Offcanvas
Offcanvas
Εμπορεύματα
Τι θα γίνει στις αγορές; 5 μεγάλα πετρελαϊκά σοκ των τελευταίων 50 ετών μας το λένε
10-03-2026
Η ιστορία των τελευταίων 50 ετών δείχνει ότι οι αγορές δεν φοβούνται τόσο την άνοδο των τιμών όσο δύο άλλους παράγοντες - Ποιοι είναι αυτοί
Ο πόλεμος που κήρυξαν ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έχει πυροδοτήσει έντονες αναταράξεις στις αγορές και έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου 30% υψηλότερα. Ωστόσο, σύμφωνα με στρατηγικούς αναλυτές η εμπειρία πέντε δεκαετιών δείχνει ότι οι επενδυτές πρέπει να παρακολουθούν κυρίως δύο μεταβλητές: πόσο θα διαρκέσει το ενεργειακό σοκ και πώς θα αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες απέναντι στον κίνδυνο νέου πληθωρισμού.
Η απότομη άνοδος των τιμών του αργού (παραμένουν 30% υψηλότερα από την έναρξη του πολέμου, ακόμη και μετά τη σημερινή τους βουτιά) προκάλεσε έντονες διακυμάνσεις σε μετοχές, ομόλογα και νομίσματα, επαναφέροντας μνήμες από προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις.
Όμως, όπως επισημαίνει ο Μάνις Κάμπρα, επικεφαλής στρατηγικής για τις αμερικανικές μετοχές της Societe Generale, σε ανάλυσή του που δημοσιεύθηκε στο MarketWatch, η εμπειρία των τελευταίων 50 ετών δείχνει ότι οι αγορές επικεντρώνονται τελικά σε δύο βασικές μεταβλητές: στη διάρκεια του σοκ στις τιμές της ενέργειας και στην αντίδραση της Fed και των άλλων κεντρικών τραπεζών.
«Θεμελιωδώς, δύο παράγοντες έχουν σημασία: η διάρκεια του σοκ και η αντίδραση της Fed», σημειώνει.
Η ιστορία έχει δείξει ότι τα ενεργειακά σοκ μπορούν να εξελιχθούν σε σοβαρές οικονομικές κρίσεις όταν συνδυαστούν με αυστηρή νομισματική πολιτική. Οι υφέσεις της δεκαετίας του 1970, που προκλήθηκαν από τις εκρήξεις στις τιμές του πετρελαίου, ενισχύθηκαν σημαντικά από τις αυξήσεις επιτοκίων της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
5 ενεργειακά σοκ σε 50 χρόνια
Η ανάλυση της Societe Generale εξετάζει πέντε μεγάλες περιόδους κατά τις οποίες οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν λόγω γεωπολιτικών εξελίξεων: το εμπάργκο του ΟΠΕΚ το 1973, την Ιρανική Επανάσταση του 1979, τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990, την εισβολή στο Ιράκ το 2003 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Και στις πέντε περιπτώσεις, οι αγορές βρέθηκαν αντιμέτωπες με έντονη μεταβλητότητα. Ωστόσο, ένα κοινό χαρακτηριστικό αυτών των επεισοδίων ήταν ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας συνήθως δεν διαρκούσε για πολύ.
Σύμφωνα με την ιστορική εμπειρία, τα περισσότερα ενεργειακά σοκ αρχίζουν να εξασθενούν μετά από περίπου τρεις μήνες, γεγονός που περιορίζει τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο στην οικονομία και στις αγορές.
Ποια assets κερδίζουν – ποια χάνουν
Οι κινήσεις των αγορών σε τέτοιες περιόδους παρουσιάζουν συχνά επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
Το πετρέλαιο και τα εμπορεύματα τείνουν να ενισχύονται έντονα τις πρώτες εβδομάδες μετά το σοκ, ενώ ο χρυσός και το δολάριο επωφελούνται από την αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων.
Οι μετοχές συνήθως δέχονται πιέσεις, ιδιαίτερα εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αμερικανικές αγορές εμφανίζουν συχνά μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, ενώ οι αναδυόμενες οικονομίες και οι ευρωπαϊκές αγορές τείνουν να πλήττονται περισσότερο.
Η στάση της Fed
Η δεύτερη κρίσιμη παράμετρος είναι η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών. Η άνοδος του πετρελαίου αυξάνει τον κίνδυνο πληθωρισμού, γεγονός που μπορεί να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να καθυστερήσουν ή ακόμη και να ακυρώσουν τα σχέδια για μειώσεις επιτοκίων.
Στις αγορές παραγώγων επιτοκίων, οι επενδυτές έχουν ήδη περιορίσει τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής της Fed, καθώς η άνοδος της ενέργειας θεωρείται ότι μπορεί να τροφοδοτήσει νέο πληθωριστικό κύμα.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αγορές εξακολουθούν να εκτιμούν πως το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να αποδειχθεί προσωρινό.
Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, τελικά δεν θα κριθεί τόσο από το πόσο γρήγορα αυξήθηκαν οι τιμές του πετρελαίου, αλλά από το πόσο θα παραμείνουν υψηλές — και από το πώς θα αντιδράσουν οι κεντρικές τράπεζες μπροστά σε αυτό το νέο γεωπολιτικό σοκ.
Πηγή: naftemporiki.gr