Offcanvas
Offcanvas
Κύπρος
Τέλος στα εφάπαξ των Ταμείων Προνοίας; Η εισήγηση της Κυβέρνησης και οι θέσεις εργοδοτών και συντεχνιών
19-11-2026
Διαφωνούν τόσο οι εργοδότες όσο και οι συντεχνίες με την εισήγηση του Υπουργού Εργασίας για τα Ταμεία Προνοίας – Οι θέσεις τους για εθελοντική ή υποχρεωτική συμμετοχή και τον τρόπο καταβολής μετά την αφυπηρέτηση
«Τριγμούς» προκάλεσε στους κοινωνικούς εταίρους, εργοδότες και συντεχνίες, η εισήγηση του Υπουργού Εργασίας Μαρίνου Μουσιούττα για τα Ταμεία Προνοίας.
Ο Υπουργός, στο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα (ΕΣΣ) της Δευτέρας, αναφέρθηκε για πρώτη φορά στις σκέψεις της Κυβέρνησης όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του Πυλώνα 2 (Ταμεία Προνοίας) του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Συγκεκριμένα, εισηγήθηκε όπως τα Ταμεία Προνοίας λειτουργήσουν σε πρώτη φάση σε εθελοντική βάση με στόχο τη διεύρυνση της συμμετοχής των εργαζομένων στον δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος. Προς αυτή την κατεύθυνση, ανέφερε ότι θα δοθούν κίνητρα προς τους εργοδότες για υιοθέτηση του θεσμού, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια θα είναι αυτά τα κίνητρα αυτά.
Όπως είπε, εάν σε διάστημα 3-4 ετών δεν επιτευχθεί ο στόχος κάλυψης του 60% των εργαζομένων, θα προωθηθεί νομοθετική ρύθμιση για την υποχρεωτική εφαρμογή τους.
Ανέφερε επίσης, ότι οι επιχειρήσεις που θα ενταχθούν από την αρχή θα επωφεληθούν από κίνητρα τα οποία δεν θα παρέχονται με τους ίδιους όρους σε όσες επιχειρήσεις ενταχθούν σε μεταγενέστερο στάδιο, εφόσον η συμμετοχή καταστεί υποχρεωτική.
Οι αναφορές του Υπουργού Εργασίας προκάλεσα αντιδράσεις τόσο από τους εργοδότες όσο και από τις συντεχνίες.
Οι εργοδοτικές οργανώσεις, ΟΕΒ και ΚΕΒΕ από τη μία τάσσονται κάθετα εναντίον οποιασδήποτε υποχρεωτικής εφαρμογής των Ταμείων Προνοίας.
Οι συντεχνίες ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ, επιδιώκουν καθολική εφαρμογή του θεσμού, ωστόσο εξέφρασαν διαφωνίες για τη μεταβατική περίοδο θεωρώντας την Κυβερνητική εισήγηση προβληματική.
Όπως ενημερώνεται το Economy Today, οι εργοδότες επιθυμούν όπως το νέο σύστημα που θα δημιουργηθεί, να καλύπτει τόσο τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας όσο και όσα θα δημιουργηθούν στο μέλλον.
Αντίθετα, οι συντεχνίες απορρίπτουν οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς λειτουργίας των υφιστάμενων Ταμείων Προνοίας, υποστηρίζοντας ότι οι νέες ρυθμίσεις θα πρέπει να εφαρμόζονται αποκλειστικά στα νέα Ταμεία Προνοίας.
Εφάπαξ ποσό ή συμπλήρωμα στη σύνταξη;
Διαφορετικές είναι και οι προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα καταβάλλονται τα ωφελήματα των Ταμείων Προνοίας στους εργαζομένους κατά την αφυπηρέτησή τους.
Ο υπουργός Εργασίας, ξεκαθάρισε ότι, η θέση της Κυβέρνησης είναι κάθετη στο ότι τα Ταμεία Προνοίας θα πρέπει να λειτουργούν ως μηνιαία δόση προς τον κάθε συνταξιούχο, δηλαδή ως συμπλήρωμα στη σύνταξη και όχι ως εφάπαξ ποσό κατά τη συνταξιοδότηση.
