Πρόταση νόμου η οποία προσδοκά να ανακουφίσει δανειολήπτες, αλλά και εγγυητές δανείων κατατέθηκε χθες στην Ολομέλεια της Βουλής, την οποία παρουσίασε επίσημα σήμερα ο πρώην πρόεδρος και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου, εκ των εισηγητών της πρότασης μαζί με άλλους βουλευτές. Η παρουσίαση έγινε στην παρουσία της ηγεσίας του ΔΗΣΥ με την πρόεδρο του κόμματος, Αννίτα Δημητρίου στην εισαγωγική της παρέμβαση να ζητά μάλιστα και την εκπόνηση νέου σχεδίου στήριξης της πρώτης κατοικίας από την κυβέρνηση.
Η πρόταση νόμου, η οποία αναμένεται να συζητηθεί το επόμενο διάστημα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, εντάσσεται στο πλαίσιο των προσπαθειών που εντάθηκαν το τελευταίο διάστημα από τα κόμματα, προφανώς ενόψει εκλογών, για περαιτέρω στήριξη και προστασία των δανειοληπτών γενικότερα.
Την πρόταση που παρουσίασε ο κ. Νεοφύτου συνυπογράφουν πέραν του ιδίου εκ μέρους του ΔΗΣΥ, οι Μαρίνος Σιζόπουλος, βουλευτής εκλογικής περιφέρειας Λεμεσού, Ηλίας Μυριάνθους, βουλευτής εκλογικής περιφέρειας Πάφου, Αλέκος Τρυφωνίδης, βουλευτής εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας, Ανδρέας Θεμιστοκλέους, ανεξάρτητος βουλευτής, Κωστής Ευσταθίου, μεμονωμένος σοσιαλιστής βουλευτής, και Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ανεξάρτητη βουλευτής.
«Σκοπός της πρότασης νόμου είναι η τροποποίηση του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμου, ώστε να διασφαλίσει ότι όταν ενυπόθηκο ακίνητο που αποτελούσε εξασφάλιση σε δάνειο πωλείται μέσω πλειστηριασμού, είτε ανακτάται από ενυπόθηκο δανειστή, η εγγύηση που παρέχεται από τους εγγυητές του δανείου περιορίζεται και δεν υπερβαίνει το ποσό του αρχικού δανείου, αφαιρουμένου, αναλόγως της περίπτωσης, είτε του ποσού που έχει εισπραχθεί από τον διεξαχθέντα πλειστηριασμό είτε της αξίας για την οποία το ακίνητο έχει ανακτηθεί από τον δανειστή. Σημειώνεται ότι, η εν λόγω ρύθμιση δεν θα εφαρμόζεται στις περιπτώσεις εγγυητών που έχουν παράλληλα και την ιδιότητα του πρωτοφειλέτη.
Περαιτέρω προτείνεται όπως, σε περίπτωση που ο ενυπόθηκος δανειστής δεν εξασκήσει το δικαίωμα που του παραχωρείται από τη νομοθεσία για εκποίηση ή ανάκτηση ενυπόθηκου ακινήτου, και υφίσταται αμφισβήτηση του οφειλομένου ποσού του δανείου από τον δανειολήπτη στο Δικαστήριο, ο ενυπόθηκος δανειστής να είναι υποχρεωμένος να αναμένει την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου προτού προχωρήσει στη λήψη οποιονδήποτε μέτρων εναντίον των εγγυητών», αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση.
