Το άνοιγμα 3.000 θέσεων εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα και την εκτόξευση των ενοικίων έφερε το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα, αναφέρει μελέτη του Υπουργείου Οικονομικών.

Σε συνέχεια της απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου (ΥΣ) με αριθμό 84.957 και ημερομηνία 21.5.2018, όπου εξουσιοδότησε μεταξύ άλλων τον Υπουργό Οικονομικών (YO) να προβεί στην εκπόνηση μελέτης αξιολόγησης της εφαρμογής του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος (ΚΕΠ) και των επιπτώσεών του στην οικονομία και να ενημερώσει σχετικά το ΥΣ, οι υπηρεσίες του ΥΟ εκπόνησαν την αρχική μελέτη για την ενημέρωση του Σώματος. Η μελέτη αυτή ολοκληρώθηκε το Φεβρουάριο 2019. Μετά από τις πρόσφατες εξελίξεις, ζητήθηκε από το ΥΟ η επικαιροποίηση της τότε μελέτης και οι επιπτώσεις από το τυχόν σταδιακό κλείσιμο του ΚΕΠ μέχρι το 2023.

H επικαιροποιημένη μελέτη, όπως και η αρχική, επικεντρώνεται κυρίως στις επιπτώσεις του Προγράμματος στον τομέα των ακινήτων και στην μεγέθυνση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ). Οι υπόλοιπες επενδύσεις (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις, συμμετοχή σε εταιρείες) που διενεργήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος δεν έχουν εξετασθεί εφόσον κρίθηκε ότι η συνεισφορά τους τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και σε ποσοστά είναι αισθητά χαμηλότερη. Οι επενδύσεις σε ομόλογα, μετοχές, καταθέσεις, παρά το γεγονός ότι έχουν κάποιο όφελος στην οικονομία δεν οδηγούν σε ανάλογη προστιθέμενη αξία. Μόνο οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται και καταλήγουν στη δημιουργία περιουσιακού στοιχείου, οδηγούν σε αύξηση της προστιθέμενης αξίας και έχουν άμεσες και ανάλογες επιπτώσεις στο ΑΕΠ το/α χρόνο/ια που δημιουργείται το σχετικό περιουσιακό στοιχείο. Η πώληση περιουσιακών στοιχείων που δημιουργήθηκαν σε προηγούμενα έτη δεν οδηγεί σε αύξηση της προστιθέμενης αξίας και δεν έχει άμεσες και ανάλογες επιπτώσεις στο ΑΕΠ. Τέτοιες πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, όπως πωλήσεις εμπορικών ακινήτων, έχουν δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομία που εξαρτώνται από τον τρόπο και ταχύτητα αξιοποίησης των προσόδων αυτών.  

Η επικέντρωση της μελέτης στις επιπτώσεις του ΚΕΠ στον τομέα των ακινήτων σχετίζεται με το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες επενδύσεις αποτελούν πέραν του 60% του συνόλου των επενδύσεων που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του ΚΕΠ κατά την περίοδο 2013-2019.

Με βάση τα πορίσματα της μελέτης αυτής, η επίδραση του ΚΕΠ είναι μεν θετική και σχετικά μικρή στο σύνολο της οικονομίας, χωρίς όμως να είναι αμελητέα όσον αφορά την προστιθέμενη αξία και την απασχόληση στον τομέα των κατασκευών.

Συγκεκριμένα η συνεισφορά των επενδύσεων του τομέα των κατασκευών, που έχουν πραγματοποιηθεί στo πλαίσιο του ΚΕΠ, στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2016-2019 ανήλθε σωρευτικά γύρω στο 1.7% σε σύγκριση με σωρευτική αύξηση του ΑΕΠ την περίοδο αυτή 18.4%.

Η απασχόληση στον τομέα των κατασκευών παρουσιάζει σταδιακή ανάκαμψη από το 2015 μέρος της οποίας οφείλεται στις επενδύσεις που διενεργούνται για να προσφερθούν στα πλαίσια του Προγράμματος. Σωρευτικά κατά την περίοδο 2016-2019, οι επενδύσεις που διενεργήθηκαν για αξιοποίηση των προνοιών του ΚΕΠ οδήγησαν στη δημιουργία περίπου 3 χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Όσον αφορά τις τιμές των ακινήτων, διαφαίνεται κάποια εντονότερη επίπτωση στις τιμές των διαμερισμάτων της επαρχίας Λεμεσού. Ο δείκτης αυξάνεται με σημαντικά υψηλότερους ρυθμούς, σε σύγκριση με άλλες επαρχίες, ξεπερνώντας το μέσο όρο και παρουσιάζοντας τάσεις περαιτέρω αύξησης.

Η έκθεση και οι κίνδυνοι για το εγχώριο τραπεζικό τομέα στη χρηματοδότηση των επενδύσεων είναι αρκετά περιορισμένη εφόσον αυτή προέρχεται από το εξωτερικό και από ιδίους πόρους των ξένων επενδυτών.

Περαιτέρω, το Πρόγραμμα συνεισέφερε ουσιαστικά στη σταθεροποίηση του συγκεκριμένου τομέα της οικονομίας όταν αυτός κατέγραφε αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης, πολύ ψηλή ανεργία παρέχοντας παράλληλα νέα χρηματοδότηση στην οικονομία τη στιγμή που οι τράπεζες αδυνατούσαν να αντεπεξέλθουν.