Στον απόηχο της πρώτης συνεδρίας του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος για το πλαίσιο της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης που άφησε πίσω της πολλά ερωτήματα, η Σωτηρούλλα Χαραλάμπους, γ.γ. της ΠΕΟ και ο Μιχάλης Αντωνίου γ.δ. της ΟΕΒ μίλησαν στην εκπομπή του ΣΙΓΜΑ "Μεσημέρι και Κάτι".
Σύμφωνα με τη Σωτηρούλλα Χαραλάμπους, προτεραιότητα είναι να αυξηθούν οι χαμηλές συντάξεις. Η διαδικασία, είπε, πρέπει να γίνει σωστά και να προωθηθεί η δικαιοσύνη και η έννοια της ασφάλισης. Η πρόταση, παραδέχτηκε, που έχει τεθεί ενώπιόν τους προνοεί σημαντικές δομικές αλλαγές στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων όπως το γνωρίζουμε σήμερα, αλλάζοντας τη βασική του φιλοσοφία.
Τα 4 σημεία
Όπως ανέφερε, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση, θα πρέπει να υπάρχει πλήρης εικόνα όλων των παραμέτρων, ώστε να διασφαλιστεί ότι κάθε εργαζόμενος, όταν συνταξιοδοτηθεί θα διαθέτει επαρκές εισόδημα για μια αξιοπρεπή διαβίωση.
Δεύτερον, τόνισε ότι θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο πως η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα επιλύσει με ικανοποιητικό τρόπο ζητήματα όπως το 12% και άλλες στρεβλώσεις που παρουσιάστηκαν στο σύστημα.
Τρίτον, έθεσε το ζήτημα του χρέους του κράτους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, το οποίο, όπως είπε, συνδέεται άμεσα με τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού και με τη δυνατότητα των μελλοντικών γενιών να εξασφαλίσουν επαρκείς συντάξεις.
Τέταρτον, αναφέρθηκε στα ταμεία προνοίας, διευκρινίζοντας ότι όταν ζητείται πλήρης εικόνα δεν σημαίνει πως η μεταρρύθμιση των ταμείων προνοίας και του γενικού συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων πρέπει να εφαρμοστούν ταυτόχρονα. Ωστόσο, δεν μπορεί να ζητείται άποψη για επιμέρους πρόνοιες χωρίς να υπάρχουν όλα τα κομμάτια του παζλ. Οι εργαζόμενοι, υπογράμμισε, πρέπει να γνωρίζουν ποιο θα είναι το συνολικό ποσό που θα λαμβάνουν, πώς θα το λαμβάνουν, ποια θα είναι η συμμετοχή του κράτους — το οποίο χρωστά περίπου 11 δισεκατομμύρια ευρώ στις κοινωνικές ασφαλίσεις — και ποια θα είναι η συνεισφορά εργοδοτών και εργαζομένων.
Από την πλευρά του, ο κ. Αντωνίου δήλωσε ότι συμφωνεί με πολλά από όσα ανέφερε η κ. Χαραλάμπους και τα υιοθετεί. Όπως είπε, το συνταξιοδοτικό είναι ζήτημα τεράστιας σημασίας για το βιοτικό επίπεδο περίπου του ενός τρίτου του πληθυσμού μιας αναπτυγμένης οικονομίας. Επηρεάζει άμεσα την ποιότητα ζωής, την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας και τα δημόσια οικονομικά.
Αύξηση συντάξεων χωρίς αύξηση εισφορών
Η ΟΕΒ, πρόσθεσε, έχει αξιοποιήσει κάθε διαθέσιμη τεχνογνωσία, με τη στήριξη εξωτερικών τεχνοκρατών που συμβουλεύουν κράτη της ευρύτερης περιοχής του Κόλπου.
Τόνισε ότι οι χαμηλές συντάξεις πρέπει να αυξηθούν, χωρίς όμως αύξηση των εισφορών, ως «εύκολη λύση», όπως χαρακτήρισε.
Όπως ανέφερε, η προσέγγιση που παρουσιάζεται από τον αναλογιστή του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας φαίνεται να επιδιώκει την αύξηση των χαμηλών συντάξεων μέσω μείωσης των υψηλότερων συντάξεων του ιδιωτικού τομέα — κάτι που, όπως είπε, είναι αντιφατικό, διότι ακόμη και οι υψηλότερες συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα παραμένουν χαμηλότερες συγκριτικά με το δημόσιο.
"Δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματική συζήτηση ενός ολιστικού ζητήματος"
Επιπλέον, υπογράμμισε ότι μια ενδεχόμενη αποχώρηση του κράτους από τη χρηματοδότηση του συμπληρωματικού σκέλους των συντάξεων, αλλοιώνει τη θεμελιώδη αρχή της τριμερούς συμμετοχής και χρηματοδότησης — κράτος, εργοδότες και εργαζόμενοι.
Η θέση της ΟΕΒ, όπως είπε είναι ότι δεν μπορεί να γίνεται αποσπασματική συζήτηση ενός ολιστικού ζητήματος. Για να υπάρχει επαρκής αναπλήρωση εισοδήματος και ικανοποιητικό επίπεδο ζωής για τους συνταξιούχους, απαιτείται συνδυασμός τριών πυλώνων, που είναι το γενικό σύστημα, οι επαγγελματικές συντάξεις και τα ταμεία προνοίας.
Διευκρίνισε επίσης ότι δεν αναμένεται η ταυτόχρονη υλοποίηση του σκέλους των ταμείων προνοίας με τις αλλαγές στο εθνικό σύστημα. Πρέπει πρώτα να συμφωνηθεί ποια θα είναι η επόμενη μέρα, ποιος θα αναλάβει το κόστος και με ποιον τρόπο θα χρηματοδοτηθεί η μεταρρύθμιση.
Τέλος, υπογράμμισε ότι απαιτούνται ανοικτές μελέτες που να εξετάζουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, τα δημοσιονομικά και το βιοτικό επίπεδο των συνταξιούχων και αυτούς που θα χρηματοδοτούν τις συντάξεις. Αφορούν, όπως ανέφερε, αποφάσεις που θα επηρεάσουν θεμελιώδη ζητήματα για τα επόμενα 40 χρόνια, γι’ αυτό και η κυβέρνηση δικαιούται τον απαραίτητο χρόνο διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους, χρόνο που, όπως σημείωσε, η ΟΕΒ είναι διατεθειμένη να της παραχωρήσει.