Ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη και η ανθεκτικότητα της Κύπρου μέσα στην παγκόσμια αβεβαιότητα

Της Μαρίας Καραΐσκου

Η γεωπολιτική αστάθεια, η κρίση στη Μέση Ανατολή και η ανατροπή των παραδοσιακών ισορροπιών ισχύος, επανακαθορίζουν το παγκόσμιο σκηνικό, με την αυξημένη μεταβλητότητα να έχει πλέον μετατραπεί στη νέα κανονικότητά και τις εθνικές οικονομίες να καλούνται να προσαρμοστούν σε αυτά τα νέα δεδομένα. Οι ραγδαίες μεταβολές στο παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι αναλύθηκαν στο πλαίσιο εκδήλωσης για τα 30 χρόνια της Baker Tilly South East Europe, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 13 Μαΐου στο The Landmark Nicosia.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο Καθηγητής Joe Nellis, CBE, Ομότιμος Καθηγητής στο Cranfield University και Οικονομικός Σύμβουλος της MHA, στην κεντρική του ομιλία, καθώς και ο Chairman της MHA, Rakesh Shaunak, σε δηλώσεις του στο ΣΙΓΜΑ, σκιαγράφησαν τη νέα διεθνή «σκακιέρα».

Επικεντρώθηκαν στην κρίση στη Μέση Ανατολή που πυροδοτεί ένα επικίνδυνο οικονομικό «ντόμινο» με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Η γεωπολιτική αστάθεια οδηγεί προς τα πάνω τις τιμές ενέργειας και τον πληθωρισμό. Ως αποτέλεσμα, αυξάνονται τα επιτόκια ενώ, οι ρυθμοί ανάπτυξης των οικονομιών επιβραδύνονται, έχοντας αρνητικό αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά.

Ο Joe Nellis, τόνισε τη σταδιακή υποχώρηση της επιρροής των ΗΠΑ στο παγκόσμιο σκηνικό και την ανάδυση της Κίνας μέσω μιας στρατηγικής που παραπέμπει σε μία «σύγχρονη αποικιοκρατία».

Από την πλευρά του, ο Rakesh Shaunak αναφέρθηκε στον κίνδυνο ενός οικονομικού «ντόμινο» στην Ευρώπη ως απόρροια των γεωπολιτικών αναταραχών και του πολέμου στο Ιράν,  προειδοποιώντας παράλληλα για τον ορατό κίνδυνο εμφάνισης στασιμοπληθωρισμού.

Κοινή διαπίστωση των ομιλητών ήταν ότι, μέσα σε αυτό το διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η κυπριακή οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρουσιάζοντας σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης ως μια σταθερή, στρατηγική πύλη εισόδου προς την Ευρώπη.

Ποιος κερδίζει την παγκόσμια επιρροή;

Το στίγμα των αβέβαιων καιρών, έδωσε ο Joe Nellis, υπογραμμίζοντας τη ραγδαία μετατόπιση της παγκόσμιας επιρροής. Το Ηνωμένο Βασίλειο, όπως είπε, έχει πληγεί περισσότερο από κάθε άλλη χώρα των G7 λόγω της ενεργειακής εξάρτησης και του Brexit, το οποίο χαρακτήρισε ως καταστροφικό.

Ειδική αναφορά έγινε στην ινδική οικονομία, η οποία καταφέρνει να αναπτύσσεται μέσα σε ένα παγκόσμιο «χάος».

