λειτουργία ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού, ενώ την ίδια στιγμή βγάζουν δισεκατομμύρια», δήλωσε χαρακτηριστικά από το εδώλιο του μάρτυρα.

Ο Μασκ χρησιμοποίησε τη διαδικασία για να περάσει το μήνυμα που διατυμπανίζει εδώ και καιρό στην πλατφόρμα του, το X: Η OpenAI δεν θα υπήρχε χωρίς αυτόν. Ισχυρίστηκε ότι εκείνος είχε την ιδέα, επέλεξε το όνομα, προσέλαβε τα βασικά στελέχη και παρείχε όλη την αρχική χρηματοδότηση.

Από την άλλη πλευρά, ο Σαμ Άλτμαν πέρασε στην αντεπίθεση. Κατέθεσε ότι ποτέ δεν υπήρξε νομική δέσμευση προς τον Μασκ για τη μόνιμη εταιρική δομή. Αντίθετα, υποστήριξε ότι το πραγματικό πρόβλημα στα πρώτα στάδια ήταν η εμμονή του Μασκ για απόλυτο έλεγχο. Σύμφωνα με τον Άλτμαν, ο Μασκ δεν εμπιστευόταν κανέναν άλλον και απαιτούσε έως και το 90% της ιδιοκτησίας όταν άρχισε να συζητείται η μετάβαση σε ένα κερδοσκοπικό μοντέλο – μια απαίτηση που οι υπόλοιποι συνιδρυτές απέρριψαν για να μην έχει ένας και μόνο άνθρωπος τον έλεγχο της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης (AGI).

Το Χρονικό της Ρήξης: Από το «Manhattan Project» στο Διαζύγιο

Η ιστορία αυτής της επιχειρηματικής αντιπαλότητας είναι γεμάτη από άγνωστα παρασκήνια που ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια της δίκης:

Μάιος 2015 – Η Αρχή: Ο Άλτμαν στέλνει email στον Μασκ προτείνοντας ένα «Manhattan Project για την τεχνητή νοημοσύνη». Ο Μασκ δέχεται και δεσμεύεται να συνεισφέρει έως και 1 δισεκατομμύριο δολάρια.

Ιούνιος 2017 – Η Πρώτη «Κλοπή» Ταλέντου: Η Tesla προσεγγίζει και αποσπά από την OpenAI τον κορυφαίο ερευνητή Andrej Karpathy. Στα μηνύματα που αποκαλύφθηκαν, η ομάδα του Μασκ πανηγύριζε, αναγκάζοντας αργότερα τον Μασκ να ζητήσει συγγνώμη από τους Μπρόκμαν και Άλτμαν.

Σεπτέμβριος 2017 – Το Τελεσίγραφο: Ο Μασκ, βλέποντας ότι δεν του παραχωρείται ο έλεγχος, δηλώνει σε email ότι «βαρέθηκε». Σταματά τις μηνιαίες συνεισφορές του, αφήνοντας τη συνολική του χρηματοδότηση στα 38 εκατομμύρια δολάρια (πολύ μακριά από το υπεσχημένο 1 δισεκατομμύριο).

Δεκέμβριος 2018 – Η Αποτυχημένη Συγχώνευση με την Tesla: Σε μια ύστατη προσπάθεια, ο Μασκ προτείνει την ενσωμάτωση της OpenAI στην Tesla. Ο Άλτμαν αρνείται κατηγορηματικά, δηλώνοντας στο δικαστήριο: «Η Tesla είναι μια αυτοκινητοβιομηχανία. Αν γινόμασταν μέρος της, η αποστολή της OpenAI θα είχε καταστραφεί». Λίγο μετά, ο Μασκ αποχωρεί οριστικά από το διοικητικό συμβούλιο.

Το Σημείο Μηδέν: Η Έκρηξη του ChatGPT

Για πέντε χρόνια επικράτησε σιωπή. Ο Άλτμαν μάλιστα συνέχιζε να εκφράζει δημόσια τον θαυμασμό του για τον Μασκ στο Twitter. Όλα όμως άλλαξαν τον Νοέμβριο του 2022 με την κυκλοφορία του ChatGPT.

