Με τον σχεδόν οξύμωρο για τις μέρες που διανύουμε τίτλο, «Πνεύμα διαλόγου», ανοίγει τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου τις πύλες του το φετινό Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Έχοντας προηγηθεί ένας ολόκληρος χρόνος κατά τον οποίο ο επίτιμος καλεσμένος του φόρουμ, Ντόναλντ Τραμπ, εφαρμόζει το δόγμα «αποφασίζομεν και διατάσσομεν» σε ολόκληρο τον πλανήτη και επί παντός θέματος εκτιμά ότι αφορά τα αμερικανικά συμφέροντα, καταστρέφει συστηματικά την παγκόσμια τάξη -όπως την ξέραμε- και φέρνει ανά πάσα ώρα και στιγμή τα πάνω κάτω, εξαπολύοντας απειλές, ύβρεις, ωμούς εκβιασμούς, βομβαρδίζοντας, επεμβαίνοντας σε άλλες χώρες, απαγάγοντας τον ίδιο τον πρόεδρο χώρας, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς οι διοργανωτές θα καταφέρουν να κάνουν τον τίτλο να μην ακούγεται σαν ειρωνία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ θα καταφτάσει στα χιονισμένα βουνά της Ελβετίας συνοδευόμενος από τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία που έχει δει ποτέ το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Μεταξύ άλλων θα τον συνοδεύουν οι υπουργοί Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ και ο ειδικό απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ.
Πέρυσι, λίγες μέρες μετά την δεύτερη ορκωμοσία του, ο Τραμπ εκφώνησε μέσω οθόνης μια ομιλία κατά τη διάρκεια της οποίας απείλησε με γενικευμένους δασμούς, προέτρεψε τις χώρες του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες και κάλεσε την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να μειώσει «αμέσως» τα επιτόκια – θέτοντας, όπως αποδείχθηκε, τον τόνο για 12 χαοτικούς μήνες, όπως εύστοχα γράφει ο Guardian.
Έναν χρόνο μετά, ό,τι απέμεινε όρθιο από τους κανόνες που όλοι γνώριζαν ότι διέπουν την παγκόσμια τάξη διαλύεται και αυτό εις τα εξ ων συνετέθη ραγδαία.
Το πλαίσιο στο οποίο πραγματοποιείται φέτος τo WEF
Η φετινή συνάντηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο ευρύτατης γεωπολιτικής αναταραχής σε πολλά μέτωπα. Ο πόλεμος συνεχίζει να μαίνεται στην Ουκρανία, της οποίας ο πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ταξιδεύει στο Νταβός για να συνεχίσει να συγκεντρώνει υποστήριξη. Λίγες μέρες πριν από την αναχώρησή του για το WEF, ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι η Ουκρανία είναι πιο απρόθυμη να δει την ειρήνη από ό,τι η Ρωσία.
Όταν το WEF ρώτησε περισσότερους από 1.300 πολιτικούς, επιχειρηματικούς ηγέτες και ακαδημαϊκούς για τους φόβους τους για το μέλλον, αυτοί αναγνώρισαν τη «γεωοικονομική αντιπαράθεση» ως τον πιο μεγάλο κίνδυνο για τα επόμενα δύο χρόνια – τη σύγκρουση, δηλαδή, για την οικονομική κυριαρχία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Σημειωτέον ότι η δεύτερη πιο δημοφιλής επιλογή ήταν ο ανοιχτός πόλεμος μεταξύ των εθνών.
Μόνο τις τελευταίες εβδομάδες, ο Τραμπ βομβάρδισε το Καράκας και κυριολεκτικά απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Ταυτόχρονα ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι είναι αποφασισμένος να προσαρτήσει τη Γροιλανδία και απειλεί να επιτεθεί στο Ιράν.
Στον αντίποδα, άλλοι ηγέτες, όπως ο Μάρκ Ρούτε, ο Εμανουέλ Μακρόν και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, θα προσέλθουν στο Νταβός με σκοπό να υποστηρίξουν το ελεύθερο εμπόριο, τη διατλαντική συνεργασία και την υπεράσπιση της Ουκρανίας.
Ακόμη, θα παραστεί ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, ο οποίος την προηγούμενη Πέμπτη δήλωσε για τον νέο χρόνο ότι «όταν οι ηγέτες αγνοούν το διεθνές δίκαιο -όταν επιλέγουν ποιους κανόνες θα ακολουθήσουν- δεν υπονομεύουν μόνο την παγκόσμια τάξη, αλλά δημιουργούν και ένα επικίνδυνο προηγούμενο» και τονίζοντας πως «η διάβρωση του διεθνούς δικαίου δεν συμβαίνει στα κρυφά».
Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανέρχονται σήμερα σε 2,7 τρισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 9,4%, την πιο μεγάλη από το τέλος του ψυχρού πολέμου. Οι χώρες σε όλο τον κόσμο αυξάνουν τις στρατιωτικές δαπάνες.