«Παρά όλο το χάος σε όλο τον κόσμο, η Ινδία εξακολουθεί να αναπτύσσεται πολύ γρήγορα. Και δεν βλέπω αυτό να αλλάζει σύντομα», είπε συγκεκριμένα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η παραδοσιακή υπερδύναμη του πλανήτη, βλέπουν την παγκόσμια επιρροή τους να υποχωρεί σταδιακά, με τον Joe Nellis να το αποδίδει στην αυξανόμενη εσωστρέφειά τους. Αυτή η γεωπολιτική μεταβολή, σύμφωνα με τον ίδιο,  αφήνει ελεύθερο το πεδίο στην Κίνα, η οποία αναδεικνύεται σε μια ισχυρή σφαίρα επιρροής μέσω ενός μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

«Η Κίνα ως μια σύγχρονη αποικιοκρατία»

Ειδικότερα, ανέφερε ότι, η πολιτική που ακολουθεί η Κίνα, δεν περιορίζεται σε ορίζοντα μηνών ή ετών, αλλά «βλέπει» μπροστά 100 χρόνια, βασιζόμενη σε έναν μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό.

«Το αποκαλώ σύγχρονη αποικιοκρατία, αφού “παγιδεύονται” χώρες σε εξάρτηση από την Κίνα. Αυτό είναι έξυπνο, γιατί, σε αντίθεση με την παλιά αποικιοκρατία που εισέβαλε σε χώρες, τώρα -οι χώρες- γίνονται όλο και περισσότερο εξαρτημένες από κινεζικές επενδύσεις. Γιατί; Νομίζω ότι ο λόγος είναι προφανής. Αυτό αφορά μια μακροπρόθεσμη εμπορική σχέση, την αναδιάταξη του κόσμου και επίσης την ασφάλεια, και περισσότερο την επισιτιστική ασφάλεια», υπογράμμισε ο Joe Nellis.

Rakesk Shaunak: Η ευρωπαϊκή οικονομία λειτουργεί σαν «ντόμινο»

Ο Rakesh Shaunak, μιλώντας στο ΣΙΓΜΑ για τις επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία από τον πόλεμο στο Ιράν, εκτίμησε πως αυτές θα είναι αλυσιδωτές, καθώς η οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργεί σαν «ντόμινο», με το κάθε κράτος μέλος να επηρεάζει το άλλο.

Πρόσθεσε, ότι πέρα από τα οικονομικά δεδομένα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι πολιτικές εξελίξεις κάθε κράτους, ιδιαίτερα μετά την εκλογή νέων κυβερνήσεων που έχουν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις.

Ερωτηθείς αν βλέπει κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη, απάντησε καταφατικά.

«Υπάρχει σίγουρα κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού στην Ευρώπη, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι' αυτό. Οι ρυθμοί ανάπτυξης επιβραδύνονται, τα επιτόκια αυξάνονται, οπότε αυτό θα έχει αντίκτυπο», εξήγησε.

Οι μεγάλες οικονομίες αναπτύσσονται αργά, σε αντίθεση με τις μικρές

Ο Joe Nellis, κατά την ομιλία του, αναφέρθηκε στις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και έδειξε ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές οικονoνομίες, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, σημειώνουν χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Αντίθετα, οι μικρές και ανοικτές οικονομίες, όπως η Μάλτα και η Κύπρος, παρουσιάζουν αξιοσημείωτη ανάπτυξη.

«Οι μεγαλύτερες χώρες θα αναπτυχθούν αργά τα επόμενα δύο χρόνια. Αλλά κοιτάξτε προσεκτικά τη Μάλτα, και φυσικά την Κύπρο.  Οι μικρότερες, ανοικτές οικονομίες αναπτύσσονται ταχύτερα. Είναι πλεονέκτημα να είσαι μια μικρή, ανοιχτή οικονομία, στον σημερινό κόσμο και σε αυτό το “διαλυμένο” περιβάλλον», ανέφερε.

«Ισχυρή και με προοπτικές η κυπριακή οικονομία»

«Η Κύπρος παραδοσιακά αποτελεί μια ισχυρή και ανοικτή οικονομία που λειτουργεί ως πύλη προς την Ευρώπη για πολλές χώρες», ανέφερε από πλευρά του ο Rakesh Shaunak.

