Δεκαοχτώ τρισεκατομμύρια δολάρια. Σχεδόν όσο το ΑΕΠ και των 27 χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024: Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι έχει προσελκύσει επενδύσεις ύψους 18 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Καμία άλλη χώρα δεν μπορεί να καυχηθεί ότι έχει φτάσει σε τέτοια ποσοστά, ποτέ στην ιστορία», αναφώνησε ο Ντόναλντ Τραμπ στη διάρκεια του τελευταίου υπουργικού συμβουλίου. «18 τρισεκατομμύρια δολάρια επενδύονται. Χιλιάδες επιχειρήσεις, εργοστάσια και ο εξοπλισμός τους βρίσκονται υπό κατασκευή σε όλη τη χώρα. Και σύντομα θα ανοίξουν τις πόρτες τους», επέμεινε ο πρόεδρος Τραμπ. Υποσχέθηκε επίσης ότι θα διασφαλίσει τη βιομηχανική αναγέννηση των Ηνωμένων Πολιτειών και θα ανοίξει τις πόρτες σε μια νέα, οικονομική «χρυσή εποχή». Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ θέλει να υπερθερμάνει την οικονομία πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. «Ο διορισμός του Κέβιν Γουόρς ως νέου προέδρου της Fed είναι μόνο μία από τις συνταγές της αμερικανικής κυβέρνησης για να βελτιώσει το μικτό οικονομικό της ιστορικό», λένε στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς.
Επενδύσεις στην Ευρώπη
Οι αμερικανικές εταιρείες επέκτειναν πάντως τις δραστηριότητές τους στην Ευρώπη πέρυσι, παρά τις εμπορικές εντάσεις και την αδύναμη οικονομία. Σύμφωνα με την γερμανική Handelsblatt ,οι αμερικανικές εξαγωγές στην Ευρώπη αυξήθηκαν πέρυσι κατά 5%, στα 326 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι αμερικανικές εταιρείες επωφελούνται επίσης από το αδύναμο -ακόμη- δολάριο, γεγονός που τις καθιστά πιο ανταγωνιστικές ως προς τις τιμές για τις εξαγωγές προς την Ευρωζώνη. Το δολάριο έχει χάσει πάνω από 10% έναντι του ευρώ, τον τελευταίο χρόνο.
Οι Ευρωπαίοι εξαγωγείς, με τη σειρά τους, επηρεάζονται αρνητικά από την πτώση της συναλλαγματικής ισοτιμίας: τα προϊόντα τους που κατασκευάζονται στην Ευρώπη γίνονται ακριβότερα όταν μετατρέπονται από ευρώ σε δολάρια. Αντίθετα, τα προϊόντα των αμερικανικών εταιρειών γίνονται φθηνότερα, επιτρέποντάς τους να κερδίσουν μερίδιο αγοράς στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με τον Τραμπ, ο στόχος των οικονομικών του πολιτικών, οι οποίες περιλαμβάνουν δασμούς στις εισαγωγές, απορρύθμιση και μειώσεις φόρων, είναι η προστασία της εγχώριας βιομηχανίας, η αύξηση της παραγωγής των αμερικανικών εταιρειών και, ως εκ τούτου, η δημιουργία θέσεων εργασίας. «Αυτό που χρειάζεται ο Τραμπ για αυτό είναι επενδύσεις στη χώρα του», εξηγεί η Λόρα φον Ντάνιελς του Γερμανικού Ινστιτούτου Διεθνών και Ασφαλών Υποθέσεων (SWP).
Στις διαπραγματεύσεις με τους εμπορικούς εταίρους, εξασφάλισε παραχωρήσεις ότι ήταν πρόθυμοι να επενδύσουν στην αγορά των ΗΠΑ. «Αλλά αυτό δεν λέει τίποτα για το πώς θα μοιάζει στην πραγματικότητα η επενδυτική δραστηριότητα στις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια», λέει ο ειδικός. Επιπλέον, το συνολικό οικονομικό αποτέλεσμα είναι αμφισβητήσιμο. «Βλέπουμε την πίεση που ασκείται σε άλλες χώρες, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιάσει μια πλήρως ανεπτυγμένη στρατηγική οικονομικής ή βιομηχανικής πολιτικής», λέει η Γερμανίδα οικονομολόγος.
Άνθηση και αβεβαιότητα στη Wall Street
O Ντόναλντ Τραμπ δεν υποσχέθηκε βέβαια, τίποτα λιγότερο από μια «χρυσή εποχή» για την αμερικανική οικονομία. Κοιτάζοντας την απόδοση της Wall Street θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί ότι είχε δίκιο.Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, ο Dow Jones αυξήθηκε κατά 14%, ο S&P 500 κατά σχεδόν 17% και ο τεχνολογικά βαρύς δείκτης Nasdaq 100 κατά περισσότερο από 21%.
Αλλά αντιπροσωπεύει πραγματικά η χρηματιστηριακή αγορά των ΗΠΑ την αμερικανική οικονομία;
«Κατ` αρχήν, μια πιο προσεκτική ματιά στις συμφωνίες που έχουν ανακοινωθεί μέχρι τώρα, δείχνει ότι τα 18 τρισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις είναι υποσχέσεις. « Οι «συμφωνίες» του Τραμπ μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας», λένε παράγοντες της αγοράς.
«Αν εξετάσουμε τις εξελίξεις στη Wall Street, βλέπουμε ότι οι δείκτες καθοδηγούνται κυρίως από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης», λέει ο Στέφαν Ρίσε, στρατηγικός αναλυτής κεφαλαιαγοράς στην εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων Acatis. Αυτό είναι μόνο ένα τμήμα της αμερικανικής οικονομίας, αλλά έχει σημαντική κυριαρχία στην χρηματιστηριακή αγορά. «Η πραγματική οικονομία δεν έχει ωφεληθεί τόσο πολύ ακόμα».