Αποκατάσταση ισορροπίας
Μιλώντας σήμερα στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου ο Αβέρωφ Νεοφύτου είπε πως «μετά από αρκετή σκέψη, και σοβαρή μελέτη, αποφασίσαμε να αναλάβουμε μια πρωτοβουλία ώστε να αποκαταστήσουμε ισορροπία στις σχέσεις μεταξύ δανειολήπτη, δανειστή και εγγυητών, ένα ζήτημα που απασχολεί σημαντικό αριθμό συμπολιτών μας». Ως γνωστόν, πρόσθεσε, «μετά τις αλλαγές που έγιναν στη νομοθεσία πριν λίγα χρόνια, οι τράπεζες και οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων δικαιούνται να προχωρούν σε εκποιήσεις έστω και εάν εκκρεμεί δικαστική απόφαση για το ποσό του δανείου. Στη χρονική περίοδο που έγιναν οι αλλαγές, αυτό ήταν επιβεβλημένο, γιατί οι τράπεζες είχαν πολλούς κινδύνους να αντιμετωπίσουν – κινδύνους που τελικά έθεταν σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ολόκληρης της χώρας αλλά και ένα δεύτερο κούρεμα των καταθετών.
Αυτή τη στιγμή όμως, βρισκόμαστε μπροστά σε μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει θέματα κεφαλαιοποίησης, αλλά έχει μεγάλη κερδοφορία. Η τεράστια πλειοψηφία των μη εξυπηρετούμενων δανείων, αν και δεν έχουν φύγει από την οικονομία, αυτή τη στιγμή είναι εκτός τραπεζικού συστήματος. Και οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, που αγόρασαν τα δάνεια από τις τράπεζες, τις προσωπικές εγγυήσεις που υπήρχαν στα δάνεια τις είχαν κοστολογήσει ως μηδέν.
Ως εκ τούτου, αποφασίσαμε να αναλάβουμε αυτή την πρωτοβουλία εξισορρόπησης, αποβαίνοντας προς όφελος, τόσο των εγγυητών, όσο και των δανειοληπτών χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα».
Τι προβλέπει
Η πρόταση, είπε ο κ. Νεοφύτου προνοεί ότι, σε περίπτωση που η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων επιλέξει, είτε να πωλήσει οποιοδήποτε ενυπόθηκο ακίνητο στο πλαίσιο διαδικασίας πλειστηριασμού, είτε να προβεί σε ανάκτηση, τότε το ύψος της εγγύησης για το οποίο θα είναι υπόλογοι οι εγγυητές του δανείου, περιορίζεται και δεν υπερβαίνει το ποσό του αρχικού δανείου αφαιρουμένου, αναλόγως της περίπτωσης, του ποσού που θα εισπραχθεί από τον πλειστηριασμό, ή του ποσού για το οποίο έχει ανακτηθεί το ακίνητο από την τράπεζα ή την εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων.
Προνοεί επίσης, ότι σε περίπτωση που η τράπεζα ή η εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων δεν προχωρήσει σε πλειστηριασμό ή σε ανάκτηση του υποθηκευμένου ακινήτου, με την παράλληλη απαλλαγή ουσιαστικά των εγγυητών, τότε στην περίπτωση που υφίσταται αμφισβήτηση του οφειλομένου ποσού του δανείου από τον δανειολήπτη στο Δικαστήριο, η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων υποχρεούται να αναμένει την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου προτού προχωρήσει στη λήψη οποιονδήποτε μέτρων εναντίον των εγγυητών.
Σύμφωνα με τον ίδιο η πρόταση καλύπτει και περιπτώσεις που ήδη εκκρεμούν ενώπιον Δικαστηρίου, οι οποίες αφορούν αμφισβήτηση του οφειλομένου ποσού από τους δανειολήπτες.
«Με πιο απλά λόγια, η πρόταση νόμου προβλέπει, ότι η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων έχει η ίδια την επιλογή αν θα προχωρήσει σε πλειστηριασμό του ενυπόθηκου ακινήτου. Αν επιλέξει να το πράξει, τότε ουσιαστικά οι εγγυητές του δανείου θα είναι υπόλογοι για το ποσό του αρχικού δανείου πλην του ποσού που είσπραξε η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων από το ακίνητο.
Αν δεν κάνει αυτή την επιλογή και ο δανειολήπτης έχει προσφύγει στη Δικαιοσύνη για αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού, τότε η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων θα πρέπει να αναμένει την απόφαση του δικαστηρίου.
Πέραν της αποκατάστασης ισορροπίας στις σχέσεις δανειστή και δανειολήπτη και εγγυητών, η πρόταση θα επιτρέψει σε δεκάδες χιλιάδες εγγυητές δανείων να ανασάνουν και να μπορέσουν να προχωρήσουν με τη ζωή τους. Κυρίως γιατί αν κάποιος πριν χρόνια, μπήκε εγγυητής σε κάποιο δάνειο για ένα ποσό Χ, δεν μπορεί σήμερα να είναι υπόλογος για τετραπλάσιο ή πενταπλάσιο ποσό, επειδή η τράπεζα τότε δεν έλαβε έγκαιρα μέτρα κατά του δανειολήπτη και άφησε το ποσό να διογκωθεί.
Θα ενισχύσει επίσης τη διαπραγματευτική ισχύ των δανειοληπτών, αφού οι τράπεζες ή εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων θα ξέρουν ότι δεν θα μπορούν να κυνηγούν εσαεί τους εγγυητές για υπόλοιπα δανείων που θα παραμένουν μετά από πλειστηριασμούς ή ανακτήσεις ακινήτων ή απλά θα αναμένουν από τα δικαστήρια να αποφασίσουν για το ύψος των χρεών», κατέληξε ο τέως πρόεδρος του ΔΗΣΥ.
Κάλεσμα ΔΗΣΥ σε τράπεζες και κυβέρνηση
Στην εισαγωγική της παρέμβαση η πρόεδρος του ΔΗΣΥ υπογράμμισε ότι με την οικονομία δεν παίζουμε και ότι απαιτείται σοβαρότητα και υπευθυνότητα για να έχουμε θετικά αποτελέσματα. Επισήμανε ότι απαιτήθηκαν μεγάλες θυσίες τα προηγούμενα χρόνια για να εξέλθουμε από τα μνημόνια και να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα.
Αναφερόμενη στη διαχείριση της ακρίβειας, επανέλαβε τη διαφωνία του ΔΗΣΥ με τα οριζόντια και αστόχευτα μέτρα της κυβέρνησης, σημειώνοντας ότι το κόμμα εργάστηκε εποικοδομητικά για τη βελτίωση της φορολογικής μεταρρύθμισης, με έμφαση στη στήριξη της μεσαίας τάξης, των οικογενειών, των νέων ζευγαριών και των κυπριακών επιχειρήσεων. Παραμένουν κατηγορίες του πληθυσμού που χρειάζονται στήριξη στα πλαίσια της κοινωνικής πολιτικής. Όπως οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι χαμηλόμισθοι και τα άτομα με αναπηρίες.
Τόνισε τη σημασία ενός σταθερού και ευνοϊκού φορολογικού περιβάλλοντος, απορρίπτοντας προτάσεις για νέες φορολογίες οι οποίες πάντοτε καταλήγουν να επιβαρύνουν τον κόσμο.
Απαίτησε από τις τράπεζες να μειώσουν την ψαλίδα μεταξύ δανειστικών και καταθετικών επιτοκίων. Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν κυβέρνηση και Κεντρική Τράπεζα.
Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία του κόμματος για τους εγγυητές υπογράμμισε ότι δεν μπορεί χιλιάδες συμπολίτες μας να παραμένουν εγκλωβισμένοι για τόσα πολλά χρόνια, χωρίς οι ίδιοι να έχουν λάβει ούτε ένα ευρώ.
Παράλληλα αναγνώρισε ότι υπάρχουν πρωτοφειλέτες που βρίσκονται σε δύσκολη θέση. Κάλεσε την κυβέρνηση να εκπονήσει ένα συγκεκριμένο σχέδιο στήριξης για την πρώτη κατοικία. Ένα σχέδιο, είπε, με κοινωνικοοικονομικά κριτήρια και μια βασική προϋπόθεση: να προστατευτούν όσοι έχουν αποπληρώσει τουλάχιστον το 50% του αρχικού ποσού του δανείου.