Ο τομέας των Επενδυτικών Ταμείων αποτελεί σήμερα έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους πυλώνες της κυπριακής οικονομίας. Με ενεργητικό άνω των €10,6 δισ., νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες και αυξανόμενη διεθνή εμπιστοσύνη, η Κύπρος διεκδικεί πλέον θέση ανάμεσα στα πιο ανταγωνιστικά Fund Hubs της Ευρώπης. Η Ντανιέλλα Αλετράρη Manager του Risk, Regulatory & Forensic στην Deloitte Κύπρου, αξιολογεί την πρόοδο, τις προκλήσεις και τις προοπτικές της επόμενης δεκαετίας.
Πώς αξιολογείτε την πορεία του τομέα των Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο από την ίδρυση του CIFA μέχρι σήμερα;
Από την ίδρυση του CIFA το 2013 και τα τελευταία 12 χρόνια, η Κύπρος έχει δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό οικοσύστημα στον τομέα των Επενδυτικών Ταμείων, με το ενεργητικό υπό διαχείριση να ξεπερνά τα €10,6 δισ. με βάση τα στατιστικά στοιχεία για το 2ο τρίμηνο του 2025. Η υιοθέτηση Ευρωπαϊκών προτύπων, η θεσμοθέτηση της νέας νομοθεσίας για τις Κυπριακές Εταιρείες Διοίκησης Συλλογικών Επενδύσεων (Fund Administrators) και η ενίσχυση της εποπτείας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου (ΕΚΚ), μεταξύ άλλων, έχουν θέσει τα θεμέλια για να θεωρείται η Κύπρος ως περιφερειακός κόμβος κεφαλαίων (Fund Hub) στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην προσπάθεια αυτή, ο CIFA έχει συμβάλει στην προώθηση του τομέα των Επενδυτικών Ταμείων τόσο σε τοπικό καθώς και σε διεθνές επίπεδο.
Ποιοι τομείς ή γεωγραφικές περιοχές προσελκύουν σήμερα τις περισσότερες τοποθετήσεις κεφαλαίων;
Οι κύριοι Επενδυτικοί Τομείς είναι οι επενδύσεις σε Ιδιωτικό Μετοχικό Κεφάλαιο (Private Equity), ιδίως σε Ναυτιλία, FinTech, Πράσινη Ενέργεια ή Βιώσιμες Επενδύσεις, καθώς και οι Επενδύσεις σε Ακίνητα. Ενδεικτικά, με βάση τα στατιστικά στοιχεία της ΕΚΚ για το 2ο τρίμηνο του 2025, η επενδυτική πολιτική των Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων (AIFs) που επενδύουν στην Κύπρο καταδεικνύει ότι 70,4% των επενδύσεων είναι σε Ιδιωτικό Μετοχικό Κεφάλαιο. Γεωγραφικά, οι επενδύσεις επικεντρώνονται κυρίως στην Κύπρο, την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, με αυξανόμενη παρουσία σε Μέση Ανατολή και Αφρική. Αυτές οι περιοχές αντανακλούν τη στρατηγική επέκταση των κυπριακών Επενδυτικών Ταμείων και την επιδίωξη διαφοροποίησης και ανάπτυξης.
Ποιες είναι οι κύριες υπηρεσίες που προσφέρετε σε Επενδυτικά Ταμεία και πώς συνεισφέρετε στην ενίσχυση του οικοσυστήματος;
Κατά κύριο λόγο υποστηρίζουμε τους πελάτες μας σε σχέση με την κανονιστική συμμόρφωση, από το στάδιο πριν την αδειοδότηση και την έναρξη λειτουργίας του επενδυτικού οχήματος, όπως επίσης καθ' όλη τη διάρκεια του ταμείου. Σε αυτό συνεπάγεται η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών προς τα ανώτατα στελέχη για θέματα όπως η διακυβέρνηση, η διαχείριση κινδύνων, η κανονιστική συμμόρφωση, η παρεμπόδιση και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (AML) και άλλα. Παρέχουμε επίσης υποστήριξη στην ίδρυση και λειτουργία Επενδυτικών Ταμείων, με έμφαση σε βέλτιστες και ευέλικτες δομές όπως οι ΚΟΕΕ (RAIF). Επιπλέον, ενισχύουμε τους πελάτες μας με ελεγκτική, φορολογική και νομική υποστήριξη, καθώς και άλλες υπηρεσίες, μέσω των οποίων ενισχύουμε το οικοσύστημα, καθιστώντας την Κύπρο ανταγωνιστικό Fund Hub με υψηλής ποιότητας υπηρεσίες, φορολογικά κίνητρα και αυξημένη διαφάνεια, προσελκύοντας διεθνή κεφάλαια και υποστηρίζοντας τη βιώσιμη ανάπτυξη του τομέα.