Κατά βάθος… υπάρχει ελπίδα
Πάντως, όπως επισημαίνει ο Guardian, παρά την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος των ΗΠΑ, ανώτεροι διπλωμάτες πιστεύουν σιωπηλά ότι όλα όσα συμβαίνουν θα μπορούσαν να προκαλέσουν μια αυξανόμενη αντίσταση σε όλο τον κόσμο. Αν και η αμερικανική δύναμη είναι σημαντική, η Κίνα και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες συνεχίζουν να αυξάνουν το μερίδιό τους στην παγκόσμια οικονομία, πράγμα που σημαίνει ότι η μακροπρόθεσμη ισορροπία σιγά-σιγά μετατοπίζεται μακριά από τις ΗΠΑ.
Μέχρι στιγμής, ο Τραμπ δεν έχει καταφέρει να επιβάλλει μια ειρήνη όπως θα την ήθελε στην Ουκρανία, ενώ πιο μακριά, στο Ιράν, αναγκάστηκε να αποσύρει την απειλή για επίθεση, εν μέρει κάτω από τις έντονες πιέσεις από τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες του Κόλπου που ανησυχούσαν για τον κίνδυνο ενός περιφερειακού πολέμου.
Ακόμη, φέτος, ο ΟΗΕ -σημάδι ότι μπορεί να υπάρχει ακόμη πολυεθνική συνεργασία- θα συγκροτήσει μια ανεξάρτητη επιστημονική επιτροπή για την AI: μια ομάδα 40 εμπειρογνωμόνων που θα προσπαθήσει να μετριάσει τα εμπορικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στα οποία κυριαρχούν οι αμερικανικές εταιρείες, οι οποίες θα εκθέσουν τα προϊόντα τους στην promenade του Νταβός.
Οι συμμετέχοντες
Πάνω από 50 χρόνια μετά την ίδρυσή του, η γοητεί του WEF για την αφρόκρεμα των πλούσιων και ισχυρών του πλανήτη παραμένει αμείωτη. Φέτος αναμένεται η συμμετοχή περισσότερων από 60 αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων, καθώς και 55 υπουργών οικονομίας και οικονομικών, και περισσότερων από 800 διευθυντών ή προέδρων μεγάλων εταιρειών.
Οι εταιρείες πληρώνουν 27.000 ελβετικά φράγκα για κάθε μέλος της αντιπροσωπείας τους, επιπλέον της υψηλής ετήσιας συνδρομής.
Οι συμμετέχοντες θα λάβουν μέρος σε δημόσιες συζητήσεις, θα πραγματοποιηθούν χιλιάδες ιδιωτικές συναντήσεις, θα ανταλλάξουν… πικάντικα κουτσομπολιά σε πάρτι που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της διοργάνωσης.
Μεταξύ των σημαντικών στελεχών επιχειρήσεων που θα παρευρεθούν είναι ο πρόεδρος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Σάτγια Ναντέλα και ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλυση που ανατέθηκε από την περιβαλλοντική οργάνωση Greenpeace πριν από τη συνάντηση διαπίστωσε ότι ο αριθμός των πτήσεων με ιδιωτικά τζετ που σχετίζονται με το Νταβός υπερτριπλασιάστηκε μεταξύ των συναντήσεων του 2023 και του 2025, υπογραμμίζοντας τον αντίκτυπο της ετήσιας γιορτής στο κλίμα.
Πρώτη φορά χωρίς Σβαμπ
Η φετινή συνάντηση είναι η πρώτη χωρίς τον «mr Davos», τον ιδρυτή του WEF, Κλάους Σουάμπ. Ο 87χρονος, ο οποίος φιλοξένησε την πρώτη σύνοδο κορυφής του Νταβός το 1971, παραιτήθηκε από το διοικητικό συμβούλιο του οργανισμού πέρυσι, μετά από καταγγελίες εις βάρος του ίδιου και της συζήγου του για οικονομική κατάχρηση.
Ο ίδιος αμφισβήτησε δημοσίως τις κατηγορίες, και μετά από έρευνα της ελβετικής δικηγορικής εταιρείας Homburger, το διοικητικό συμβούλιο του WEF τον απάλλαξε από «ουσιώδη παραβάσεις» τον περασμένο Αύγουστο. «Μικρές παρατυπίες, που οφείλονται σε ασαφή όρια μεταξύ προσωπικών συνεισφορών και λειτουργιών του φόρουμ, αντανακλούν βαθιά δέσμευση και όχι πρόθεση παράβασης», ανέφερε τότε σε δήλωσή του το WEF.
Πηγή: ot.gr
Διαβάστε επίσης: Restart για ενίσχυση συλλογικών συμβάσεων και επαρκείς κατώτατους