Χωρίς φυσικό αέριο και νέες μονάδες παραγωγής, η Κύπρος κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρό πρόβλημα επάρκειας ηλεκτρικού ρεύματος μετά το 2029 - Στο τραπέζι ο μηχανισμός ισχύος ως δικλείδα ασφαλείας για την κάλυψη ενδεχόμενων ελλείψεων - Προειδοποιήσεις για πρόσθετο κόστος στους λογαριασμούς και το δίλημμα «είτε θα πληρώσετε είτε δεν θα έχετε ρεύμα»

Σοβαρές προειδοποιήσεις για το ενεργειακό μέλλον της χώρας ακούστηκαν την Τρίτη στη Βουλή, με επίκεντρο το ενδεχόμενο η Κύπρος να βρεθεί αντιμέτωπη με πρόβλημα επάρκειας ηλεκτρικού ρεύματος από το 2030, εάν μέχρι τότε δεν έχει έρθει το φυσικό αέριο και δεν έχουν τεθεί σε λειτουργία νέες μονάδες παραγωγής.

Το θέμα συζητήθηκε την Τρίτη στην Επιτροπή Ενέργειας, μετά και τις αναφορές της ΡΑΕΚ ότι εξετάζεται η ενεργοποίηση μηχανισμού ισχύος, ενός έκτακτου εργαλείου που χρησιμοποιείται όταν υπάρχει κίνδυνος να μην επαρκεί η διαθέσιμη παραγωγή ηλεκτρισμού για να καλύψει τη ζήτηση.

«Είμαστε ήδη στο κόκκινο»

Σε δηλώσεις του στο κρατικό ραδιόφωνο την Τετάρτη, ο πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Νίκος Γεωργίου, ανέφερε ότι η χώρα μας δεν έχει πλέον την πολυτέλεια του χρόνου. «Όσον αφορά τα ζητήματα επάρκειας ηλεκτρισμού στην πατρίδα μας, βρισκόμαστε ήδη στο κόκκινο», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Δυστυχώς δεν έχουμε την πολυτέλεια του χρόνου».

Όπως εξήγησε, το κρίσιμο σημείο είναι η 1η Ιανουαρίου 2030. Μέχρι τότε δεν αρκεί να φτάσει το φυσικό αέριο στην Κύπρο, αλλά θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί και οι απαραίτητες εγκαταστάσεις ώστε να παράγεται ηλεκτρισμός από φυσικό αέριο.

Διαφορετικά, είπε, θα δημιουργηθεί σημαντικό κενό στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το 2029 θα αποσυρθούν συμβατικές μονάδες της ΑΗΚ συνολικής ισχύος περίπου 720 μεγαβάτ λόγω ευρωπαϊκών περιβαλλοντικών περιορισμών.

Ο ίδιος σημείωσε ότι η ΡΑΕΚ έχει ήδη συστήσει ομάδες εργασίας για την ενεργοποίηση μηχανισμού ισχύος, ο οποίος θα μπορούσε να καλύψει έκτακτες ανάγκες επάρκειας.

Το παράδειγμα της Ιρλανδίας

Ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι ζήτησε από τη ΡΑΕΚ να εξηγήσει ποιο θα ήταν το κόστος ενός τέτοιου μέτρου για τους καταναλωτές.

Όπως είπε, παρουσιάστηκε το παράδειγμα της Ιρλανδίας, όπου εφαρμόστηκε αντίστοιχος μηχανισμός μετά την αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των data centers.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιον της Επιτροπής, το κόστος για τους Ιρλανδούς καταναλωτές έφθασε τα 1,4 δισ. ευρώ σε διάστημα περίπου ενάμιση χρόνου.

«Μιλάμε για μια τεράστια οικονομική επιβάρυνση. Κάτι τέτοιο, εάν εφαρμοστεί για λόγους έκτακτης ανάγκης στην πατρίδα μας, θα μπορούσε να μεταφραστεί σε κόστος της τάξης των 2.000 ευρώ ανά καταναλωτή».