Όταν η Microsoft επένδυσε 10 δισεκατομμύρια δολάρια στην κερδοσκοπική πλέον θυγατρική της OpenAI, ο Μασκ εξοργίστηκε. Άρχισε να επιτίθεται δημόσια στον Άλτμαν, αποκαλώντας τον «Scam Altman» και κατηγορώντας την εταιρεία ότι μετατράπηκε σε έναν «κλειστό, κερδοσκοπικό σύμμαχο της Microsoft».

Σε απάντηση, ο Μασκ ίδρυσε την ανταγωνιστική xAI και άρχισε να κάνει επιθετικό σαφάρι για την απόσπαση στελεχών από την OpenAI. Η ένταση πήρε μάλιστα και προσωπικές διαστάσεις: η Shivon Zilis, στέλεχος τεχνολογίας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της OpenAI και μητέρα τεσσάρων παιδιών του Μασκ, παραιτήθηκε από την OpenAI. Σε προσωπικό της μήνυμα παραδέχτηκε: «Όταν ο πατέρας των παιδιών σου ξεκινά μια ανταγωνιστική προσπάθεια και πρόκειται να προσλάβει προσωπικό από την OpenAI, δεν υπάρχει τίποτα άλλο να κάνεις».

Η δικαστική δικαίωση της OpenAI και το τέλος του procedural θρίλερ

Η ομόφωνη απόφαση των ενόρκων της Καλιφόρνια να απαλλάξουν πλήρως τον Σαμ Άλτμαν και την OpenAI από τις κατηγορίες του Έλον Μασκ περί αθέμιτου πλουτισμού βάζει τέλος στην πολυετή, σκληρή δικαστική διαμάχη. Το δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς του Μασκ ότι η ηγεσία της εταιρείας «έκλεψε μια φιλανθρωπική οργάνωση» στρέφοντάς την στο κερδοσκοπικό μοντέλο, κρίνοντας την αγωγή ως εκπρόθεσμη. Η πλευρά της OpenAI πανηγύρισε τη νίκη της, κάνοντας λόγο για επικράτηση των γεγονότων έναντι των «φανταστικών ιστοριών», ενώ η πλευρά του δισεκατομμυριούχου δήλωσε έτοιμη να ασκήσει έφεση, χαρακτηρίζοντας την ήττα καθαρά «τεχνική και διαδικαστική».

Η δικαστική αυτή εξέλιξη προσφέρει στην OpenAI την απαραίτητη σταθερότητα και ένα ισχυρό θεσμικό πράσινο φως για να ολοκληρώσει τη μετάβασή της σε πλήρως κερδοσκοπική δομή. Παράλληλα, ανοίγει διάπλατα ο δρόμος για την πολυαναμενόμενη είσοδό της στο χρηματιστήριο, με την αποτίμησή της να αγγίζει το ιστορικό 1 τρισ. δολάρια. Η Wall Street και οι επενδυτές υποδέχθηκαν το αποτέλεσμα με ανακούφιση, καθώς αποτράπηκε ένα χαοτικό σενάριο που θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα τη συνεργασία της εταιρείας με τη Microsoft και να καθυστερήσει την οικονομική της ανάπτυξη — κάτι που, σύμφωνα με αναλυτές, ίσως αποτελούσε τον πραγματικό στόχο του Μασκ, ενόψει της επικείμενης δημόσιας εγγραφής της δικής του ανταγωνιστικής εταιρείας, xAI.

Παρά τη νομική έκβαση, η δίκη άφησε άθικτα τα βαθύτερα, ουσιαστικά ερωτήματα που απασχολούν την κοινωνία γύρω από την ασφάλεια, τη διακυβέρνηση και τις εργασιακές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης. Καθώς η υπόθεση έκλεισε λόγω παραγραφής και όχι λόγω εξέτασης του ηθικού της υπόβαθρου, ειδικοί πολιτικής τεχνολογίας επισημαίνουν ότι η βιομηχανία της AI συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχύτητες που ξεπερνούν τα κοινωνικά όρια ανοχής. Τελικά, η σύγκρουση αυτή λειτούργησε ως μια ηχηρή υπενθύμιση ότι το μέλλον μιας τεχνολογίας που επηρεάζει ολόκληρη την ανθρωπότητα εξακολουθεί να εξαρτάται και να διαμορφώνεται από τις προσωπικές αντιπαλότητες μιας εξαιρετικά μικρής ομάδας ισχυρών ανδρών της Silicon Valley.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Οι εκλογές των €6 εκατ. και των ρεκόρ υποψηφίων και κομμάτων