Συνέντευξη στη Βάσια Καττή
Σε μια εποχή που τα επενδυτικά κεφάλαια «ψηφίζουν» βιωσιμότητα, το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου ανασυντάσσεται. Με την αποκρατικοποίηση να βρίσκεται προ των πυλών και τα Πράσινα Ομόλογα να μπαίνουν στο παιχνίδι, ο Οργανισμός μετεξελίσσεται σε μοχλό ανάπτυξης για την κυπριακή οικονομία. Ο Πρόεδρος του Χρηματιστηρίου, Μαρίνος Χριστοδουλίδης, αναλύει τη στρατηγική της επόμενης μέρας, υπογραμμίζοντας πως η διαφάνεια και η εταιρική υπευθυνότητα δεν είναι πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση ανταγωνιστικότητας. Σε συνέντευξή του στην ετήσια έκδοση για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη του περιοδικού Economy Today, εξηγεί πώς το ΧΑΚ μπορεί να στηρίξει έμπρακτα τις επιχειρήσεις που βλέπουν το μέλλον τους μέσα από το πρίσμα του ESG.
Δρόμος χωρίς επιστροφή το ESG
Το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου συμμετέχει ενεργά σε πρωτοβουλίες που αφορούν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την πράσινη οικονομία. Πώς βλέπετε σήμερα τον ρόλο του ΧΑΚ μέσα στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται γύρω από τα κριτήρια ESG και την εταιρική κοινωνική ευθύνη;
Το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου αναγνωρίζει πλήρως ότι η μετάβαση προς ένα βιώσιμο οικονομικό μοντέλο αποτελεί πλέον μονόδρομο. Ο ρόλος του ΧΑΚ στο νέο αυτό περιβάλλον είναι διπλός: αφενός να λειτουργεί ως πλατφόρμα προσέλκυσης κεφαλαίων για εταιρείες που υιοθετούν υπεύθυνες πρακτικές, και αφετέρου να προάγει την κουλτούρα της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της κοινωνικής ευθύνης.
Το Χρηματιστήριο συμμετέχει ενεργά σε διεθνείς πρωτοβουλίες που προάγουν τα κριτήρια ESG ενώ, μέσα από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης και τις πολιτικές δημοσιοποίησης πληροφοριών, ενθαρρύνει τις εισηγμένες εταιρείες να ενσωματώνουν ουσιαστικά τις αρχές της βιωσιμότητας στις δραστηριότητές τους.
Στρατηγική ευκαιρία η αποκρατικοποίηση
Η διαδικασία αποκρατικοποίησης του ΧΑΚ βρίσκεται σε εξέλιξη. Θεωρείτε ότι θα αποτελέσει ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό και την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του Χρηματιστηρίου, ιδιαίτερα ως θεσμού που μπορεί να στηρίξει τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις στην Κύπρο;
Η διαδικασία αποκρατικοποίησης αποτελεί μια στρατηγική ευκαιρία για το ΧΑΚ να ενισχύσει τη δυναμική του και να εξελιχθεί σε έναν ακόμη πιο σύγχρονο, ευέλικτο και ανταγωνιστικό Οργανισμό.
Η είσοδος ιδιωτικών κεφαλαίων και η πιθανή συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους θα επιτρέψουν στο ΧΑΚ να επενδύσει σε τεχνολογικές υποδομές, νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Αποκτώντας ανταγωνιστικότητα θα μπορεί να προσελκύσει νέες εταιρείες και επενδύσεις, στηρίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα και τα πράσινα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Το ΧΑΚ ως μοχλός πράσινης ανάπτυξης
Μπορεί η κυπριακή κεφαλαιαγορά να λειτουργήσει ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης; Ποια εργαλεία διαθέτει σήμερα το ΧΑΚ για να ενθαρρύνει τις εταιρείες να υιοθετήσουν πιο υπεύθυνες και πράσινες πρακτικές;
Τα Χρηματιστήρια διεθνώς είναι μοχλοί ανάπτυξης της οικονομίας. Συνεπώς, η κυπριακή κεφαλαιαγορά μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης, εάν ενθαρρυνθούν εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της βιώσιμης ανάπτυξης να αναπτυχθούν μέσω του Κυπριακού Χρηματιστηρίου.
Το ΧΑΚ, μέσω των διαφορετικών Αγορών που προσφέρει (Ρυθμιζόμενη Αγορά, ΝΕΑ Αγορά, Αγορά Ομολόγων), δίνει τη δυνατότητα σε εταιρείες ανεξαρτήτως μεγέθους να εισάξουν τις αξίες τους στο ΧΑΚ, με σκοπό να αντλήσουν κεφάλαια και να αναπτυχθούν. Το ΧΑΚ ενθαρρύνει την εισαγωγή πράσινων ομολόγων, μέσω των πολύ χαμηλών χρεώσεων που εφαρμόζει για ένταξή τους στις Αγορές του.
