Γιατί μειώθηκαν τα νέα δάνεια, τι δείχνουν τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας και πώς επηρεάζεται η αγορά κατοικίας.

Οι τράπεζες έχουν γεμάτα ταμεία, αλλά περιορισμένη δεξαμενή βιώσιμων δανειοληπτών, γεγονός που φαίνεται τόσο στις μικρές μεταβολές των νέων επιτοκίων όσο και στη μεγάλη υποχώρηση των καθαρών νέων δανείων.

Μιλώντας στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» του ΣΙΓΜΑ, ο οικονομικός αναλυτής Γιάγκος Χατζηγιάννης ξεκαθάρισε ότι δεν έχει σημειωθεί γενικευμένη αύξηση επιτοκίων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως ανέφερε, το euribor παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο εδώ και πέντε με έξι μήνες και δεν υπάρχει ένδειξη γενικευμένης αύξησης των δόσεων.

Οι διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται στα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας, μέχρι και τον Νοέμβριο του 2025 αφορούν, όπως είπε, μικρές αυξομειώσεις στον μέσο όρο των νέων επιτοκίων και συνδέονται κυρίως με το περιθώριο που διαμορφώνει η κάθε τράπεζα, αναλόγως του ρίσκου και του προφίλ του δανειολήπτη.

«Πρόκειται για πολύ μικρές αυξήσεις. Μιλάμε για 0,3%, 0,4%. Δεν είναι σημαντικές αυξήσεις και ούτε είναι σε ευρωπαϊκό επίπεδο», ανέφερε, διευκρινίζοντας ότι σε ορισμένους νέους δανειολήπτες καταγράφηκαν ελαφρώς υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, γεγονός που επηρεάζει τον μέσο όρο, χωρίς όμως να διαμορφώνει γενική τάση.

«Βουτιά» στα νέα δάνεια

Κληθείς να σχολιάσει το γεγονός ότι τα καθαρά νέα δάνεια από €429,4 εκατ. τον Οκτώβριο μειώθηκαν σε €256,3 εκατ. τον Νοέμβριο, εξήγησε ότι είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων. Από τη μία, σε περιβάλλον όπου η οικονομία κινείται ικανοποιητικά, ενδέχεται να περιορίζεται η ανάγκη για νέο δανεισμό. Από την άλλη, παραμένει έντονο το διαχρονικό πρόβλημα της έλλειψης βιώσιμων δανειοληπτών.

«Είναι ξεκάθαρο ότι οι τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να δώσουν νέο δανεισμό», σημείωσε, τονίζοντας ότι το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι δυσκολεύονται να βρουν βιώσιμους δανειολήπτες. «Δυστυχώς, έχουμε μεγάλο αριθμό υπερχρεωμένων νοικοκοιριών και επιχειρήσεων, άρα δεν τηρούν πολλοί τις προδιαγραφές με βάση τους όρους της Κεντρικής Τράπεζας», ανέφερε.

«Φρένο» στη στέγη και εγκλωβισμένοι εγγυητές

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Επιστημόνων Εκτιμητών Ακινήτων, Πόλυς Κουρουσίδης, επισήμανε ότι ακόμη και μικρές αυξήσεις στη δόση λειτουργούν αποτρεπτικά, κυρίως για νέους και μεσαία τάξη, οι οποίοι επιλέγουν να τηρούν στάση αναμονής στην αγορά κατοικίας.

Τόνισε, ωστόσο, ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη ρευστότητας, αλλά ο αποκλεισμός χιλιάδων πολιτών από το τραπεζικό σύστημα, λόγω καταχώρισής τους στη βάση δεδομένων «Άρτεμις».

Όπως ανέφερε, πρόκειται σε πολλές περιπτώσεις για άτομα που είχαν μπει εγγυητές πριν από 15 ή και 20 χρόνια σε δάνεια τρίτων, τα οποία σήμερα έχουν πουληθεί ή εκποιηθεί, με αποτέλεσμα να παραμένουν αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα, παρότι οι ίδιοι μπορεί να πληρούν κανονικά τα κριτήρια δανεισμού.

«Βλέπουμε άτομα με πολύ ψηλούς μισθούς που δεν μπορούν ούτε πιστωτική κάρτα να εξασφαλίσουν, λόγω παλιών εγγυήσεων», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα «πάρα πολύ σοβαρό θέμα, η επίλυση του οποίου θα ελευθερώσει και την αγορά και πολλούς συμπολίτες μας στο να έχουν πρόσβαση σε δανεισμό».

Ανεβαίνει η αγορά ακινήτων, παρά τα προβλήματα

Σε ό,τι αφορά την αγορά ακινήτων, ο κ. Κουρουσίδης σημείωσε ότι το 2025 έκλεισε με ισχυρή άνοδο στις πωλήσεις, της τάξης του 15% με 17% σε παγκύπρια βάση, με τη Λευκωσία, μια αγορά που στηρίζεται κυρίως σε Κύπριους αγοραστές, να καταγράφει αύξηση γύρω στο 18%.

Παρά τη θετική εικόνα, υπογράμμισε την ανάγκη για πιο στοχευμένη στεγαστική πολιτική, προειδοποιώντας ότι μεγάλος αριθμός πολιτών εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση σε προσιτή στέγη, κάτι που ενδέχεται να εξελιχθεί σε κοινωνικό πρόβλημα αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.

Διαβάστε επίσης: Μ. Κεραυνός: Το 2025 ήταν μια πετυχημένη χρονιά, παρά τις προκλήσεις