Σημαντικό κόστος για τον ίδιο τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης (ΟΧΣ) και για τους πελάτες τους προκύπτει από την αδυναμία του να προχωρήσει έγκαιρα σε υλοποίηση σύμβασης για εγκατάσταση Τραπεζικού Πληροφορικού Συστήματος (ΠΣ), όπως προκύπτει από τη νέα ειδική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Αντικείμενο της έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) είναι τα αποτελέσματα ελέγχου που αφορούσε αποκλειστικά στην υλοποίηση της σύμβασης HFC 01/2018 για την προμήθεια και εγκατάσταση νέου Τραπεζικού Πληροφοριακού Συστήματος (ΠΣ) στον ΟΧΣ.
Όπως διαπιστώνει στον προλογισμό του στην έκθεση ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου διαπιστώθηκε ότι, παρά τη συμβατική πρόβλεψη ολοκλήρωσης του έργου μέχρι τον Ιανουάριο 2021, η υλοποίηση του νέου ΠΣ δεν κατέστη εφικτή.
«Σημαντικά προβλήματα στην απόδοση του υπεργολάβου καθώς και κενά στη διοικητική λειτουργία του ΟΧΣ, ιδίως λόγω της μη πλήρους συγκρότησης του Διοικητικού Συμβουλίου και μη διορισμού Γενικού Διευθυντή, επηρέασαν καθοριστικά στην έγκαιρη λήψη διορθωτικών αποφάσεων. Οι ενέργειες για αντικατάσταση υπεργολάβου δεν τελεσφόρησαν, ενώ τελικά ο ΟΧΣ «αναγκάστηκε» να προσφύγει σε μία λύση ανάγκης», συνεχίζει ο Γενικός Ελεγκτής.
Ζημιά και εξάρτηση από ΚΕΔΙΠΕΣ
Η μη υλοποίηση του νέου ΠΣ , παρατηρεί ο Ελεγκτής, οδήγησε τον ΟΧΣ στη συνέχιση εξάρτησης από την Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (ΚΕΔΙΠΕΣ) και στην ανάγκη αναβάθμισης του παλαιού συστήματος. Αναφέρει ακόμα πως από τη σύγκριση του κόστους προκύπτει ότι ο ΟΧΣ έχει επιβαρυνθεί με πρόσθετο κόστος τουλάχιστον €3,55εκ. για την περίοδο 2021–2025 (πρώτα 5 χρόνια αναμενόμενης λειτουργίας του ΠΣ), χωρίς να συνυπολογίζονται το διοικητικό κόστος ή άλλες παρεμφερείς αρνητικές συνέπειες.
Αντικανονική τροποποίηση σύμβασης
«Ιδιαίτερης σημασίας είναι και το εύρημα ότι η τροποποίηση της σύμβασης, όπως εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο 2024, αλλοίωσε ουσιωδώς το αντικείμενό της, κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων του Ν.73(Ι)/2016», παρατηρεί στον προλογισμό του ο κ. Παπακωνσταντίνου αναφέροντας περαιτέρω πως: «Αντί της υλοποίησης νέου ΠΣ, η σύμβαση περιορίστηκε ουσιαστικά στην αξιοποίηση εξοπλισμού και περιφερειακών συστημάτων, επιλογή που, κατά την άποψη της Υπηρεσίας μας, δεν ήταν σύννομη».
Αναφέρει ακόμα πως ο μη τερματισμός της σύμβασης στέρησε από τον ΟΧΣ τη δυνατότητα κατάσχεσης της εγγυητικής πιστής εκτέλεσης αξίας €452,350. Επιπλέον,συμπληρώνει, διαπιστώθηκαν παραλείψεις στη λήψη έγκαιρων εγκρίσεων από την Κεντρική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων (ΚΕΑΑ) για παρατάσεις και αλλαγές, κατά παράβαση της κείμενης νομοθεσίας.