Ποιες αλλαγές φέρνει το νέο νομοθετικό πλαίσιο και πώς θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου;
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τους Fund Administrators φέρνει σημαντικές αλλαγές που ενισχύουν τη διαφάνεια, την εποπτεία και τη συμμόρφωση στον τομέα των Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο. Εισάγει αυστηρότερα πρότυπα λειτουργίας και ελέγχου, βελτιώνοντας την προστασία των επενδυτών και την αξιοπιστία της αγοράς. Επιπρόσθετα, οι συνεχείς προσπάθειες της ΕΚΚ για τον εκσυγχρονισμό και τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τις τελευταίες νομοθετικές ενημερώσεις, όπως οι γνωστοποιήσεις ESG μέσω του SFDR ή η ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα μέσω DORA, επιτρέπουν μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση. Αυτές οι αλλαγές δημιουργούν ένα πιο σταθερό και αξιόπιστο περιβάλλον για τα Επενδυτικά Ταμεία, καθιστώντας την Κύπρο πιο ελκυστική ως Fund Hub, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα της χώρας σε σχέση με αγορές όπως το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία.
Τι περαιτέρω μέτρα πρέπει να ληφθούν για να γίνει η Κύπρος πιο ελκυστικός προορισμός για Funds σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο;
Δεδομένων των μελλοντικών αλλαγών στη δέσμη νομοσχεδίων Φορολογικής Μεταρρύθμισης στην Κύπρο, είναι σημαντικό το νέο νομοθετικό πλαίσιο να λάβει υπόψη αλλαγές που θα έχουν ως στόχο να δημιουργήσουν ένα πιο σταθερό και ανταγωνιστικό φορολογικό περιβάλλον για τα Επενδυτικά Ταμεία και τους διαχειριστές τους. Σε συνδυασμό με τον Νόμο για τους Fund Administrators που ενισχύει τη διαφάνεια και την εποπτεία, την προώθηση ευέλικτων επενδυτικών δομών και τη συνεχή παροχή υψηλής ποιότητας υπηρεσιών διαχείρισης, θεματοφυλακής και άλλων επαγγελματικών υπηρεσιών, τα πιο πάνω μέτρα θα συνείσφεραν στην ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως πιο ελκυστικό προορισμό για Funds σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Ποια είναι τα οφέλη για την κυπριακή οικονομία από την κάθοδο των Επενδυτικών Ταμείων;
Η κάθοδος των Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην κυπριακή οικονομία. Καταρχάς, δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και ενισχύει την ανάπτυξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού στον Χρηματοοικονομικό τομέα. Επιπλέον, η παρουσία Επενδυτικών Ταμείων αυξάνει τη φορολογική βάση μέσω των φορολογικών εσόδων και ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως περιφερειακού Χρηματοοικονομικού Κέντρου.
Πώς βλέπετε τον τομέα να εξελίσσεται στα επόμενα δέκα χρόνια και ποιο είναι το όραμά σας για την επόμενη δεκαετία;
Ο τομέας των Επενδυτικών Ταμείων στην Κύπρο αναμένεται να συνεχίσει τη δυναμική του ανάπτυξη τα επόμενα δέκα χρόνια, εδραιώνοντας τη θέση του ως ευρωπαϊκό Fund Hub. Με την εφαρμογή νέων νομοθετικών πλαισίων και την ενίσχυση της διαφάνειας, η Κύπρος θα προσελκύσει ακόμη περισσότερα διεθνή κεφάλαια, ειδικά σε ανερχόμενους τομείς όπως η Πράσινη Ενέργεια, η Τεχνολογία και οι Βιώσιμες Επενδύσεις. Το όραμά μας είναι η Κύπρος να ανταγωνιστεί επιτυχώς παραδοσιακά ισχυρές αγορές όπως το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία, προσφέροντας ευέλικτες δομές, φορολογικά κίνητρα και υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Παράλληλα, η περαιτέρω εξέλιξη του τομέα σε ένα βιώσιμο και καινοτόμο οικοσύστημα που θα στηρίζει τη μακροπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη και θα ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών είναι ύψιστης σημασίας.