Οι γεωπολιτικές ανησυχίες συμβάλλουν στη στήριξη της χρήσης του ρενμίνμπι. Η κινητοποίηση μετά το μπαράζ κυρώσεων ενάντια στη Ρωσία και το πρόβλημα της έλλειψης μετατρεψιμότητας.

της Alicia Garcia-Herrero στους Financial Times

Ήταν μια εξαιρετική χρονιά για το ρενμίνμπι. Από τη μία πλευρά, έχει σαφώς απογοητεύσει τους επενδυτές που περίμεναν ότι το νόμισμα θα ανατιμηθεί, καθώς η κινεζική οικονομία θα απομακρυνόταν από την πολιτική zero-Covid στο τέλος του 2022.

Αντί γι’ αυτό, μετά από μια σύντομη ανάπαυλα, υποτιμήθηκε περίπου 8,5% έναντι του αμερικανικού νομίσματος από τα χαμηλά του Ιανουαρίου μέχρι να βρει ένα κατώτατο όριο στα περίπου 7,30 ρενμίνμπι ανά δολάριο. Η τάση αυτή αντανακλούσε την επίμονη αδυναμία της κινεζικής οικονομίας και τις μεγάλες εκροές κεφαλαίων. Πιο πρόσφατα το ρενμίνμπι ανατιμήθηκε, αλλά η κίνηση αυτή συμβαδίζει με τα άλλα νομίσματα, καθώς η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ μετατοπίστηκε σε έναν λιγότερο «γερακίσιο» τόνο όσον αφορά τα επιτόκια.

Ωστόσο, αυτό το «αδύναμο» ρενμίνμπι πέτυχε κάτι αρκετά εντυπωσιακό το 2023: μια ταχεία αύξηση της διασυνοριακής χρήσης του. Από τότε που η Κίνα άρχισε να πιέζει για τη διεθνοποίηση του νομίσματός της το 2004, το μερίδιό του στις παγκόσμιες πληρωμές παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό στάσιμο. Αλλά φέτος το μερίδιό του αυξήθηκε από 1,9% τον Ιανουάριο του 2023 σε 3,6% τον Οκτώβριο.

Το μερίδιο αυτό παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με το δολάριο (47,25%) και το ευρώ (23,36%). Αλλά η αύξηση θα μπορούσε να δείχνει μια αλλαγή.

Και η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας ανέφερε απότομη αύξηση των συναλλαγών σε ρενμίνμπι στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Σχεδόν το 30% των συναλλαγών αγαθών και υπηρεσιών εντός και εκτός της χώρας διακανονίστηκε στο νόμισμα.

Εξετάζοντας τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν σε αυτή την αλλαγή, ξεχωρίζουν διάφορα ζητήματα. Πρώτον, η Κίνα φαίνεται να επιθυμεί όλο και περισσότερο να διακανονίζει τις συναλλαγές της σε ρενμίνμπι. Οι λόγοι πίσω από αυτό φαίνεται να υπερβαίνουν τη μείωση του κόστους αντιστάθμισης κινδύνου, το οποίο πάντα υπήρχε. Οφείλεται επίσης, φυσικά, σε γεωπολιτικές ανησυχίες.

Η μείωση της εξάρτησης από το δολάριο ΗΠΑ ή άλλα νομίσματα της G7 έχει γίνει πιο σημαντική για την Κίνα, δεδομένης της αύξησης των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022 και των εντάσεων με τις ΗΠΑ αναφορικά με την Ταϊβάν.

Οι κυρώσεις αυτές φαίνεται επίσης να έχουν αποτελέσει καταλύτη ώστε άλλες χώρες να αποδεχθούν το ρενμίνμπι για εμπορικούς διακανονισμούς. Το γεγονός ότι η Κίνα είχε το δικό της διεθνές σύστημα πληρωμών (Cips) έτοιμο να χρησιμοποιηθεί όταν οι δυτικές κυρώσεις έπληξαν τη Ρωσία, βοήθησε αναμφίβολα.

Ορισμένες διεθνείς πληρωμές ρενμίνμπι που διακανονίζονται μέσω του Cips, δεν χρησιμοποιούν το διατραπεζικό σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων Swift, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολο τον εντοπισμό τους. Αυτό σημαίνει επίσης ότι το μερίδιο του ρενμίνμπι στις παγκόσμιες διασυνοριακές συναλλαγές μπορεί να υποτιμάται.