Μιλώντας για τις επιπτώσεις από τον πόλεμο και τη γεωπολιτική αστάθεια που επικρατεί διεθνώς, εξέφρασε την αισιοδοξία του για την κυπριακή οικονομία, σημειώνοντας ότι έχει την ευκαιρία να βγει ακόμη πιο ενισχυμένη.

Όπως είπε, η χώρα μπορεί να διατηρήσει και να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο της ως στρατηγική πύλη εισόδου προς την Ευρώπη για πολλά άλλα κράτη και επιχειρήσεις που επιδιώκουν πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.

«Βλέπω τεράστιες ευκαιρίες και έχω πίστη, για την κυπριακή οικονομία», κατέληξε, ο Rakesh Shaunak.

Τα «όπλα» της κυπριακής οικονομίας και οι κίνδυνοι

Ο Joe Nellis εξήγησε τους λόγους για τους οποίους η κυπριακή οικονομία καταγράφει καλύτερες επιδόσεις σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, τονίζοντας ότι η χώρα διαθέτει ένα συνδυασμό ισχυρών τομέων και στρατηγικών πλεονεκτημάτων.

Όπως ανέφερε, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ισχύς και η ποιότητα του τουριστικού τομέα, ο οποίος στηρίζει την απασχόληση, την κατανάλωση και τα φορολογικά έσοδα της χώρας.

Παράλληλα, επεσήμανε τον τομέα των υπηρεσιών και των επενδύσεων, λέγοντας ότι ενισχύουν τη θέση της Κύπρου ως οικονομικής πύλης μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας, διατηρώντας σταθερή τη ροή ξένων επενδύσεων και εξαγωγών υπηρεσιών υψηλής αξίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη ταχεία ανάπτυξη του τομέα της τεχνολογίας, της χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (fintech) και των ψηφιακών υπηρεσιών, που δημιουργούν νέα δυναμική για την οικονομία.

Στάθηκε επίσης και στη δημοσιονομική πειθαρχία και αποκατάσταση του τραπεζικού τομέα, στοιχεία που έχουν ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και τη μακροοικονομική σταθερότητα.

Σημαντική αναφορά έκανε και στη γεωγραφική θέση της Κύπρου.

Όσον αφορά τους κινδύνους για την κυπριακή οικονομία, ο Joe Nellis, παρέθεσε τους πιο κάτω:

• Μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό και έκθεση σε εξωτερικούς κραδασμούς.
• Εξάρτηση από την αγορά ακινήτων και το ξένο κεφάλαιο.
• Γεωπολιτική εγγύτητα με την αστάθεια: Οι εξωτερικοί κραδασμοί πλήττουν την Κύπρο ταχύτερα και πιο «σκληρά» από τις μεγαλύτερες οικονομίες.
• Έκθεση στον τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τομέα.
• Η ανάπτυξη θα μπορούσε να σταματήσει χωρίς συνεχείς επενδύσεις σε δεξιότητες και παραγωγικότητα.

Παγκόσμια οικονομία: Η μεταβλητότητα ως η νέα κανονικότητα

Καταληκτικά στην ομιλία του, ο Joe Nellis, ανέφερε πως  η κρίση στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει την εμφάνιση μιας νέας παγκόσμιας τάξης, μέσα στην οποία η γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινότητας.

«Η αυξημένη μεταβλητότητα εξελίσσεται στη νέα κανονικότητα», είπε χαρακτηριστικά, με τις οικονομίες και τις επιχειρήσεις να καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον συνεχών αναταράξεων και απρόβλεπτων εξελίξεων.

Τέλος, υπογράμμισε ότι οι πιέσεις στο κόστος δεν είναι προσωρινές αλλά διαρθρωτικές. Οι εθνικές οικονομίες, σύμφωνα με τον Joe Nellis, θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν αυξημένα κόστη στην ενέργεια, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στη χρηματοδότηση για μεγάλο χρονικό διάστημα, και καλούνται πλέον να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας.