Του Ξένιου Μεσαρίτη
Ο Francois Hirt, Director External Affairs, Oral Smokeless Category της Philip Morris International, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Η αγορά προχωρά πιο γρήγορα από τη ρύθμιση κι αυτό δημιουργεί πραγματικούς κινδύνους για τους νέους, αλλά και σύγχυση για τους ενήλικους καταναλωτές».
Η συζήτηση γύρω από τα προϊόντα νικοτίνης χωρίς καύση αποκτά νέα δυναμική, καθώς η επιστημονική έρευνα, οι ρυθμιστικές εξελίξεις και οι προκλήσεις προστασίας των ανηλίκων συγκλίνουν σε ένα ολοένα και πιο απαιτητικό τοπίο. Σε ενημερωτική εκδήλωση της PMI Science στην Αθήνα, οι ομιλητές παρουσίασαν μια ολοκληρωμένη εικόνα για τα pouches νικοτίνης, το επιστημονικό υπόβαθρο της μείωσης βλάβης και τα δεδομένα που πλέον διαμορφώνουν την ευρωπαϊκή συζήτηση.
Ο Σταμάτης Ευσταθίου, Ειδικός Παθολόγος και Διευθυντής του Κέντρου Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νόσων του Ταμείου Υγείας Προσωπικού της Εθνικής Τράπεζας ανέδειξε τη σημασία της εμπειρίας της Σουηδίας ως μοναδικού παραδείγματος στη δημόσια υγεία με τη χρήση snus, προϊόντος καπνού για χρήση από το στόμα, έχει συνδεθεί με τα χαμηλότερα ποσοστά καπνίσματος και θνησιμότητας από καρκίνο του πνεύμονα σε άνδρες στην Ευρώπη.
Παρότι το snus δεν είναι ακίνδυνο, οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν πολύ μειωμένη έκθεση σε καρκινογόνες και τοξικές ουσίες σε σύγκριση με το κάπνισμα. Ο Ευσταθίου υπογράμμισε την ανάγκη προστασίας των νέων, επικαλούμενος δεδομένα της ετήσιας αμερικανικής NYTS που καταγράφουν χρήση pouches από μικρό ποσοστό μαθητών, ένα εύρημα που, όπως σημείωσε, αναδεικνύει την ανάγκη για οργανωμένα προγράμματα αποτροπής πρόσβασης σε όλα τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, με εκπαίδευση, ενημέρωση και επιδημιολογική παρακολούθηση.
Ο François Hirt, Διευθυντής Εξωτερικών Υποθέσεων Μη καπνικών προϊόντων της Philip Morris International, στην Ελβετία, παρουσιάζοντας την επιστημονική τεκμηρίωση, ανέλυσε τον ρόλο των pouches ως ταχέως αναπτυσσόμενης κατηγορίας προϊόντων χωρίς καύση. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, τα pouches περιέχουν πολύ χαμηλότερα επίπεδα βλαβερών ουσιών σε σχέση με τα τσιγάρα και άλλα παραδοσιακά προϊόντα καπνού. Η χορήγηση νικοτίνης μέσω του στοματικού βλεννογόνου επιτρέπει στους ενήλικους καπνιστές να μεταβούν από το τσιγάρο σε εναλλακτικά προϊόντα χωρίς καύση, χωρίς σημαντικές βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες.
Ο Hirt στάθηκε ιδιαίτερα στην απόφαση του FDA να εγκρίνει 20 προϊόντα ZYN, κρίνοντας ότι, λόγω της πολύ χαμηλότερης παρουσίας βλαβερών ουσιών, τα pouches ενέχουν χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου και άλλων σοβαρών ασθενειών σε σχέση με τα τσιγάρα ή το snus.
Από ρυθμιστικής σκοπιάς, ο Γιάννης Μαστροκώστας επικεφαλής Εταιρικών Υποθέσεων της Philip Morris Κύπρου παρουσίασε την πρωτοβουλία «Είναι στο χέρι μας να μην είναι στο χέρι τους», η οποία υλοποιείται υπό την αιγίδα των Υπουργείων Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και στοχεύει στην αποτροπή πρόσβασης των ανηλίκων στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Η πρωτοβουλία βασίζεται σε τρεις πυλώνες και δη την εκπαίδευση λιανοπωλητών, την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων για έλεγχο ενηλικότητας. Σύμφωνα με έρευνα της MRB που παρουσιάστηκε, το 98% των λιανοπωλητών αναγνωρίζει τη σημασία της αποτροπής πρόσβασης ανηλίκων, ενώ ένας στους δύο θεωρεί ότι οι έλεγχοι δεν εφαρμόζονται πάντα επαρκώς.
Ο Ευάγγελος Φραγκούλης, Γενικός Οικογενειακός Ιατρός, Γεν. Γραμματέας της Ελληνικής Ένωσης Γενικής Ιατρικής τόνισε ότι η νικοτίνη είναι εθιστική αλλά δεν αποτελεί την κύρια αιτία των ασθενειών που σχετίζονται με το κάπνισμα. Οι ασθένειες αυτές συνδέονται με τις χιλιάδες χημικές ουσίες που παράγονται κατά την καύση του καπνού, γι’ αυτό και η μετάβαση σε προϊόντα χωρίς καύση μειώνει σημαντικά την έκθεση σε επιβλαβείς ουσίες, εφόσον συνοδεύεται από κατάλληλη ρύθμιση και προστασία ευάλωτων ομάδων.
Τέλος, ο Κωνσταντίνος Λιακατσίδας, Καρδιολόγος – Αρρυθμιολόγος και τέως Επιμελητής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Sahlgrenska στο Gothenburg της Σουηδίας παρουσίασε το σουηδικό μοντέλο μείωσης βλάβης, σημειώνοντας ότι η ευρεία χρήση snus και pouches έχει οδηγήσει τη χώρα στο χαμηλότερο ποσοστό καπνιστών στην Ευρώπη και σε σαφώς μειωμένη θνησιμότητα από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα. Τα pouches, ως εξέλιξη του snus, χρησιμοποιούνται πλέον εκτεταμένα στις σκανδιναβικές χώρες και αποτελούν αντικείμενο ενισχυμένης ρυθμιστικής και επιστημονικής παρακολούθησης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον και με δεδομένη τη ραγδαία εξάπλωση των pouches σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μιλήσαμε με τον François Hirt, Διευθυντή Εξωτερικών Υποθέσεων Μη καπνικών προϊόντων της Philip Morris International στην Ελβετία για τις προκλήσεις, τα ρυθμιστικά κενά και τις ανάγκες της κυπριακής αγοράς ο οποίος μας απαντά στο Economy Today τα ερωτήματα που προκύπτουν σε σχέση με τα σακουλάκια νικοτίνης, το ρυθμιστικό πλαίσιο και το case study της Σουηδίας.
Τι ακριβώς είναι τα σακουλάκια νικοτίνης και πώς διαφέρουν από άλλα προϊόντα όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ή τα προϊόντα θέρμανσης καπνού;
Όταν καπνίζεις τσιγάρο ή χρησιμοποιείς ηλεκτρονικό τσιγάρο ή ένα προϊόν θέρμανσης καπνού, η νικοτίνη εισέρχεται στον οργανισμό μέσω των πνευμόνων. Τα σακουλάκια νικοτίνης είναι προϊόντα που τοποθετούνται κάτω από το χείλος και η νικοτίνη απελευθερώνεται μέσω του στοματικού βλεννογόνου/ούλων. Πρόκειται για διαφορετικό τρόπο κατανάλωσης νικοτίνης, που χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια στη Βόρεια Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο αριθμός mg στη συσκευασία συχνά προκαλεί σύγχυση στους καταναλωτές. Μπορείτε να εξηγήσετε απλά τι αντιπροσωπεύει (ανά σακουλάκι / ανά συσκευασία) και πώς σχετίζεται με την πρόσληψη νικοτίνης σε σύγκριση με ένα συμβατικό τσιγάρο; Ένα απλό διάγραμμα θα βοηθούσε.
Πολύ καλή ερώτηση – το βασικό που πρέπει να γνωρίζει κανείς είναι ότι η νικοτίνη που εισπνέεται μέσω των πνευμόνων προσλαμβάνεται πιο γρήγορα από ό,τι όταν προσλαμβάνεται από το στόμα. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορείς να συγκρίνεις άμεσα την ποσότητα νικοτίνης που λαμβάνεις από τα σακουλάκια με αυτήν από τα τσιγάρα. Στην Ευρώπη αναγράφουμε στα σακουλάκια, στη συσκευασία, τα χιλιοστόγραμμα νικοτίνης που περιέχει το κάθε σακουλάκι, ώστε οι ενήλικοι χρήστες προϊόντων νικοτίνης να βρίσκουν το κατάλληλο προϊόν, όπως συμβαίνει και με τα υγρά νικοτίνης για ηλεκτρονικά τσιγάρα. Συνιστούμε πάντα στους ενήλικους καπνιστές να ξεκινούν με σακουλάκια χαμηλής περιεκτικότητας σε νικοτίνη, ανεξάρτητα από το τσιγάρο που καπνίζουν, για να διευκολυνθεί η μετάβαση.
