Την άποψη ότι το εγχείρημα της ΣΚΤ να ελέγξει 18 ΣΠΙ ήταν αδύνατο, κάτι που δημιουργούσε και θέματα εταιρικής διακυβέρνηση, εξέφρασε στην κατάθεσή του ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής για τα αίτια κατάρρευσης του Συνεργατισμού ο Διευθύνων Σύμβουλος της Grant Thornton Κύπρου, Σταύρος Ιωάννου.

Η εταιρία Grant Thornton είχε αναλάβει το ρόλο του εντολοδόχου παρακολούθησης (monitoring trustee) που είχε οριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για έλεγχο της υλοποίησης του σχεδίου αναδιάρθρωσης του Συνεργατισμού.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννου, το πιο σημαντικό σε σχέση με τις δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν, ήταν ότι δεν υλοποιήθηκε η αποδέσμευση του κράτους από τη συμμετοχή του στη ΣΚΤ.

Ο κ. Ιωάννου εξέφρασε την άποψη ότι το σχήμα με τα 18 ΣΠΙ ήταν δυσλειτουργικό και επιβάρυνε τον οργανισμό παράλληλα με τις πολλές προκλήσεις που είχε να τρέξει.

Είπε επίσης ότι το θέμα της λήψης αποφάσεων ήταν πολύ αργό ιδιαίτερα στις αρχές ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο της ΣΚΤ είχε πολλές προκλήσεις να διαχειριστεί ταυτόχρονα. Πρόσθεσε ότι καταβαλλόταν προσπάθεια από το ΔΣ και τις Επιτροπές του ΔΣ, ωστόσο όπως αποδείχθηκε, το εγχείρημα ήταν πολύ μεγάλο, με πολύ μεγάλες δυσκολίες για να αντεπεξέλθουν.

Ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι τα σημεία των δεσμεύσεων στα οποία δεν κατάφερε να συμμορφωθεί η τράπεζα ήταν αυτά του ενιαίου πιστωτικού κινδύνου, το θέμα των δάνειων σε συνδεδεμένα πρόσωπα (connected borrowers), ενώ το πιο σημαντικό ήταν η μη αποδέσμευση του κράτους από τη συμμετοχή του στην ΣΚΤ.

Αναφορικά με τη στελέχωση της Μονάδας Διαχείρισης των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων, ανέφερε ότι ήταν ξεκάθαρη η προσπάθεια να στελεχωθεί, ωστόσο υπήρχαν πολλές δυσκολίες αφού από τη μια έπρεπε να μειώσουν το προσωπικό και από την άλλη να φέρουν άτομα με προσόντα. Παράλληλα, είπε, υπήρχαν νομικές δυσκολίες ακόμα και στην μεταφορά ατόμων μεταξύ των ΣΠΙ.

Ερωτηθείς σχετικά, εξέφρασε την άποψη, ότι αν γίνονταν πιο γρήγορα η στελέχωση ενδεχομένως να ήταν καλύτερα τα πράγματα, ωστόσο δεν ήταν η υποστελέχωση από μόνη της που οδήγησε στις αρνητικές εξελίξεις. Όπως είπε, υπήρχαν και τα τεράστια προβλήματα με τις εκποιήσεις και τη νομοθεσία.

Παράλληλα εξέφρασε την άποψη ότι θα μπορούσε να γίνει πιο γρήγορα η ενιαία πιστωτική πολιτική κάτι που θα βοηθούσε και στη διαχείριση των κινδύνων.

Ερωτηθείς για την απουσία αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων για τη διαχείριση των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων (ΜΕΧ) μέσα από τις δεσμεύσεις, ανέφερε ότι δεν είχαν ενημέρωση γιατί δεν μπήκαν αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

Ο κ. Ιωάννου ανέφερε επίσης ότι η μεγάλη διαφορά στις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί αρχικά σε σχέση με αυτές που αναλήφθηκαν το 2015 ήταν ότι έπρεπε να υπάρχει κεντροποίηση διαφόρων τμημάτων, όπως του τμήματος πληροφορικής και του εσωτερικού ελέγχου. Επίσης υπήρχαν οι δεσμεύσεις για εισαγωγή του Συνεργατισμού στο ΧΑΚ ή για εξεύρεση επενδυτή. Είπε επίσης ότι η πλήρης κεντροποίηση με την απορρόφηση των 18 ΣΠΙ σε ένα δεν είχε τεθεί από την αρχή, αλλά υπήρχε ενδεχόμενη δέσμευσή.

Ανέφερε ακόμα ότι από την πρώτη έκθεση που συνέταξε η Grant Thornton τον Μάιο του 2014 μέχρι την τελευταία τον Μάιο του 2018 υπήρξε ξεκάθαρα μεγάλη συμμόρφωση σε αρκετούς τομείς, παρόλο που υπήρχαν ακόμα θέματα στα οποία η τράπεζα θα έπρεπε να συμμορφωθεί.

Προβλήματα σε σχέση με δάνεια σε συνδεδεμένα πρόσωπα

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γιώργος Αρέστη επεσήμανε στον κ. Ιωάννου κριτική σε έκθεση της Grant Thornton για το θέμα των δανείων σε συνδεδεμένα πρόσωπα. Ο κ. Ιωάννου ανέφερε ότι υπήρχε δέσμευση να παρακολουθείται ο δανεισμός σε συνδεδεμένα πρόσωπα συμπεριλαμβανομένων κομμάτων και δημοσίων εταιρειών, ώστε να μην υπάρχουν περισσότερα δάνεια σε connected borrowers από ότι αυτά που δίνει στο σύνολο η ΣΚΤ.

Ήταν μια κατηγορία που ήταν δύσκολη, ανέφερε.  

Ο κ. Αρέστη σημείωσε ότι στην έκθεση γινόταν λόγος για παραβίαση της δέσμευση 34 για δάνεια σε συνδεδεμένα πρόσωπα, σε σχέση με δύο δάνεια που δόθηκαν στην Αρχιεπισκοπή και στον Λόγο. Ο κ. Ιωάννου είπε ότι η εκκλησία και οποιεσδήποτε συνδεδεμένες εταιρείες θεωρούνταν connected borrowers από την Επιτροπή.
 
Αρέστη: Θα πρέπει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να μας διευκολύνουν

Κατά την έναρξη της συνεδρίας ο κ. Ιωάννου έκανε γνωστό στην Επιτροπή ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους ζήτησε οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με τις συγκεκριμένες εκθέσεις του εντολοδόχου παρακολούθησης, να απαντηθούν γραπτώς.

Ωστόσο ο Πρόεδρος της Επιτροπής Γιώργος Αρέστη επεσήμανε ότι σύμφωνα με την κυπριακή νομοθεσία η μαρτυρία λαμβάνεται ενόρκως σε δημόσιες συνεδρίες.

Παράλληλα ο κ. Αρέστη ανέφερε ότι θα πρέπει οι ευρωπαϊκοί θεσμοί να διευκολύνουν το ρόλο της Επιτροπής και για έναν επιπρόσθετο λόγο. Γιατί όπως είπε, κάποιοι προσπαθούν να  αποδώσουν ό,τι έγινε στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

«Δεν θέλουν να απαντήσουν;», διερωτήθηκε.

Ύστερα από συνεννόηση με τη δικηγόρο του ο κ. Ιωάννου, δέχτηκε να απαντήσει, στο πλαίσιο της συνεδρίας, σε όλες τις ερωτήσεις της Επιτροπής.

Πηγή: ΚΥΠΕ