Αν και «παγωμένη», η Γρολανδία έχει ανεβάσει στα ύψη τη «θερμοκρασία» στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε για άλλη μια φορά την Ευρώπη, και ειδικά τη Δανία, ότι δεν κάνει αρκετά για να αντιμετωπίσει τη ρωσική απειλή για το νησί της Αρκτικής. «Επί δύο δεκαετίες, το ΝΑΤΟ προειδοποιεί τη Δανία για τη «ρωσική απειλή», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social. «Δυστυχώς, η Δανία δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα γι’ αυτό. Τώρα είναι η ώρα και θα γίνει!!!», χωρίς να διευκρινίσει πάντως ποια συγκεκριμένα βήματα εννοεί, εκτός από την ήδη ανακοινωθείσα επιβολή δασμών σε 8 ευρωπαϊκές χώρες.
Η ΕΕ θέλει να απαντήσει στην απειλή του Τραμπ με ενιαίο και συντονισμένο τρόπο και προγραμματίζει ειδική σύνοδο κορυφής την Πέμπτη, για τον σκοπό αυτό. Σύμφωνα Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν στη Ναυτεμπορική, «αν δεν επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ στον τελευταίο γύρο της δασμολογικής διαμάχης για τη Γροιλανδία, τα δασμολογικά αντίποινα, ύψους 93 δισεκατομμυρίων ευρώ και καλύπτουν αγαθά όπως αμερικανικό μπέρμπον, εξαρτήματα αεροσκαφών, σόγια και πουλερικά, θα τεθούν αυτόματα σε ισχύ στις 6 Φεβρουαρίου».
Η ΕΕ είχε αναστείλει αυτούς τους δασμούς μετά την επίτευξη της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ το περασμένο καλοκαίρι, που προέβλεπε εμπόριο χωρίς δασμούς για τα αμερικανικά προϊόντα και δασμό 15% στα προϊόντα της ΕΕ στις ΗΠΑ.
«Μηχανισμός κατά του εξαναγκασμού»
Η Ευρώπη έχει συνειδητοποιήσει ότι οι ημέρες του «διατλαντικού δισταγμού» πρέπει να τελειώσουν. Στη χθεσινή έκτακτη συνάντηση των μονίμων αντιπροσώπων των 27 στις Βρυξέλλες, η Γαλλία και άλλες χώρες ζήτησαν από την ευρωπαϊκή απάντηση να εξετάσει το ενδεχόμενο χρήσης του «μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού», που ισχύει μέχρι τώρα για την αντιμετώπιση του εμπορικού «πολέμου» με την Κίνα.
«Οι δασμοί υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενέχουν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας», τόνισαν η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο σε κοινή δήλωση, μετά την απειλή του Τραμπ να επιβάλει δασμούς έως και 25% τον Ιούνιο στις 8 χώρες που συμμετέχουν στις στρατιωτικές ασκήσεις της Γροιλανδίας, οι οποίες είναι όλες μέλη του ΝΑΤΟ.
Οι τρεις δημοκρατίες της Βαλτικής – Εσθονία, Λετονία και Λιθουανία – έχουν υποστηρίξει τη δήλωση των οκτώ επηρεαζόμενων χωρών. «Αυτή η υποστήριξη είναι σημαντική, δεδομένου ότι αυτά τα τρία κράτη τείνουν να βρίσκονται πολύ κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες, αισθανόμενα πολύ έντονα τη ρωσική απειλή», τονίζουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες. «Αυτό αποτελεί περαιτέρω απόδειξη ότι η τελευταία απειλή της Ουάσιγκτον φαίνεται να ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την ευρωπαϊκή υπομονή, απέναντι στις φιλοδοξίες προσάρτησης της Γροιλανδίας του προέδρου Τραμπ, αλλά και να διχάσει τους ιστορικούς διατλαντικούς συμμάχους», προσθέτουν.
Η «σιωπή» του ΝΑΤΟ
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, αφού τήρησε μια αξιοσημείωτη σιωπή για μέρες αποκάλυψε χθες στο Χ ότι είχε μιλήσει τηλεφωνικά με τον Τραμπ, τον οποίο θα συναντήσει επίσης αυτή την εβδομάδα στο φόρουμ του Νταβός. «Μίλησα με τον Πρόεδρο Τραμπ για την κατάσταση ασφαλείας στη Γροιλανδία και την Αρκτική. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σε αυτό και ανυπομονώ να τον δω στο Νταβός αργότερα αυτή την εβδομάδα», είπε ο Ρούτε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο Ρούτε έχει προγραμματίσει να συναντηθεί σήμερα στις Βρυξέλλες, κεκλεισμένων των θυρών, με τον υπουργό Άμυνας της Δανίας Τρέλς Λουντ Πούλσεν και την υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας Βίβιαν Μότζφελντ.
Στο Νταβός, ο Τραμπ αναμένεται επίσης να συναντηθεί με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ ανακοίνωσε ότι και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μίλησε επίσης τηλεφωνικά με τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, ο Στάρμερ είπε στον πρόεδρο των ΗΠΑ ότι «η επιβολή δασμών σε συμμάχους για τις προσπάθειές τους να διατηρήσουν την ασφάλεια των μελών του ΝΑΤΟ είναι λάθος » .
