Οι εποχές της ανοιχτής, ομαλής παγκόσμιας διακίνησης εμπορευμάτων μοιάζουν να ανήκουν στο παρελθόν. Ακόμη και εάν οι δασμοί περιοριστούν, κυρώσεις, εξαγωγικοί περιορισμοί και η τάση των μεγάλων δυνάμεων να χτίζουν τεράστια αποθέματα πρώτων υλών αναδιαμορφώνουν το τοπίο.
Το αποτέλεσμα; Κατακερματισμένες αγορές, στρεβλές τιμές και αυξημένη μεταβλητότητα – από τον χαλκό και το αλουμίνιο έως το πετρέλαιο.
Η στροφή προς τον προστατευτισμό δεν είναι θεωρητική. Είναι ήδη ενσωματωμένη στις τιμές, όπως εξηγεί και σε ανάλυσή της η Wall Street Journal.
Χαλκός: Όταν η Αμερική πλήρωνε 30% παραπάνω
Όταν ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς στον χαλκό, οι έμποροι έσπευσαν να αποθεματοποιήσουν μέταλλο στις ΗΠΑ. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: τα futures χαλκού στο Comex διαπραγματεύονταν έως και 30% υψηλότερα από τις τιμές μετρητοίς στο βρετανικό London Metal Exchange.
Αν και τελικά οι δασμοί αποδείχθηκαν λιγότερο επώδυνοι από ό,τι φοβόταν η αγορά –αφορούσαν ημικατεργασμένα προϊόντα και όχι τον εξευγενισμένο χαλκό – η ζημιά είχε ήδη γίνει.
Η μαζική αποθήκευση στις ΗΠΑ δημιούργησε ελλείψεις στον υπόλοιπο κόσμο, στηρίζοντας τις διεθνείς τιμές.
Ασήμι και «σφιχτές» αγορές
Παρόμοιο φαινόμενο κατεγράφη και στο ασήμι. Η φημολογία περί δασμών οδήγησε σε μεταφορά αποθεμάτων από το Λονδίνο προς τις ΗΠΑ.
Τα περιορισμένα αποθέματα στο Λονδίνο δημιούργησαν συνθήκες «squeeze», με τη ζήτηση να έχει δυσανάλογη επίδραση στις τιμές σε σχέση με το παρελθόν.
Όταν τα αποθέματα στερεύουν, η αγορά γίνεται ευάλωτη σε απότομες κινήσεις.
Αλουμίνιο: 57% ακριβότερο στις ΗΠΑ
Η επιβολή δασμών 50% στο αλουμίνιο τον Ιούνιο εκτόξευσε τις αμερικανικές τιμές. Σήμερα, το αλουμίνιο στις ΗΠΑ κοστίζει περίπου 57% περισσότερο από ό,τι στην Ευρώπη, σύμφωνα με στοιχεία της Fastmarkets.
Το κόστος αυτό μετακυλίεται στους βιομηχανικούς χρήστες – από την αυτοκινητοβιομηχανία έως τις κατασκευές – εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόσφατη απόφαση του Supreme Court of the United States να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών της κυβέρνησης δεν αφορά τους δασμούς βάσει του Section 232, που εφαρμόστηκαν στα μέταλλα.
Πετρέλαιο: Όταν τα μοντέλα «σπάνε»
Η μεγαλύτερη ανατροπή, ωστόσο, καταγράφεται στην ενέργεια. Η Κίνα, που καταναλώνει περίπου 14 εκατ. τόνους χαλκού ετησίως, αγόρασε 1–2 εκατ. τόνους επιπλέον, πέρα από τις ανάγκες της οικονομίας της.
Αντίστοιχα, αύξησε σημαντικά τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου, εκμεταλλευόμενη εκπτώσεις σε κυρωμένο ρωσικό και ιρανικό αργό.
Αναλυτές σημειώνουν ότι τα παραδοσιακά μοντέλα πρόβλεψης τιμών «έσπασαν» όταν η Κίνα συνέχισε να αγοράζει πετρέλαιο πολύ πάνω από τη συνήθη κατανάλωση, αλλοιώνοντας τους δείκτες προσφοράς – ζήτησης.
Η ενεργειακή ασφάλεια έχει πλέον προτεραιότητα έναντι της οικονομικής αποδοτικότητας.
Οι λίγοι κερδισμένοι
Σε αυτό το κατακερματισμένο περιβάλλον, λίγοι βγαίνουν κερδισμένοι. Μεγάλοι οίκοι εμπορίας όπως η Trafigura, η Gunvor και η Mercuria επωφελούνται από τη μεταβλητότητα.
Αντίστοιχα, εταιρείες με καθετοποιημένη παραγωγή και εμπορία, όπως η Glencore, έχουν τη δυνατότητα να ελέγχουν την αλυσίδα αξίας και να αξιοποιούν τις στρεβλώσεις.
Για την πλειονότητα, όμως, οι υψηλότερες και πιο ασταθείς τιμές στα βασικά δομικά υλικά της παγκόσμιας οικονομίας σημαίνουν αυξημένο κόστος, αβεβαιότητα και επιβράδυνση επενδύσεων.
Η εποχή των «παγκόσμιων αγορών» ίσως δεν έχει τελειώσει. Αλλά λειτουργεί πλέον με όρους γεωπολιτικού ρίσκου – και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Δασμοί Τραμπ 15%: Νέα κλιμάκωση και αναταράξεις σε Ευρώπη και αγορές ενόψει εκλογών ΗΠΑ