«Από το φθηνό ρεύμα στο αν θα έχουμε ρεύμα»

Από την πλευρά του, ο Ανδρέας Πασιουρτίδης, μέλος της Επιτροπής Ενέργειας και βουλευτής του ΑΚΕΛ, εξέφρασε έντονη ανησυχία, σημειώνοντας ότι μέσα σε λίγους μήνες τρεις διαφορετικοί φορείς -ο Υπουργός Ενέργειας, η ΑΗΚ και η ΡΑΕΚ- προειδοποίησαν για τον ίδιο κίνδυνο.

Όπως είπε, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διαπίστωση του κινδύνου, αλλά η απουσία ενός ξεκάθαρου οδικού χάρτη που να διασφαλίζει ότι θα αποφευχθεί.

Ο κ. Πασιουρτίδης σημείωσε ότι δύο από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα της χώρας, το έργο του Βασιλικού και η ηλεκτρική διασύνδεση, έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο ή σε σημαντικές καθυστερήσεις.

«Σχεδιάζαμε και έπρεπε να σχεδιάσουμε πώς θα μειωθεί η τιμή του ηλεκτρισμού στην Κύπρο, και τώρα καλούνται κάποιοι να πάρουν αποφάσεις όχι για να μειώσουν την τιμή, αλλά για να έχουμε ρεύμα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα προειδοποίησε ότι το κόστος των καθυστερήσεων δεν θα πρέπει να μετακυλιστεί στους καταναλωτές, υποστηρίζοντας ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί μπροστά στο δίλημμα «είτε θα πληρώσετε είτε δεν θα έχετε ρεύμα».

Οι καθυστερήσεις και το φυσικό αέριο

Μιλώντας στην εκπομπή Μεσημέρι και Κάτι του ΣΙΓΜΑ, ο διεθνής εμπειρογνώμονας σε θέματα ενέργειας Χαράλαμπος Έλληνας επανέλαβε ότι η ανάγκη για έκτακτα μέτρα προκύπτει από το γεγονός ότι οι μονάδες της Δεκέλειας θα πρέπει να αποσυρθούν το 2029, χωρίς μέχρι σήμερα να έχουν αντικατασταθεί.

Όπως ανέφερε, η λύση που εξετάζεται είναι η ενοικίαση εφεδρικών μονάδων παραγωγής, οι οποίες θα ενεργοποιούνται όταν η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από τη διαθέσιμη παραγωγή.

Και ο ίδιος εκτίμησε, ωστόσο, ότι η έλευση φυσικού αερίου δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των χρονοδιαγραμμάτων που τίθενται σήμερα, σημειώνοντας ότι πέρα από την κατασκευή των υποδομών απαιτείται και η προσαρμογή των μονάδων της ΑΗΚ ώστε να μπορούν να λειτουργούν με φυσικό αέριο.

Σύμφωνα με τον κ. Έλληνα, μάλιστα, ακόμη και η αγορά νέων γεννητριών αποτελεί πλέον δύσκολη υπόθεση. «Η αγορά γεννητριών είναι κορεσμένη. Από τη στιγμή που κάνεις μια παραγγελία για γεννήτρια, χρειάζονται περισσότερα από πέντε χρόνια μέχρι να την πάρεις, διότι δεν υπάρχουν αρκετές στον κόσμο».

Πρόσθετη χρέωση στους λογαριασμούς

Ο κ. Έλληνας ανέφερε επίσης ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού ισχύος θα συνοδεύεται από πρόσθετη χρέωση στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού, η οποία, όπως είπε, θα μπορούσε να κυμανθεί γύρω στο 1,5 έως 2 σεντ ανά κιλοβατώρα.

Εκτίμησε μάλιστα ότι ένα τέτοιο μέτρο ενδέχεται να παραμείνει σε ισχύ για αρκετά χρόνια, μέχρι να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες υποδομές και να τεθεί σε πλήρη εφαρμογή η μετάβαση στο φυσικό αέριο.

Το μόνο βέβαιο, όπως προέκυψε από τις συζητήσεις των τελευταίων ημερών, είναι ότι το παράθυρο χρόνου μέχρι το 2030 στενεύει επικίνδυνα και οι αποφάσεις που θα ληφθούν τα επόμενα χρόνια θα καθορίσουν όχι μόνο το κόστος του ηλεκτρισμού, αλλά και την ίδια την επάρκεια του συστήματος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ανοίγουν οι αιτήσεις για το Σχέδιο Χορηγιών «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω στις Κατοικίες (2026)»