Επιπτώσεις και σε πελάτες
Σύμφωνα με τον Γενικό Ελεγκτή η αποτυχία υλοποίησης του νέου ΠΣ δεν αποτελεί απλώς τεχνική ή συμβατική αστοχία, αλλά ζήτημα στρατηγικής σημασίας αφού τα κεντρικά συστήματα πληροφορικής στον τραπεζικό τομέα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά λειτουργίας των πιστωτικών ιδρυμάτων. «Ο ΟΧΣ γενικότερα καλείται να λειτουργεί ως σύγχρονη, υγιής και ανταγωνιστική τράπεζα, ικανή να στηρίζει αποτελεσματικά τη στεγαστική πολιτική και την οικονομία», αναφέρει ενημερώνοντας πως η έκθεση κοινοποιείται και στον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, μαζί με ξεχωριστή επιστολή η οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένες επιπλέον παρατηρήσεις.
Η ίδια η έκθεση αναφέρει στο μεταξύ πως η μη υλοποίηση νέου ΠΣ είχε επιπτώσεις και στους πελάτες του Οργανισμού αφού ως συνέπεια ο ΟΧΣ δεν παρέχει χρήσιμες υπηρεσίες στους πελάτες όπως πιστωτικές κάρτες, ηλεκτρονική τράπεζα, μηχάνημα αυτόματων συναλλαγών (ΑΤΜ). «Αυτές οι αδυναμίες κρίνονται ουσιαστικές με δεδομένο ότι το εν λόγω Τραπεζικό ίδρυμα λειτουργεί σε ένα έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον», αναφέρει η έκθεση.
Εξάρτηση από το 2009
Σε σχέση με την εξάρτηση από την ΚΕΔΙΠΕΣ, αναφέρεται στην έκθεση πως ο ΟΧΣ καταβάλλει από το 2009 δικαιώματα στην τότε Συνεργατική και μετέπειτα Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων (ΚΕΔΙΠΕΣ) ως ενοίκιο για τη χρήση μηχανογραφικών υποδομών για τους σκοπούς του ΠΣ και πως μέχρι τον Δεκέμβριο 2023, το σχετικό κόστος ήταν συνολικά περίπου €5.193.150. «Με την υλοποίηση του αντικειμένου του διαγωνισμού HFC 01/2018, αναμενόταν ότι θα επιτυγχανόταν η τεχνολογική απεξάρτηση του ΟΧΣ από την ΚΕΔΙΠΕΣ. Η μη επίτευξη του πιο πάνω στόχου, οδήγησε τον ΟΧΣ τον Δεκέμβριο 2023 στο να αιτηθεί και να λάβει έγκριση από την ΚΕΑΑ για παράταση της συμφωνίας με την ΚΕΔΙΠΕΣ για τις πιο πάνω υπηρεσίες, με επιπρόσθετο κόστος τουλάχιστον €1,94εκ. για ακόμη δύο έτη, 2024-2025 (μέχρι τον Δεκέμβριο 2025)», προσθέτει η έκθεση. Αναφέρει, όμως, πως σε πρόσφατη εξέλιξη, ο ΟΧΣ τον Δεκέμβριο 2025 υπέβαλε αίτημα στην ΚΕΑΑ για παράταση της σύμβασης με την ΚΕΔΙΠΕΣ για ακόμη ένα έτος, δηλαδή μέχρι 31.12.2026, με πρόσθετο κόστος €1.226.273. Το εν λόγω αίτημα υποβλήθηκε γιατί δεν επιτεύχθηκε ο στόχος της απεξάρτησης από την ΚΕΔΙΠΕΣ μέχρι τις 31.12.2025. Το αίτημα εγκρίθηκε από την ΚΕΑΑ στις 17.12.2025.
Σημειώνεται, πάντως, ότι σε πρόσφατες δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ ο Γενικός Διευθυντής του ΟΧΣ Χριστόφορος Καπλάνης τοποθέτησε την απεξάρτηση του Οργανισμού από την ΚΕΔΙΠΕΣ το καλοκαίρι του 2026 και την ολοκλήρωση της τεχνολογικής αναβάθμισης των συστημάτων του το 2027.