Γιατί αναζωπυρώθηκε τώρα η συζήτηση στην Ιταλία;

Μια τροπολογία στον προϋπολογισμό της Ιταλίας για το 2026, έχει ξανανοίξει το ζήτημα του ποιος ελέγχει τα αποθέματα χρυσού της χώρας, αξίας 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, απειλώντας ενδεχομένως την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.

Οι συζητήσεις για ένα  πολιτικά φορτισμένο ζήτημα αναζωπυρώνονται κατά διαστήματα, τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Συχνά προωθούνται από εθνικιστικά ή ακροδεξιά κόμματα με ευρωσκεπτικιστικές απόψεις, που επιδιώκουν να υπογραμμίσουν την εθνική κυριαρχία ή να επικρίνουν τη χρηματοοικονομική αρχιτεκτονική της ΕΕ.

Η κεντρική τράπεζα ή ο λαός;

Το αναπάντητο ερώτημα είναι ποιος ακριβώς κατέχει, αλλά και αποφασίζει για την τύχη των αποθεμάτων χρυσού της χώρας, αξίας έως και 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων.  Η κεντρική τράπεζα ή ο λαός;  

Η διαμάχη επανήλθε κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού για το 2026 την Τετάρτη στη Γερουσία, όπου μια μικρή αλλά συμβολική τροπολογία επέζησε μετά από μια «μαζική» αφαίρεση  προτεινόμενων αλλαγών.

Η τροπολογία, που προτάθηκε από τον Λούτσιο Μάλαν του Fratelli d’Italia (Αδελφοί της Ιταλίας), το κόμμα της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, ορίζει ότι «τα αποθέματα χρυσού που διαχειρίζεται και κατέχει η Τράπεζα της Ιταλίας ανήκουν στο κράτος, στο όνομα του ιταλικού λαού».

«Στενός» ο δημοσιονομικός χώρος

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συζήτησης, 105 άλλες τροπολογίες χαρακτηρίστηκαν απαράδεκτες. Ο τεράστιος όγκος των τροπολογιών που απορρίφθηκαν αντικατοπτρίζει τον εξαιρετικά περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο μέσα στον οποίο η κυβέρνηση προσπαθεί να αναδιαμορφώσει τον προϋπολογισμό.

Το τρίτο μεγαλύτερο εθνικό απόθεμα

Η Ιταλία διαθέτει περίπου 2.452 μετρικούς τόνους χρυσού στα αποθέματά της, το τρίτο μεγαλύτερο εθνικό απόθεμα στον κόσμο μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία, όπως σημειώνει το Euronews. Το μεγαλύτερο μέρος του αποθηκεύεται στη Ρώμη, ενώ το υπόλοιπο βρίσκεται στο Fort Knox στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Λονδίνο και στη Βέρνη.

Στον ισολογισμό της Τράπεζας της Ιταλίας

Αν και είναι κοινώς αποδεκτό ότι τα αποθέματα προορίζονται για το εθνικό συμφέρον, καταχωρίζονται επίσημα στον ισολογισμό της Τράπεζας της Ιταλίας.

Στο πλαίσιο της δομής του Ευρωσυστήματος, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες, όπως η Banca d’Italia, λειτουργούν παράλληλα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και υπό τον συντονισμό της. Εφαρμόζουν τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, διαχειρίζονται το μερίδιό τους στα επίσημα αποθέματα της ευρωζώνης και διατηρούν την αυτονομία του ισολογισμού τους.

Ωστόσο, δεν λαμβάνουν οδηγίες από τις εθνικές κυβερνήσεις, όπως ορισμένοι πιστεύουν ότι υπονοούσε η εν λόγω τροπολογία.

Στηρίζουν την αξιοπιστία του ευρώ

Ο χρυσός, όπως και τα διαθέσιμα σε ξένο νόμισμα, αποτελεί μέρος των νομισματικών περιουσιακών στοιχείων που στηρίζουν την αξιοπιστία του ενιαίου νομίσματος και αντιμετωπίζεται ως μέσο νομισματικής σταθερότητας και όχι ως δημοσιονομικός πόρος.

Σύμφωνα με το εν λόγω νομικό πλαίσιο, ο χρυσός δεν μπορεί να μεταφερθεί στον κρατικό προϋπολογισμό, χωρίς να παραβιαστούν οι ευρωπαϊκοί κανόνες σχετικά με την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και την απαγόρευση της χρηματοδότησης της νομισματικής πολιτικής.

Αν, υποθετικά, η ιταλική κεντρική τράπεζα ενεργούσε βάσει οδηγιών της ιταλικής κυβέρνησης και ρευστοποιούσε τα αποθέματά της σε χρυσό, αυτό θα θεωρείτο απειλή για τη σταθερότητα του κοινού νομίσματος.

Ωστόσο, η δεξιά πολιτική παράταξη, στην οποία ανήκει ο Μαλάν, υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι η τράπεζα, μεταξύ των μετόχων της οποίας συγκαταλέγονται ιδιώτες πιστωτές και ασφαλιστικές εταιρείες, δεν πρέπει να θεωρείται «ιδιοκτήτρια» αυτού που οι ίδιοι θεωρούν ως την απόλυτη εγγύηση της κυριαρχίας.

Τα κόμματα Αδελφοί της Ιταλίας και Λέγκα έχουν προωθήσει επανειλημμένα την ιδέα της «λαϊκής ιδιοκτησίας» των αποθεμάτων χρυσού.

Πηγή: naftemporiki.gr

Διαβάστε επίσης: Πόσο πληρώνουν οι Ρώσοι τον πόλεμο στην Ουκρανία