Οι διεθνείς αγορές ξεκίνησαν την εβδομάδα σε αρνητικό κλίμα, καθώς η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, με αφορμή τη Γροιλανδία, επιβάρυνε τη διάθεση για ανάληψη ρίσκου. Τα futures του Euro Stoxx 50 κατέγραψαν πτώση άνω του 1%, ενώ τα συμβόλαια του S&P 500 υποχώρησαν κατά 0,8%.
Οι αγορές μετρητών στις ΗΠΑ όπου οι συναλλαγές γίνονται άμεσα (spot) με ρευστό και όχι με συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ή παραγώγων, παρέμειναν κλειστές λόγω αργίας.
Την ίδια ώρα, το δολάριο αποδυναμώθηκε έναντι όλων των νομισμάτων της Ομάδας των 10, με τις μεγαλύτερες απώλειες απέναντι στο ελβετικό φράγκο και το ιαπωνικό γεν, καθώς οι επενδυτές αναζήτησαν ασφαλή καταφύγια. Το ευρώ, αφού αρχικά κινήθηκε πτωτικά, ανέκαμψε και πέρασε σε θετικό έδαφος.
Το Σάββατο, ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμού 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε προϊόντα ευρωπαϊκών χωρών που στήριξαν τη Γροιλανδία απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις για τον έλεγχο του ημιαυτόνομου δανικού εδάφους. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι οι δασμοί θα αυξηθούν στο 25% τον Ιούνιο, εκτός εάν επιτευχθεί συμφωνία για την «πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
Η αντίδραση από την Ευρώπη ήταν άμεση. Μεταξύ άλλων, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε την πρόθεσή του να ζητήσει την ενεργοποίηση του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ισχυρότερου εμπορικού αντιμέτρου που διαθέτει το μπλοκ. Παράλληλα, ευρωβουλευτές κινούνται προς το «πάγωμα» της επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ που είχε επιτευχθεί πέρυσι και προέβλεπε δασμό 15% για τα περισσότερα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια αιφνίδια κλιμάκωση μέσω δασμών θα μπορούσε βραχυπρόθεσμα να προκαλέσει ένα κλασικό επεισόδιο «risk-off», ιδιαίτερα μετά το ισχυρό ξεκίνημα του έτους. Σε ένα τέτοιο σενάριο, τα κρατικά ομόλογα θα μπορούσαν να ευνοηθούν, τα ποιοτικά περιουσιακά στοιχεία να υπεραποδώσουν και ο χρυσός να δεχθεί αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Κατά την εκτίμηση διαχειριστών κεφαλαίων, ο άμεσος αντίκτυπος αναμένεται να φανεί κυρίως στις μετοχές, ενώ οι επιπτώσεις σε ομόλογα και νομίσματα είναι λιγότερο ξεκάθαρες. Η αργία στις ΗΠΑ συνεπάγεται επίσης μειωμένη ρευστότητα και περιορισμένη δραστηριότητα στις αγορές κρατικών τίτλων.
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, οι συνέπειες για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες. Μακροπρόθεσμα, ωστόσο, δεν αποκλείεται να λειτουργήσουν ως καταλύτης για την επιτάχυνση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης και τη σύναψη νέων συμμαχιών.
Η απειλή των δασμών έρχεται να διακόψει το ισχυρό ράλι των ευρωπαϊκών μετοχών, οι οποίες είχαν υπεραποδώσει έναντι των αμερικανικών, με ώθηση από κλάδους όπως η άμυνα, η εξόρυξη και ο εξοπλισμός ημιαγωγών. Από τις αρχές του 2025, ο δείκτης Stoxx Europe 600 έχει ενισχυθεί κατά 36% σε όρους δολαρίου, διπλάσια άνοδο σε σχέση με τον S&P 500, ενώ οι αποτιμήσεις έχουν πλησιάσει ιστορικά υψηλότερα επίπεδα.
Ορισμένοι στρατηγικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η νέα αβεβαιότητα μπορεί να οδηγήσει σε κινήσεις κατοχύρωσης κερδών. Αν και οι αυξημένοι δασμοί θεωρούνται διαχειρίσιμοι από καθαρά οικονομική σκοπιά, το ενδεχόμενο ρήγματος στο δυτικό στρατόπεδο δημιουργεί κινδύνους δύσκολα μετρήσιμους.
Οι επιπτώσεις είναι εντονότερες για εταιρείες με υψηλή έκθεση στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένας δασμός 10% θα μπορούσε να μειώσει την αύξηση των κερδών ανά μετοχή στην Ευρώπη κατά 2 έως 3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ κλάδοι όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, τα είδη πολυτελείας και η εξόρυξη ήδη δέχονται πιέσεις.
Παρά το αρνητικό κλίμα, αρκετοί επενδυτές εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς την έκταση της αντίδρασης, καθώς οι απειλές διατυπώθηκαν μέσω κοινωνικών δικτύων και όχι με επίσημο εκτελεστικό διάταγμα, ενώ η εφαρμογή τους μετατίθεται χρονικά. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στο αν θα τεθούν στο τραπέζι μέτρα που θα επηρεάζουν τις κεφαλαιαγορές — μια εξέλιξη που, όπως προειδοποιούν αναλυτές, θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύ πιο αποσταθεροποιητική από τους ίδιους τους δασμούς.
Πηγή: newmoney.gr
Διαβάστε επίσης: Oxfam: Ρεκόρ πλούτου δισ. απειλεί τη δημοκρατία