Επένδυση κύρους η διαφάνεια
Μέσα από τον Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης, το ΧΑΚ έχει προσθέσει ειδική πρόνοια για την ενσωμάτωση θεμάτων περιβάλλοντος, κοινωνίας και διακυβέρνησης. Σε ποιο βαθμό βλέπετε οι εισηγμένες εταιρείες να ανταποκρίνονται σε αυτή τη νέα κουλτούρα διαφάνειας και κοινωνικής υπευθυνότητας;
Η ενίσχυση του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΧΑΚ με πρόνοιες που αφορούν θέματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και διακυβέρνησης είναι σημαντική. Η πλήρης εφαρμογή του ΚΕΔ του ΧΑΚ είναι υποχρεωτική για τις εταιρείες που είναι εισηγμένες στην Κύρια Αγορά του Χρηματιστηρίου. Παρ’ όλα αυτά, σημαντικός αριθμός εταιρειών που είναι εισηγμένες και σε άλλες αγορές του ΧΑΚ υιοθετούν τον Κώδικα αυτόν είτε πλήρως είτε μερικώς και ενσωματώνουν αρκετές από τις πρόνοιές του στις εσωτερικές τους διαδικασίες.
Με βάση πρόσφατη τροποποίηση στον Νόμο περί Διαφάνειας, η οποία προσαρμόζει το κυπριακό δίκαιο στις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες για τη διαφάνεια και την εταιρική υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας, ενσωματώνονται υποχρεώσεις για χρήση ενιαίου ηλεκτρονικού μορφότυπου αναφοράς και προβλέπονται αυξημένοι έλεγχοι για τις εκθέσεις βιωσιμότητας.
Επίσης, με βάση πρόσφατη τροποποίηση στον περί Εταιρειών (Τροποποιητικό) Νόμο του 2025, ενσωματώνονται νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις για υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας (ESG). Μεγάλες και εισηγμένες εταιρείες θα πρέπει να παρουσιάζουν πώς επηρεάζουν το κοινό και πώς επηρεάζονται από θέματα βιωσιμότητας. Καθιερώνονται ενιαία ευρωπαϊκά πρότυπα και απαιτούνται έλεγχοι/επιβεβαίωση στοιχείων για περισσότερη διαφάνεια.
Παρότι η πορεία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, διαφαίνεται ενδιαφέρον από τις επιχειρήσεις για συμμόρφωση με τα κριτήρια ESG, εφόσον είναι αντιληπτό ότι δεν αποτελεί απλώς ρυθμιστική υποχρέωση, αλλά στρατηγική επένδυση που ενισχύει την ανταγωνιστικότητά τους και το κύρος τους έναντι των επενδυτών και της κοινωνίας.
Ενδεικτικό τούτου είναι και το σημαντικό ενδιαφέρον που επέδειξαν αρκετές από τις εισηγμένες εταιρείες στο ΧΑΚ να παρακολουθήσουν πρόσφατα παρουσίαση που διοργάνωσε το Χρηματιστήριο με θέμα τα εργαλεία αξιολόγησης και πιστοποίησης βιωσιμότητας, συλλογής, ανάλυσης και ανταλλαγής δεδομένων ESG, σε συνεργασία με φορέα που εξειδικεύεται στον τομέα αυτό.
Ενέργεια και πράσινη ανάπτυξη
Το ΧΑΚ συμμετέχει και σε πρωτοβουλίες που σχετίζονται με θέματα ενέργειας. Μπορείτε να μας μιλήσετε για αυτές τις δράσεις; Πώς συνδέονται με τον ευρύτερο στόχο της πράσινης ανάπτυξης;
Το ΧΑΚ συμμετέχει σε σειρά πρωτοβουλιών που αφορούν την ενέργεια και τον ευρύτερο στόχο της πράσινης ανάπτυξης. Ειδικότερα:
• Έχουμε επενδύσει 10% στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ) και συμμετέχουμε ενεργά στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΧΕ.
• Ενεργούμε ως εκπλειστηριαστές για τα δικαιώματα Εκπομπής Αερίων του Θερμοκηπίου που αντιστοιχούν στην Κυπριακή Δημοκρατία (σχετική συμφωνία με το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος).
• Έχουμε μειώσει σημαντικά το κόστος εισαγωγής Πράσινων Ομολόγων (Green Bonds) στις Αγορές του ΧΑΚ.
• Έχουμε αναλάβει την Εκκαθάριση της Ανταγωνιστικής Αγοράς Ηλεκτρισμού, σε συνέχεια συμφωνίας με τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου.