Η ανησυχία για αυτήν την εξαιρετικά ασταθή κατάσταση δεν περιορίζεται στις ευρωπαϊκές ακτές του Ατλαντικού. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ εξέφρασε επίσης την ανησυχία του για την πρόσφατη κλιμάκωση. Αφού επανέλαβε ότι «το μέλλον της Γροιλανδίας είναι αποκλειστικά θέμα απόφασης της Γροιλανδίας και της Δανίας», επέμεινε ότι «ο καλύτερος τρόπος για να εγγυηθούμε την ασφάλεια στην Αρκτική είναι η συνεργασία στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ».
Σε δοκιμασία ΝΑΤΟ και ΕΕ
«Αυτό που συμβαίνει γύρω από τη Γροιλανδία θέτει σε δοκιμασία όχι μόνο το ΝΑΤΟ, αλλά και την Ευρωπαϊκή Ένωση», τονίζουν Ευρωπαίοι διπλωμάτες.
«Σε αυτό το εξαιρετικά προβληματικό σκηνικό, μια ταχέως εξελισσόμενη μεταρρύθμιση της ΕΕ έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος» προσθέτουν και εξηγούν: «Η ΕΕ πρέπει να αναδιαμορφωθεί με δύο ή περισσότερες ταχύτητες» για να καλύψει μια εξωτερική ανάγκη: να επιτρέψει στην Ουκρανία να ενταχθεί στην Ενωση, στο πλαίσιο των εγγυήσεων κατάπαυσης του πυρός με τη Ρωσία. Η ένταξη στην περίμετρο της ΕΕ φαίνεται επομένως να είναι ένας πιθανός γεωπολιτικός τρόπος για να σχεδιαστεί μια «μεταπολεμική» κατάσταση και για την Ουκρανία.
Προβλήματα και αβεβαιότητες
Από την άποψη της εφαρμογής, ωστόσο, το σενάριο είναι γεμάτο προβλήματα και αβεβαιότητες. Το Κίεβο θα ενταχθεί στην ΕΕ επιδιώκοντας κυρίως στρατιωτικές εγγυήσεις: αλλά η ίδια η Ένωση δεν έχει αυτόν τον στόχο και μόλις τώρα αρχίζει να αντιμετωπίζει όλες τις προκλήσεις της ολοκληρωμένης ασφάλειας.
Από την άλλη πλευρά, η διαδικασία νέας διεύρυνσης της ΕΕ έχει ακριβείς θεσμικούς κανόνες και διπλωματικό χρονοδιάγραμμα και μεθόδους. Ποτέ πριν δεν έχει ενταχθεί χώρα σε χρόνο ρεκόρ, απλώς βάσει απόφασης του Συμβουλίου της ΕΕ. Επιπλέον, τον τελευταίο καιρό, έχει καταστεί σαφές ότι η σπαρασσόμενη από τον πόλεμο Ουκρανία συνεχίζει να κυβερνάται από μια μικρή ομάδα στρατηγών και αξιωματικών των μυστικών υπηρεσιών. «Θα μπορούσε ο πρόεδρος Ζελένσκι -ή πιο λογικά, ο διάδοχός του- να αναλάβει τον ρόλο του 28ου αρχηγού κράτους μέλους ,με πλήρες καθεστώς στις Βρυξέλλες αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός;» είναι το ερώτημα που θέτουν αρκετοί διπλωμάτες.
Σε βάθος αναδιάρθρωση της ΕΕ
Σε πολλές πρωτεύουσες εξετάζεται μάλιστα η ιδέα μιας μιας σε βάθος αναδιάρθρωσης της ΕΕ: Μια πλήρης επανεξέταση της ένταξης στην λέσχη της ΕΕ και των κανόνων της. «Το κύριο κίνητρο για μια αστραπιαία ανασυγκρότηση της Ένωσης -με την Ουκρανία να συμμετέχει- φαίνεται να είναι η άμεση επανένταξη της Βρετανίας , η οποία εξακολουθεί να ταλανίζεται από το Brexit»
Το Σίτι, που εκτοπίζεται ολοένα και περισσότερο από την παγκόσμια χρηματοδότηση, πιέζει σκληρά. Αλλά ακόμη και η καταρρέουσα κυβέρνηση των Εργατικών -υπό την πίεση της ακροδεξιάς παράταξης του Νάιτζελ Φάρατζ- θα καλωσόριζε ένα «κάλεσμα» στο Λονδίνο από την ηπειρωτική Ευρώπη στο όνομα μιας υποτιθέμενης «δυτικής» ανασυγκρότησης της Ένωσης.
Το ερώτημα είναι πάντως με ποια στάση απέναντι στην Αμερική του Τραμπ θα προέκυπτε μια Νέα ΕΕ;
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Γροιλανδία: Οι απειλές Τραμπ οδηγουν Ευρώπη και ΗΠΑ σε… διαζύγιο