Υπό πίεση οι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Τα συν και πλήν για πωλήσεις δανείων. 

Του Σωκράτη Ιωακείμ

Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια παραμένουν ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος του τραπεζικού συστήματος. 

Περαιτέρω πιέσεις ασκούν σε δανειολήπτες το τελευταίο δίμηνο τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Κύπρου, με στόχο να καταλήξουν σε αναδιάρθρωση των μη εξυπηρετούμενών τους δανείων. Σημαντικό ρόλο διαδραμάτισε και η ενεργοποίηση του εργαλείου της πώλησης δανείων από πλευράς τραπεζών, η οποία ώθησε αρκετούς στρατηγικούς κακοπληρωτές να προσέλθουν στο τραπέζι των συζητήσεων για κατάληξη συμφωνίας.

Το μέτρο της πώλησης πακέτων δανείων από τραπεζικά ιδρύματα σε τρίτους εμπεριέχει θετικά και αρνητικά στοιχεία για τα τραπεζικά ιδρύματα. Συγκεκριμένα:

· Μπορεί να θεωρηθεί ως "καθαρή λύση" εφόσον φεύγουν άμεσα από τους ισολογισμούς των τραπεζών μη εξυπηρετούμενα δάνεια (αν αυτά επιλεγούν να πωληθούν).

· Σε περίπτωση αναδιάρθρωσης μη εξυπηρετούμενου δανείου, το δάνειο θα παραμένει ως μη εξυπηρετούμενο για ένα χρόνο.

· Αντί τα τραπεζικά ιδρύματα να αναμένουν σταδιακή αποπληρωμή των δανείων σε βάθος χρόνου, λαμβάνουν άμεση ρευστότητα.

· Οι τράπεζες πρέπει να αξιολογούν εάν χρειάζονται την επιπλέον ρευστότητα, αν μπορούν να χορηγήσουν νέα δάνεια, ώστε στην τελική να μην τους δημιουργεί ζημιές μέσω καταθέσεων με αρνητικά επιτόκια.

Κύριο ζητούμενο είναι αφενός η τιμή πώλησης και αφετέρου τα δάνεια, τα οποία θα πωληθούν, δεδομένου ότι η πώληση μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεπάγεται μεγάλη έκπτωση στην τιμή. Γι’ αυτό, είθισται στα πακέτα δανείων να συμπεριλαμβάνονται και «καλά» εξυπηρετούμενα δάνεια, ώστε να γίνονται πιο ελκυστικά προς τους πιθανούς αγοραστές.

Παράδειγμα πώλησης

Σε κάθε περίπτωση, τα τραπεζικά ιδρύματα πρέπει να μελετήσουν πώς επηρεάζονται οι κεφαλαιακές τους βάσεις κυρίως από την τιμή πώλησης, αν και οι αυξημένες επισφάλειες, που έχουν καταγράψει, τους δίδουν τη δυνατότητα να αποδεχτούν χαμηλότερες τιμές. Εάν, για παράδειγμα, έχουμε ένα δάνειο €100 χιλ., για το οποίο η τράπεζα προέβλεψε ζημιές €40 χιλ. (και βάσει αυτών ανακεφαλαιοποιήθηκε), τότε εάν το πωλήσει στις €65 χιλ. καταγράφει κέρδος. Εάν πωληθεί κάτω των €60 χιλ., τότε προκύπτει κεφαλαιακή ανάγκη.

Η έκθεση της Κεντρικής

Πάντως, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποίησε η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, τα εγχώρια νοικοκυριά και οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να είναι υπερχρεωμένες, μολονότι τα πιο πρόσφατα στοιχεία υποδηλώνουν μείωση στα επίπεδα του χρέους τους. Το χρέος του μη χρηματοοικονομικού ιδιωτικού τομέα έφθασε στο 226,6% του ΑΕΠ στο τέλος Μαρτίου 2018, έχοντας σημειώσει πτώση, από 240,3% το προηγούμενο τρίμηνο.

Οι δείκτες χρέους των νοικοκυριών και των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων παρουσιάζουν σταδιακή μείωση στο 104,7% και 121,9% του ΑΕΠ, αντίστοιχα, στο τέλος Μαρτίου 2018, σε σύγκριση 109,4% και 130,9% του ΑΕΠ, αντίστοιχα, στο τέλος Δεκεμβρίου 2017. Οι τραπεζικές χορηγήσεις προς τον εγχώριο μη χρηματοοικονομικό ιδιωτικό τομέα μειώθηκαν στο επίπεδο του 187,1% του ΑΕΠ στο τέλος Μαρτίου 2018 σε σύγκριση με 201,6% στο τέλος Δεκεμβρίου 2017.