Οι δράσεις που παρατίθενται πιο πάνω εντάσσονται στη γενικότερη στρατηγική του ΧΑΚ να υποστηρίξει έργα που συμβάλλουν στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα και στην προώθηση της πράσινης οικονομίας, συνδέοντας την κεφαλαιαγορά με την ενεργειακή και περιβαλλοντική πολιτική της Κύπρου και της Ε.Ε.
Λύσεις για τις μικρομεσαίες
Οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες στο να υλοποιήσουν πράσινες επενδύσεις. Θεωρείτε ότι το ΧΑΚ μπορεί να παίξει ρόλο-κλειδί στη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε κεφάλαια, μέσα από νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα Πράσινα Ομόλογα;
Όπως έχει αναφερθεί, το Χρηματιστήριο λειτουργεί ως μέσο άντλησης κεφαλαίων. Για εξυπηρέτηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων έχει συστήσει από το 2011 τη ΝΕΑ Αγορά, η οποία είναι ένας Πολυμερής Μηχανισμός Διαπραγμάτευσης (ΠΜΔ), αδειοδοτημένος από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, με πιο ευέλικτα κριτήρια εισαγωγής, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα σε νεοσυσταθείσες ή οικογενειακές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν. Επίσης, μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορούν να εισαχθούν και στην Εναλλακτική Αγορά του Χρηματιστηρίου, η οποία εμπίπτει στη Ρυθμιζόμενη Αγορά, αλλά αποτελεί Αγορά πιο ευέλικτη από την Κύρια Αγορά (Ρυθμιζόμενη Αγορά).
Ειδικά, όσον αφορά νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως τα Πράσινα Ομόλογα, ως έχει προαναφερθεί, το ΧΑΚ έχει ορίσει σημαντικά μειωμένα τέλη για την εισαγωγή Πράσινων Ομολόγων και, όπως έχει ανακοινωθεί, έχει εισαχθεί στο ΧΑΚ το πρώτο πιστοποιημένο πράσινο ομόλογο. Από ό,τι είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, αριθμός εταιρειών εξετάζει την επιλογή αυτή.
Επένδυση στη γνώση
Η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τη χρηματοοικονομική εκπαίδευση. Πώς μπορεί το ΧΑΚ να συμβάλει στην ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας και στη δημιουργία κουλτούρας υπεύθυνης επένδυσης στην Κύπρο;
Η εταιρική κοινωνική ευθύνη συνδέεται άρρηκτα με τη χρηματοοικονομική παιδεία. Το ΧΑΚ θεωρεί ότι η ενημέρωση και εκπαίδευση του κοινού, των επενδυτών και των επιχειρήσεων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ανάπτυξη μιας υγιούς επενδυτικής κουλτούρας.
Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα, σεμινάρια, συνεργασίες με πανεπιστήμια, σχολεία και συμμετοχή σε διεθνείς δράσεις, το ΧΑΚ επιδιώκει να ενισχύσει την κατανόηση θεμάτων, όπως η υπεύθυνη επένδυση, η αξιολόγηση ESG και η διαχείριση κινδύνου. Στόχος είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας πιο χρηματοοικονομικά συνειδητοποιημένης και ενεργής.
Στο πλαίσιο αυτό, αξίζει να γίνει αναφορά στη διοργάνωση από το ΧΑΚ, στις 29 Μαΐου 2025, της Ενημερωτικής Εκδήλωσης – Ημερίδας με θέμα τις Προοπτικές, τα Στρατηγικά Προγράμματα και τις Επενδυτικές Επιλογές οι οποίες προσφέρονται μέσω ΧΑΚ, καθώς επίσης και της διοργάνωσης αντίστοιχης ημερίδας στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 2025.
Ο δρόμος προς το μέλλον
Κλείνοντας, ποιο είναι το μήνυμά σας προς τις κυπριακές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να ενισχύσουν τη βιωσιμότητά τους και να αξιοποιήσουν τον θεσμό του ΧΑΚ ως εργαλείο ανάπτυξης και εξωστρέφειας;
Το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου προτρέπει τις κυπριακές επιχειρήσεις να ενσωματώσουν στη λειτουργία τους έργα βιώσιμης ανάπτυξης και να δημιουργήσουν κουλτούρα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.
Η ενσωμάτωση αρχών ESG, η διαφάνεια και η υπεύθυνη εταιρική συμπεριφορά αποτελούν σήμερα προϋποθέσεις για την προσέλκυση κεφαλαίων, τη βελτίωση της εταιρικής φήμης και τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα.
Οι εταιρείες, μέσω του Κυπριακού Χρηματιστηρίου, μπορούν να βοηθηθούν για να επιτύχουν τους στόχους τους, φτάνει να το επιλέξουν.
Διαβάστε επίσης: Δέκα χρόνια CSR Cyprus και η επόμενη ημέρα της εταιρικής υπευθυνότητας στην Κύπρο