Τι μας δείχνει το παράδειγμα του Ισραήλ και τι πρέπει να κάνει η Κύπρος για να αποκτήσει μακροπρόθεσμη ανάπτυξη;

Του Χρήστου Μιχάλαρου

Τη θέση ότι ο τουρισμός και οι κατασκευές δεν αποτελούν στιβαρές βιομηχανίες στις οποίες μπορεί να βασιστεί μακροπρόθεσμα η κυπριακή οικονομία κι αυτό λόγω της συγκυριακής τους φύσης, εξέφρασε ο Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Μιχάλης Μιχαήλ.

Μιλώντας στην εκπομπή «Όλα στο φως» του Ράδιο Πρώτο ο κος Μιχαήλ ανέφερε ωστόσο ότι η χώρα στην πραγματικότητα ούτε είναι σε θέση να αναπτύξει, ούτε χρειάζεται κάποια «βαριά βιομηχανία», όπως οι μεγάλες χώρες. 

«Αυτό που έχει σημασία είναι να πουλάς κάποιες υπηρεσίες οι οποίες να μην αυξομειώνονται πολύ λόγω του οικονομικού κύκλου. Όπως ξέρουμε, οι οικονομίες κάποιες χρονιές παρουσιάζουν αύξηση της δραστηριότητας ενώ άλλες χρονιές μείωση. Ο τουρισμός είναι ένα ευμετάβλητο προϊόν, δηλαδή αν η Ευρώπη έχει ύφεση και μείωση των εισοδημάτων, τότε οι τουρίστες δεν θα έρθουν στην Κύπρο και εμείς θα υποστούμε πανωλεθρία», είπε.

Υπενθυμίζεται ότι στην πρόσφατη συζήτηση που είχαν με βουλευτές της Κοινωβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών απεσταλμένοι των θεσμών, χαρακτήρισαν το μοντέλο της κυπριακής οικονομίας ως εύθραυστο, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου ότι ενδεχόμενες αναταράξεις μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, παρά τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που έχουν επιτευχθεί. Επισήμαναν δε ότι ότι τόσο οι βάσεις στις οποίες στηρίζεται ο Τουρισμός, όσο και οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αναπτύσσεται ραγδαία ο κατασκευαστικός τομέας είναι “συγκυριακές”. 

Κατά την άποψή του κου Μιχαήλ, η Κύπρος θα πρέπει να ενισχύσει άλλες, πιο σταθερές, δραστηριότητες όπως οι λογιστικές και οι νομικές υπηρεσίες και η ναυτιλία η οποία συμμετέχει σημαντικά στο κυπριακό ΑΕΠ. Επίσης, θα πρέπει να αναπτύξει υπηρεσίες όπως η εκπαίδευση, η ιατρική, αλλά και την παραγωγή προϊόντων υψηλής τεχνολογία που δεν απαιτούν τεράστια εργοστάσια, αλλά μικρές μονάδες οι οποίες να παράγουν ένα μικρό εξάρτημα. 

Ερωτηθείς αν στην Κύπρο είναι όντως εφικτό να αναπτυχθεί αποτελεσματικά η παραγωγή τέτοιων προϊόντων, ο κος Μιχαήλ απάντησε θετικά, προσθέτοντας ωστόσο ότι θα πρέπει να δοθούν κάποια κίνητρα με τα οποία, είτε κάποιες υφιστάμενες εταιρίες να βοηθηθούν, είτε να γίνει προσέλκυση ξένων επενδυτών. 

«Παραδείγματος χάριν, το Ισραήλ γιατί “πετάει”; Γιατί έχει πάρα πολλές μικρές εταιρίες που ασχολούνται  με προϊόντα υψηλής τεχνολογίας. Κι εμείς μπορούμε. Δεν είναι εύκολο, αλλά μπορούμε κι εμείς να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση» είπε, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «πολύ λίγα πράγματα» γίνονται προς αυτή την κατεύθυνση. 

Στο σχόλιο ότι θετικά συνέβαλε και το σχέδιο πολιτογράφησης της Κυβέρνησης μέσω επενδύσεων, ο κος Μιχαήλ συμφώνησε, λέγοντας όμως ότι πρόκειται για «έκτακτα έσοδα» τα οποία δεν επαναλαμβάνονται.