Η Ρωσία παρακολουθεί. Δεν παρεμβαίνει. Δεν δεσμεύεται. Και αυτό, από μόνο του, λέει πολλά.
Καθώς το Ιράν βυθίζεται στη σοβαρότερη εσωτερική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, το Κρεμλίνο καλείται να διαχειριστεί μια δύσκολη γεωπολιτική συνθήκη με συνέπειες πολύ ευρύτερες από την Τεχεράνη.
Γιατί το Ιράν είναι «κόκκινη γραμμή» για τη Μόσχα
Για τη Ρωσία, το Ιράν δεν είναι απλώς ένας ακόμη εταίρος. Είναι περιφερειακός προβολέας ισχύος, στρατιωτικός προμηθευτής, ενεργειακός κρίκος και πολιτικός σύμμαχος σε έναν κόσμο κυρώσεων και αντιπαράθεσης με τη Δύση.
Η προοπτική κατάρρευσης του ισλαμικού καθεστώτος προκαλεί ανησυχία στο Κρεμλίνο, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που προκάλεσαν οι απώλειες επιρροής σε Βενεζουέλα, Συρία ή στον Καύκασο.
Όπως σημειώνουν αναλυτές, η Τεχεράνη προσφέρει στη Μόσχα κάτι μοναδικό: πρόσβαση και επιρροή σε μια ζώνη όπου συγκρούονται συμφέροντα ΗΠΑ, Ισραήλ και αραβικών κρατών. Η απώλειά της θα άφηνε τη Ρωσία επικίνδυνα απομονωμένη στη Μέση Ανατολή.
Σιωπή Πούτιν, υπολογισμός Κρεμλίνου
Ούτε το Κρεμλίνο ούτε ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχουν σχολιάσει ανοιχτά τις εξελίξεις. Η ρωσική κρατική ενημέρωση υποβαθμίζει τις διαδηλώσεις, ενώ η επίσημη γραμμή κάνει λόγο για «ξένη παρέμβαση» — χωρίς αποδείξεις. Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία: η Μόσχα περιμένει να δει ποιος αντέχει και ποιος καταρρέει πριν πάρει θέση.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον κλιμακώνει τη ρητορική. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει για «πολύ σκληρά μέτρα» αν εκτελεστούν διαδηλωτές και έχει ήδη ανακοινώσει δασμούς 25% σε χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Το μήνυμα είναι σαφές: η κρίση της Τεχεράνης εντάσσεται σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό παζλ.
Μια συμμαχία με όρια
Η ρωσοϊρανική σχέση εμβαθύνθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022. Το Ιράν παρείχε drones Shahed, πυρομαχικά και –κατά δυτικές πηγές– βαλλιστική τεχνογνωσία. Σε αντάλλαγμα, φέρεται να έλαβε στρατιωτική τεχνολογία, πληροφορίες και στήριξη σε διαστημικά και πυραυλικά προγράμματα, ενώ συζητήθηκαν μαχητικά Su-35 και αντιαεροπορικά S-400.
Ωστόσο, τα όρια της συμμαχίας φάνηκαν καθαρά το καλοκαίρι του 2025, όταν η Ρωσία δεν παρενέβη στρατιωτικά στις ισραηλινές και αμερικανικές επιδρομές κατά ιρανικών στόχων. Η Μόσχα ούτε μπορούσε —ούτε ήθελε— να ρισκάρει άμεση σύγκρουση με ΗΠΑ και Ισραήλ.
Το νομικό άλλοθι που δεν δεσμεύει
Τον Ιανουάριο του 2025, Ρωσία και Ιράν υπέγραψαν Συνθήκη Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης. Περιλαμβάνει άρθρα για «αντιμετώπιση ξένης παρέμβασης» και «συνεργασία στη δημόσια ασφάλεια».
Όμως οι διατυπώσεις είναι εσκεμμένα ασαφείς. Δεν προβλέπουν υποχρεωτικούς μηχανισμούς στρατιωτικής ή αστυνομικής συνδρομής.
Η ασάφεια αυτή προστατεύει τη Μόσχα από μια άμεση αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον, τη στιγμή που ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα του Κρεμλίνου.
Το δίλημμα της Μόσχας
Η Ρωσία βρίσκεται μπροστά σε δύο κακές επιλογές:
Παρέμβαση υπέρ της Τεχεράνης
Αποστολή δυνάμεων ασφαλείας ή άμεση καταστολή θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα κάθε δίαυλο με την Ουάσιγκτον, να οδηγήσει σε αυξημένη δυτική στήριξη προς την Ουκρανία και να μετατρέψει το Ιράν σε νέο μέτωπο.
Αναμονή και αποστασιοποίηση
Αν το καθεστώς καταρρεύσει, η Ρωσία χάνει έναν κομβικό σύμμαχο. Αν επιβιώσει, η Μόσχα διατηρεί τη συνεργασία, περιοριζόμενη σε στρατιωτικές προμήθειες και πολιτική κάλυψη.
Το προηγούμενο της Βενεζουέλας, με τη σύλληψη του ζεύγους Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις, λειτούργησε ως σοβαρό πλήγμα κύρους για τον Πούτιν. Μια επανάληψη στο Ιράν θα ήταν ακόμη πιο οδυνηρή.
Τι δείχνουν οι κινήσεις στο παρασκήνιο
Παρά τη δημόσια αποστασιοποίηση, οι πτήσεις στρατιωτικών φορτίων προς το Ιράν συνεχίζονται. Αυτό υποδηλώνει ότι η Ρωσία προετοιμάζει την Τεχεράνη για το ενδεχόμενο εξωτερικής σύγκρουσης με ΗΠΑ και Ισραήλ, όχι όμως για να καταστείλει εσωτερικά την εξέγερση.
Παράλληλα, ρωσικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι, σε περίπτωση κατάρρευσης, η Μόσχα θα προσφέρει καταφύγιο σε μέλη της ιρανικής ηγεσίας και θα επιχειρήσει επαναπροσέγγιση με οποιαδήποτε νέα εξουσία αναδυθεί.
Η κρίση στο Ιράν είναι για τη Ρωσία κάτι πολύ περισσότερο από μια περιφερειακή αναταραχή. Είναι ένα στρατηγικό τεστ για τα όρια της ισχύος της. Το Κρεμλίνο δεν μπορεί –και δεν θέλει– να θυσιάσει τα κεκτημένα του στην Ουκρανία για να σώσει ένα καθεστώς που ίσως ήδη καταρρέει.
Αν η Τεχεράνη αντέξει, η συμμαχία θα συνεχιστεί πιο πραγματιστικά και πιο ψυχρά. Αν όχι, η Ρωσία θα επιχειρήσει να επιστρέψει από την πίσω πόρτα. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Μόσχα δεν πιστεύει στις συμμαχίες — πιστεύει μόνο στη διατήρηση επιρροής. Και αυτήν ακριβώς φοβάται ότι χάνει.
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Ιράν: Πτώση 3% στις τιμές πετρελαίου μετά τις δηλώσεις Τραμπ