Πέρα από τη δημιουργία του Cips, οι κινεζικές αρχές έχουν εισαγάγει άλλα σημαντικά μέσα για τη στήριξη της διεθνοποίησης του ρενμίνμπι, όπως οι διμερείς ανταλλαγές νομισμάτων μεταξύ της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας και περισσότερων από 30 κεντρικών τραπεζών. Αυτές οι γραμμές swap συνήθιζαν να παραμένουν αδρανείς στις κεντρικές τράπεζες υποδοχής, αλλά τώρα αρχίζουν να κινούνται και να γίνονται αναλήψεις δεδομένης της αύξησης των χρηματοδοτικών αναγκών ορισμένων αναδυόμενων χωρών. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι η Αργεντινή, η οποία έχει ήδη αποσύρει το ισοδύναμο του 1 δισ. δολαρίων σε ρενμίνμπι από τη γραμμή swap για να καλύψει τις αποπληρωμές προς το ΔΝΤ. Οι κινεζικές αρχές έχουν επίσης εντείνει τις προσπάθειές τους για την αύξηση της ρευστότητας του ρενμίνμπι σε υπεράκτιες αγορές, δημιουργώντας κέντρα εκκαθάρισης του νομίσματος.

Ενώ όλες αυτές οι θεσμικές ρυθμίσεις μπορούν σίγουρα να αυξήσουν την υπεράκτια ρευστότητα του ρενμίνμπι, αυτή θα παραμείνει περιορισμένη, δεδομένου ότι το νόμισμα δεν είναι μετατρέψιμο. Με άλλα λόγια, οι εταιρείες θα δυσκολευτούν να χρησιμοποιήσουν τα ρενμίνμπι που κέρδισαν από τις εξαγωγές τους στην Κίνα για οτιδήποτε άλλο εκτός από την αγορά αγαθών με το κινεζικό νόμισμα ή την πληρωμή χρέους με αυτό. Πρακτικά, με το να δέχονται πληρωμές - ή χρηματοδότηση - σε ρενμίνμπι, οι χώρες αυξάνουν ουσιαστικά την εξάρτησή τους από την Κίνα.

Επ’ αυτού πρέπει να σημειωθεί ότι οι κινεζικές τράπεζες χρησιμοποιούν επίσης το ρενμίνμπι για τον δανεισμό τους στο εξωτερικό. Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στο 28% του συνολικού διασυνοριακού δανεισμού τον Οκτώβριο του 2023 από 17% στο τέλος του 2021. Το πολύ υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης στο δολάριο από ό,τι στο ρενμίνμπι διευκολύνει τις χώρες υποδοχής να δέχονται χρηματοδότηση στο κινεζικό νόμισμα. Οι μεγάλες εκροές κεφαλαίων από την Κίνα συμβάλλουν επίσης στην απροθυμία της χώρας να δανείζει σε δολάρια.

Ταυτόχρονα, όμως, το ρενμίνμπι δεν κάνει τα ίδια βήματα ως επενδυτικό νόμισμα. Το μερίδιο των ξένων επενδύσεων στις onshore αγορές της Κίνας συρρικνώνεται εδώ και 18 μήνες. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τους ξένους επενδυτές σταθερού εισοδήματος. Το μερίδιό τους στα onshore ομόλογα έχει μειωθεί από 3,5% στην κορύφωση σε 2,5% τον Ιούνιο του 2023.

Αυτή η αυξανόμενη διχοτόμηση μπορεί να εξηγηθεί από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Κίνας. Από τη μία πλευρά, η οικονομική κυριαρχία της Κίνας μεταφράζεται σε μόχλευση για την επιβολή των νομισμάτων της. Ταυτόχρονα, η έλλειψη μετατρεψιμότητας του κινεζικού νομίσματος καθιστά πολύ δύσκολη την αγορά περιουσιακών στοιχείων σε ρενμίνμπι από επενδυτές που επιθυμούν να τα αγοράσουν.

• Διαβάστε επίσης: Αγορά αυτοκινήτου: Αντιστέκεται παρά τα προβλήματα

Πηγή: Financial Times, euro2day.gr