Προβλήματα στην αγορά εργασίας
Οι υποσχέσεις του Τραμπ δεν έχουν μέχρι στιγμής επηρεάσει την αγορά εργασίας. Η αμερικανική οικονομία δημιούργησε μόνο 584.000 θέσεις εργασίας το 2025, σε σύγκριση με δύο εκατομμύρια το προηγούμενο έτος. Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ισχυριστεί ότι οι δασμοί του θα αναζωογόνηση της βιομηχανίας, αναγκάζοντας, σύμφωνα με τον ίδιο, τις εταιρείες να μεταφέρουν την παραγωγή τους στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα εργοστάσια της χώρας έχασαν 72.000 θέσεις εργασίας μεταξύ Απριλίου και Νοεμβρίου 2025, αναφέρει η Washington Post. «Ακόμα κι αν η παραγωγή επέστρεφε στις ΗΠΑ, οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνταν θα αυτοματοποιούνταν: δεν θα επιστρέψουμε ποτέ στην κατάσταση της δεκαετίας του 1970 », λέει ο Κένεθ Ρόγκοφ. Σύμφωνα με τον οικονομολόγο, ο Ντόναλντ Τραμπ κινδυνεύει, αντίθετα, «να οδηγήσει τη χώρα στη μεγαλύτερη καταστροφή θέσεων εργασίας που έχουμε δει εδώ και πολύ καιρό », ιδίως λόγω της ανόδου της Τεχνητής Νοημοσύνης. «Γραμματείς, υπάλληλοι γραφείου ή ασφαλιστικοί πράκτορες… Μέχρι το τέλος αυτής της θητείας, όλοι όσοι εργάζονται μπροστά σε έναν υπολογιστή θα αναρωτιούνται τι τους συνέβη».
Ο μεταποιητικός τομέας είναι ιδιαίτερα αδύναμος. Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Απασχόλησης των ΗΠΑ, 8.000 θέσεις εργασίας στον μεταποιητικό τομέα χάθηκαν μόνο τον Δεκέμβριο. «Ούτε εδώ, ο Τραμπ παρουσιάζει κανένα σχέδιο για το πώς σκοπεύει να διατηρήσει ή να αυξήσει την απασχόληση στις ΗΠΑ», σημειώνει η φον Ντάνιελς. Αναφέρει ως παράδειγμα τον κολοσσό των ημιαγωγών της Ταϊβάν TSMC. «Επενδύουν στην αγορά των ΗΠΑ και θέλουν να παράγουν τσιπ εκεί, αλλά λόγω έλλειψης επαρκώς εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, φέρνουν τους δικούς τους εμπειρογνώμονες, τους δικούς τους ειδικούς».
Οι αβεβαιότητες της τεχνητής νοημοσύνης
«Ο Τραμπ είναι απίστευτα τυχερός που η τεχνολογική βιομηχανία που περιβάλλει την τεχνητή νοημοσύνη γνωρίζει τέτοια άνθηση και που έχει στην οικονομία του τις κορυφαίες εταιρείες του κόσμου», σημειώνει ο Ντέιβιντ Κολ, επικεφαλής οικονομολόγος της Julius Baer. Στο τρίτο τρίμηνο, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,3% σε ετήσια βάση. Η αμερικανική οικονομία δεν είχε σημειώσει τόσο ισχυρή ανάπτυξη από το καλοκαίρι του 2023 – κυρίως χάρη σε δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων.
«Όσον αφορά όμως την Τεχνητή Νοημοσύνη, είναι αμφισβητήσιμο το πόσο βιώσιμη θα είναι η ανάπτυξη για την οικονομία των ΗΠΑ και αν θα μεταφραστεί καν σε θετικές εξελίξεις για τις εταιρείες και την απασχόληση», λέει η Λόρα φον Ντάνιελς του Γερμανικού Ινστιτούτου Διεθνών και Ασφαλών Υποθέσεων (SWP). «Σίγουρα υπάρχει ένα ερωτηματικό εδώ – κυρίως επειδή έχουμε αυξανόμενο αυτοματισμό και χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας».
Αναμφίβολα, η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται πολύ πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις. Αλλά αυτή η πολιτική «δεν δημιουργεί θέσεις εργασίας, δημιουργεί πλούτο για τις εταιρείες», λέει ο Κένεθ Ρόγκοφ, καθηγητής Οικονομικών στο Χάρβαρντ. «Αυτός ο πρώτος χρόνος στην εξουσία είναι μια «χρυσή εποχή» για όποιον κατέχει μετοχές, όχι για τη μεσαία τάξη και τους φτωχότερους Αμερικανούς», τονίζει ο Ρόγκοφ και προσθέτει: «Ο Ιανουάριος του 2026 έφερε μαζί του μια μεγαλύτερη από τη συνηθισμένη, αβεβαιότητα. Το δημόσιο χρέος στις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζει να αυξάνεται με ρυθμό που αρχίζει να ανησυχεί ακόμη και τους πιο υπομονετικούς επενδυτές. Οι κεντρικές τράπεζες βαδίζουν σε μια λεπτή γραμμή, παγιδευμένες ανάμεσα στον κίνδυνο αναζωπύρωσης του πληθωρισμού και τον κίνδυνο επιβράδυνσης των ήδη εύθραυστων οικονομιών. Η πολιτική Τραμπ, ειδικά στο εξωτερικό, ενισχύει την ανησυχία και την απρόβλεπτη κατάσταση».
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Βενεζουέλα: Οι ΗΠΑ ανοίγουν τα τεράστια αποθέματα αργού στις Big Oil