Τα καθαρά χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού (καθαρή αξία) των νοικοκυριών μειώθηκαν οριακά στο 108,7% του ΑΕΠ το πρώτο τρίμηνο του 2018 σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο (109,8% του ΑΕΠ). Τα καθαρά χρηματοοικονομικά στοιχεία παθητικού των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων μειώθηκαν στο 107,5% του ΑΕΠ στο τέλος Μαρτίου 2018, σε σύγκριση με 114,4% στο τέλος Δεκεμβρίου 2017.

Δεν αρκούν μόνο οι αναδιαρθρώσεις

Η αύξηση του ΑΕΠ κατά κύριο λόγο στηρίχθηκε στην άνοδο της εγχώριας ζήτησης, τόσο των επενδύσεων όσο και της ιδιωτικής κατανάλωσης, καθώς και στην επιτάχυνση που παρατηρήθηκε στις εξαγωγές υπηρεσιών, κυρίως του τουρισμού. Αναφορικά με τον τραπεζικό τομέα, σημειώνεται ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) παραμένουν η μεγαλύτερη πρόκληση, παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια. Ειδικότερα, από το πρώτο τρίμηνο του 2017 μέχρι και τον Μάρτιο του 2018, παρατηρήθηκε μείωση της τάξης των 3,5 δισ. ευρώ.

Τα σημαντικά τραπεζικά ιδρύματα που εποπτεύονται απευθείας από τη Φρανκφούρτη έχουν υποβάλει στην ΕΚΤ και την ΚΤΚ τους στρατηγικούς σχεδιασμούς τους σχετικά με τη μείωση των ΜΕΔ για τα επόμενα τρία χρόνια, και οι οποίοι έχουν επικαιροποιηθεί εντός του 2018.

Τα ΜΕΔ σε απόλυτους αριθμούς έφθασαν στο υψηλότερο σημείο τον Φεβρουάριο του 2015 και έχουν σημειώσει μείωση από τότε. Παρά τη μείωση που έχει παρατηρηθεί, ο ρυθμός των αναδιαρθρώσεων για το πρώτο τρίμηνο του 2018 έχει μειωθεί. Αυτό αποτελεί μια ένδειξη ότι το χαρτοφυλάκιο των ΜΕΔ, που δεν έχει αναδιαρθρωθεί μέχρι στιγμής, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω των αναδιαρθρώσεων.

Πονοκέφαλος με τερματισμένα ΜΕΔ

Ένας σημαντικός λόγος γι’ αυτό, είναι και το ύψος των τερματισμένων ΜΕΔ, δηλαδή των μη εξυπηρετούμενων δανείων που τυγχάνουν χειρισμού από τα τμήματα ανάκτησης χρεών και αναδιαρθρώσεων των τραπεζών, τα οποία αποτελούν περίπου το 50% του συνόλου των ΜΕΔ. Όπως σημειώνεται, η μείωση των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων αναμένεται να βοηθήσει να απελευθερωθούν αναγκαίοι πόροι στο τραπεζικό σύστημα για τη χρηματοδότηση της οικονομικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η πορεία αποκλιμάκωσης των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων πρέπει να επιταχυνθεί.

Αυτοί που βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο σημειώνουν πάντως ότι η απομάκρυνση σημαντικού μέρους των τοξικών δανείων, σχεδόν €10 δισ., από το τραπεζικό σύστημα του τόπου μέσω του διαχωρισμού της πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας και μέσω των πωλήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ήταν αυτή που άνοιξε διάπλατα τον δρόμο για την αναρρίχηση της Κύπρου στην επενδυτική βαθμίδα και αυτή που θα ανοίξει το δρόμο για διοχέτευση νέων δανείων στην αγορά.

Ο Standard & Poor’s, να σημειωθεί, αναβάθμισε την Κύπρο δίδοντάς της την ευχέρεια να δανείζεται φθηνότερα από τις διεθνείς αγορές για αναχρηματοδότηση και διαχείριση του χρέους της, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός του κράτους είναι πλέον πλεονασματικός.

Πηγή: Σημερινή