Οι θέσεις των κοινωνικών εταίρων, όπως αυτές αποτυπώνονται στις γραπτές προτάσεις που υπέβαλαν στον Υπουργό Εργασίας, διαμορφώνονται ως εξής:
-OEB: Ελεύθερη επιλογή μέλους: εφάπαξ, μηνιαία παροχή ή συνδυασμός· όχι ενιαίος υποχρεωτικός τρόπος.
-ΚΕΒΕ: Δεν τοποθετείται ρητά για τη μορφή καταβολής.
-ΣΕΚ: Για το νέο σύστημα, επιλογή εργαζομένου: μηνιαία παροχή ορισμένου χρόνου, συνδυασμός εφάπαξ–μηνιαίας δόσης ή ισόβια παροχή (εφόσον υπάρχει μηχανισμός) με το υπόλοιπο να καταβάλλεται στους κληρονόμους. Διατήρηση εφάπαξ καταβολής όσον αφορά τα υφιστάμενα Ταμεία Προνοίας.
-ΠΕΟ: Εξέταση εφάπαξ, μηνιαίας σύνταξης ή συνδυασμού, με επιλογή του ασφαλισμένου.
-ΔΕΟΚ: Ισόβιες συντάξεις, προγραμματισμένες αναλήψεις και συνδυαστικά προϊόντα. Εξέταση εθνικού πλαφόν ισόβιων συντάξεων, μόνο το εφάπαξ δεν επαρκεί.
Υποχρεωτική ή εθελοντική συμμετοχή;
Οι θέσεις των κοινωνικών εταίρων για υποχρεωτική ή εθελοντική συμμετοχή έχουν ως εξής:
-ΟΕΒ: Εναντίον υποχρεωτικότητας / καθολικότητας. Η ΟΕΒ απορρίπτει την υποχρεωτική συμμετοχή μέσω νομοθεσίας. Η οριζόντια επιβολή μεταθέτει την κοινωνική πολιτική του κράτους σε εργοδότες και εργαζομένους. Διεύρυνση μόνο με ισχυρά, στοχευμένα κίνητρα.
-ΚΕΒΕ: Διατήρηση εθελοντικού χαρακτήρα χωρίς καθολική υποχρέωση των επιχειρήσεων. Διεύρυνση με ενθάρρυνση εθελοντικής δημιουργίας νέων Ταμείων Προνοίας. Ουσιαστικά κρατικά κίνητρα για δημιουργία νέων Ταμείων Προνοίας, τα οποία να παρέχονται ισότιμα και σε επιχειρήσεις που ήδη διαθέτουν Ταμεία Προνοίας.
-ΣΕΚ: Υποχρεωτικό και οριζόντιο σύστημα για τα νέα Ταμεία Προνοίας για όλους τους μισθωτούς, ανεξαρτήτως κλάδου, μεγέθους, μορφής απασχόλησης. Μηχανισμός αυτόματης ένταξης όπου δεν υπάρχει συλλογικά συμφωνημένη ρύθμιση.
-ΠΕΟ: Καθολική κάλυψη και υποχρεωτική συμμετοχή εργοδοτών και εργαζομένων.
-ΔΕΟΚ: Εθνικός στόχος καθολικής ή σχεδόν καθολικής κάλυψης και μετάβαση από την εθελοντική συμμετοχή σε οργανωμένο σύστημα ένταξης. Αυτόματη εγγραφή χωρίς δικαίωμα αποχώρησης, χωρίς όμως δυσανάλογη επιβάρυνση πολύ χαμηλών εισοδημάτων.
Αυτόματη ένταξη με δικαίωμα αποχώρησης προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Τον Νοέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε δέσμη μέτρων στα κράτη μέλη για να βοηθήσει τους πολίτες να εξασφαλίσουν επαρκές εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση, βελτιώνοντας την πρόσβαση σε καλύτερες και πιο αποτελεσματικές συμπληρωματικές συντάξεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προτείνει την ανάπτυξη του Πυλώνα 2 και αυτόματη εγγραφή των εργαζομένων σε συνταξιοδοτικά σχέδια με δικαίωμα αποχώρησης και εισηγείται όπως οι εισφορές να ξεκινούν από χαμηλά και να αυξάνονται σταδιακά, με στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος μετά την αφυπηρέτηση.
Η παρέμβαση των τεχνοκρατών
Υπέρ της υποχρεωτικότητας και καθολικής συμμετοχής στα Ταμεία Προνοίας τάχθηκε δημόσια μεγάλη μερίδα τεχνοκρατών, υποστηρίζοντας ότι ο Πυλώνας 1 δεν μπορεί από μόνος του να φέρει επάρκεια στις συντάξεις.
Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο Κύπρου υποστηρίζει ότι ο Πυλώνας 2 θα είναι αποτελεσματικός μόνο εάν αποκτήσεις υποχρεωτικό χαρακτήρα, όπως στις χώρες της Ε.Ε. με αναπτυγμένα Ταμεία Προνοίας.
Παράλληλα, το Δημοσιονομικό Συμβούλιο τάσσεται υπέρ της καταβολής των ωφελημάτων υπό μορφή μηνιαίας συμπληρωματικής σύνταξης και όχι εφάπαξ ποσού, με το σκεπτικό ότι ο βασικός σκοπός του Πυλώνα 2 είναι η εξασφάλιση σταθερού συμπληρωματικού εισοδήματος που θα ενισχύει τη βασική σύνταξη.
«Η αποκλειστική εξάρτηση από τον Πυλώνα 1 (ΤΚΑ) δεν αρκεί: σήμερα αντιστοιχούν σχεδόν τέσσερις εργαζόμενοι σε κάθε συνταξιούχο, ενώ έως το 2070 θα αντιστοιχούν λιγότεροι από δύο. Είναι επιτακτικό μια τέτοια φιλόδοξη μεταρρύθμιση ρύθμισης του 2ου Πυλώνα να προωθηθεί σταδιακά, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορέσουν να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος. Πρέπει, όμως, να υπάρξει σαφήνεια: ο 2ος Πυλώνας θα είναι αποτελεσματικός, μόνο εάν αποκτήσει υποχρεωτικό χαρακτήρα, όπως στις χώρες της Ε.Ε. με αναπτυγμένα Ταμεία Προνοίας», ανέφερε ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Ανδρέας Χαραλάμπους σε συνέντευξή του στο περιοδικό Economy Today.
Υπέρ της αυτόματης ένταξης στα Ταμεία Προνοίας τάχθηκε και ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου (ΣΟΑΚ), Δημήτρης Γεωργιάδης, σε συνέντευξή του στο Economy Today.
Υπογράμμισε την ίδια ώρα ότι με την καλλιέργεια σωστής συνταξιοδοτικής κουλτούρας, η υποχρεωτική συμμετοχή δεν θα είναι αναγκαία καθώς οι καλοί εργοδότες θα θέλουν και θα προσφέρουν από μόνοι τους τη δυνατότητα συμμετοχής σε συνταξιοδοτικό ταμείο και οι εργαζόμενοι με τη σειρά τους θα το διεκδικούν.
Τα Ταμεία Προνοίας σήμερα
Στην Κύπρο, μόλις το 27% περίπου των εργαζομένων σήμερα καλύπτεται από Ταμεία Προνοίας, με τη συμμετοχή να αφορά κυρίως εργαζομένους του δημόσιου τομέα, μεγάλων επιχειρήσεων ή εταιρειών στις οποίες υπάρχει συνδικαλιστική εκπροσώπηση.
Η Επιτροπή στην Έκθεση για την Κύπρο (Ιούνης 2026), καταγράφει σοβαρές αδυναμίες στον Πυλώνα 2 (Ταμεία Προνοίας) του συνταξιοδοτικού συστήματος και εκφράζει προβληματισμό για την ανεπάρκεια των συντάξεων και τα υψηλά ποσοστά φτώχειας στην τρίτη ηλικία.
Παράλληλα, διαπιστώνει ότι, παραμένουν κατακερματισμένα με πολλά μικρά ταμεία που συνδέονται με συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, παρά τις θετικές επιδόσεις των δημόσιων οικονομικών, ένας στους τρεις ηλικιωμένους στην Κύπρο βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.
Συγκεκριμένα, το ποσοστό για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, το 2025 ακούμπησε το 33,7%, έναντι 18,8% του μέσου όρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταγράφοντας αύξηση κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες από το 2021.
Η ανεπάρκεια των συντάξεων αντανακλάται στον συνολικό δείκτη αναπλήρωσης εισοδήματος από συντάξεις, όπου το 2024 ήταν στο 41%, έναντι 60% στην Ε.Ε., κάτι που φανερώνει το χάσμα μεταξύ των εισοδημάτων κατά την περίοδο της εργασίας και μετά την αφυπηρέτηση.