Βλέπουμε προϊόντα με περιεκτικότητα άνω των 40–50 mg και γεύσεις τύπου καραμέλας, καθώς και περιστατικά χρήσης από ανηλίκους και μη ρυθμιζόμενα είδη. Πώς βλέπετε την κατάσταση στην Κύπρο σήμερα;
Σωστά·παρά τους περιορισμούς στις πωλήσεις, στην Κύπρο βρέθηκαν πρόσφατα προϊόντα με γεύσεις καραμέλας και έως 35 mg νικοτίνης ανά σακουλάκι. Αυτά τα προϊόντα προκαλούν σοβαρές ανησυχίες και δεν θα έπρεπε να κυκλοφορούν στην αγορά. Δυστυχώς, η τρέχουσα κατάσταση στην Κύπρο δεν είναι βιώσιμη. Χωρίς σαφή ρύθμιση, αυτά τα προϊόντα θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν, δημιουργώντας περιττούς κινδύνους για τους νέους και σύγχυση για καταναλωτές και καταστηματάρχες.
Έχετε μιλήσει θετικά για την προσέγγιση της Ελλάδας. Για την Κύπρο, ποια συγκεκριμένα ρυθμιστικά στοιχεία θα υιοθετούσατε, προσαρμόζατε ή αποφεύγατε — και γιατί;
Ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τα σακουλάκια νικοτίνης πρέπει να στηρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες. Πρώτον, η ποιότητα του προϊόντος: πρέπει να θυμόμαστε ότι οι καταναλωτές βάζουν το προϊόν στο στόμα τους, οπότε χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι πληρούνται αυστηρά πρότυπα ποιότητας (έλεγχοι και ποιοτικά συστατικά). Δεύτερον, σαφή όρια στην περιεκτικότητα νικοτίνης και κατάλληλη συσκευασία που δεν ελκύει ανηλίκους. Η Ελλάδα πρόσφατα έθεσε όριο περιεκτικότητας νικοτίνης 16 mg ανά σακουλάκι. Τρίτον – και πιο σημαντικό – αυστηροί νόμοι για την αποτροπή πρόσβασης των ανηλίκων. Η Ελλάδα πρωτοπορεί με αυστηρούς περιορισμούς ηλικίας και ποινικές κυρώσεις για πώληση σε ανηλίκους. Θεωρώ επίσης πολύ αξιέπαινη την πρόσφατη κοινή πρωτοβουλία «Είναι στο χέρι μας να μην είναι στο χέρι τους» μεταξύ των αρχών και της Παπαστράτος, που φέρνει την κυβέρνηση και όλη την εφοδιαστική αλυσίδα μαζί για να διασφαλιστεί ότι αυτά τα προϊόντα δεν φτάνουν στα χέρια ανηλίκων. Μια τέτοια πρακτική προσέγγιση θα μπορούσε να βοηθήσει τις κυπριακές Αρχές να ρυθμίσουν αποτελεσματικά τα σακουλάκια νικοτίνης.
Τι δείχνει η εμπειρία της Σουηδίας για τη χρήση και τις επιπτώσεις στην υγεία (snus/σακουλάκια) και ποια διδάγματα μεταφέρετε στην Κύπρο; Πώς η PMI πέρασε από την παράδοση της Σκανδιναβίας στα σημερινά προϊόντα;
Κοιτάξτε, σαφέστατα η Κύπρος και η Σκανδιναβία έχουν λίγα κοινά. Το snus (παρόμοιο με τα σακουλάκια νικοτίνης αλλά με καπνό) αποτελεί μέρος της σουηδικής κουλτούρας εδώ και δύο αιώνες. Τα τελευταία χρόνια, οι περισσότεροι άνδρες καπνιστές στη Σουηδία είτε σταμάτησαν το κάπνισμα είτε στράφηκαν από τα τσιγάρα στο snus, με αποτέλεσμα τα ποσοστά καπνίσματος να είναι από τα χαμηλότερα στον κόσμο — 5,3% έναντι περίπου 29% στην Κύπρο — ενώ η κατανάλωση καπνού και νικοτίνης παραμένει σταθερή. Αυτή η μετάβαση σε δυνητικά λιγότερο επιβλαβή προϊόντα συχνά αναφέρεται ως ένας από τους βασικούς λόγους που η Σουηδία προηγείται στην Ευρώπη στη μείωση ασθενειών που σχετίζονται με το κάπνισμα στους άνδρες, όπως ο καρκίνος του πνεύμονα και οι καρδιοπάθειες.
Με τα σακουλάκια νικοτίνης, θέλουμε να προσφέρουμε στους ενήλικους καπνιστές που θα συνέχιζαν να καπνίζουν μια δυνητικά καλύτερη εναλλακτική για να τους βοηθήσουμε να αλλάξουν και να απομακρυνθούν από το τσιγάρο.
Διαβάστε επίσης: Χωρίς αλλαγές στον φάκελο ΠΟΠ, το χαλλούμι θα γίνει είδος πολυτελείας