Τα ισχυρά δημόσια οικονομικά, οι κίνδυνοι από τη γεωπολιτική αστάθεια και τις πληθωριστικές πιέσεις και οι πιθανές επιπτώσεις στον κυπριακό τουρισμό, τις εισαγωγές, το εμπόριο και την ενέργεια

Η κυπριακή οικονομία συνεχίζει να επιδεικνύει ισχυρές αντοχές απέναντι στις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις, με ισχυρή δημοσιονομική θέση και σημαντικά βελτιωμένους δείκτες στον τραπεζικό τομέα.

Την ίδια ώρα, η παρατεταμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση ΗΠΑ - Ιράν, οι αυξημένες τιμές ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν νέες προκλήσεις για τις οικονομικές προοπτικές της χώρας.

Παρόλα αυτά, η Κύπρος εντός του 2025 συνέχισε τη θετική δυναμική  με το ΑΕΠ να αυξήθηκε κατά 4.8%, κάτι που συνεχίζεται και εντός του 2026, με το πρώτο εξάμηνο να καταγράφεται αύξηση 3.2%.

Αυτή είναι η εικόνα που αποτυπώνει η Τράπεζα Κύπρου στα οικονομικά της αποτελέσματα για τους πρώτους εννέα μήνες του έτους. Στους κινδύνους που καταγράφονται στο λειτουργικό περιβάλλον και αφορούν την κυπριακή οικονομία, η Τράπεζα εστιάζει στις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις στον τουρισμό, στην αύξηση του κόστους ενέργειας και εισαγωγών καθώς και στην πορεία του πληθωρισμού.

Όπως προειδοποιεί η Τράπεζα Κύπρου, η παράταση των συγκρούσεων θα μπορούσε να ενισχύσει τον κίνδυνο εμφάνισης στασιμοπληθωρισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, προκαλώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν και την κυπριακή οικονομία, ιδιαίτερα τον τουριστικό τομέα.

Στους πρόσθετους κινδύνους περιλαμβάνονται η επικίνδυνη αύξηση του δημόσιου χρέους σε ορισμένες χώρες που οδηγούν σε αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων και υψηλότερα επιτόκια.
 

Ιδιωτική κατανάλωση, Υπηρεσίες, ICT και Τουρισμός  

Η τράπεζα επισημαίνει την ισχυρή δημοσιονομική πορεία της κυπριακής οικονομίας, υπογραμμίζοντας ότι, ο βασικός μοχλός της ανάπτυξης είναι η ιδιωτική κατανάλωση.

Αναφέρει επίσης, ότι οι εξαγωγικές επιδόσεις προβλέπεται να συνεχίσουν να επωφελούνται από τις δυναμικές προοπτικές στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τον τομέα της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών (ICT)

Η Τράπεζα Κύπρου υπογραμμίζει ότι ο τουριστικός τομέας επηρεάστηκε αρνητικά από τον πόλεμο του Ιράν τον Μάρτιο-Απρίλιο του 2026, με τις αφίξεις να μειώθηκαν κατά περίπου 30% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Ωστόσο, ο τομέας ανακάμπτει πλέον προς τα επίπεδα του 2025, με τις αφίξεις του Σεπτεμβρίου 2026 να ξεπερνούν εκείνες του ίδιου μήνα του 2025, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία.

Χαμηλή ανεργία και αύξηση της παραγωγικότητας

Θετική παραμένει η εικόνα στην αγορά εργασίας με αύξηση της παραγωγικότητας.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η αύξηση της απασχόλησης παρέμεινε ισχυρή, διατηρούμενη περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2025, στο 1.8% περίπου, παρά τις συνθήκες πλήρους απασχόλησης που επικρατούσαν.

Η παραγωγικότητα της εργασίας κατά την ίδια περίοδο αυξήθηκε κατά 2.4% (εκτιμήσεις κινητού μέσου όρου τεσσάρων τριμήνων), ελαφρώς χαμηλότερα από την αύξηση της παραγωγικότητας κατά 3% που παρατηρήθηκε το 2025.

«Οι εξελίξεις αυτές υποδηλώνουν ότι η αύξηση της παραγωγικότητας εξακολουθεί να συμβάλλει σημαντικά στη συνολική ανάπτυξη της οικονομίας, με τη βελτίωση της αποδοτικότητας να επιτρέπει την αύξηση της παραγωγής ανά εργαζόμενο. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία δεδομένων των συνθηκών πλήρους απασχόλησης που επικρατούν, καθώς το ποσοστό ανεργίας κυμάνθηκε κατά μέσο όρο στο 3.7% το πρώτο εξάμηνο του 2026, από μέσο όρο 4.4% το 2025», σύμφωνα με την Τράπεζα Κύπρου.

Πληθωρισμός, πλεονάσματα και δημόσιο χρέος

Όσον αφορά τον πληθωρισμό, η Τράπεζα αναφέρει ότι επηρεάστηκε από τις αυξημένες τιμές της ενέργειας που παρατηρούνται από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, όπως και στην υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Κατά το εννεάμηνο που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3.2% και οφείλεται κυρίως στον πληθωρισμό των υπηρεσιών, ενώ οι τιμές των τροφίμων και της ενέργειας συνέβαλαν σε περιορισμένο βαθμό.

Στον τομέα των δημόσιων οικονομικών, το δημοσιονομικό πλεόνασμα παρέμεινε θετικό και ανήλθε σε 4.1% την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, υψηλότερο από το επίπεδο του 3.3% το 2025, λόγω πληθωρισμού, της φορολογικής μεταρρύθμισης, αλλά και της ημερομηνίας λήξης της προθεσμίας υποβολής των δηλώσεων φόρου εισοδήματος.

Τα έσοδα συνέχισαν να αυξάνονται, και οφείλονται κυρίως στους φόρους επί της παραγωγής και του εισοδήματος, ενώ η αύξηση των δαπανών παρέμεινε εντός των προβλέψεων.

«Τα υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα και η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη οδήγησαν στη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ στο 48.5% τον Ιούνιο του 2026, από 55% στο τέλος του 2025», αναφέρει η Τράπεζα.
 

Στο 2,9% τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται και στη χρηματοοικονομική κατάσταση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος.

Οι μη εξυπηρετούμενες χορηγήσεις περιορίστηκαν στο 2,9% του συνόλου των χορηγήσεων τον Αύγουστο του 2026, αντιστοιχώντας σε €0.8 δισ.

Ο δείκτης παρουσίασε μείωση κατά 25 μονάδες βάσης σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2025, η οποία οφείλεται τόσο σε πωλήσεις δανείων όσο και σε οργανικές μειώσεις.

«Ο δείκτης κάλυψης προβλέψεων αντιπροσώπευε περίπου το 80% των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων, ενώ περίπου το 39% των υφιστάμενων μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελείται από αναδιαρθρωμένες διευκολύνσεις. Η σταθερή πρόοδος στον τραπεζικό τομέα συνεχίζει να ενισχύει την ικανότητα του τομέα να απορροφά τους κραδασμούς», διευκρινίζει η Τράπεζα Κύπρου.
 

Οι κίνδυνοι από τον πόλεμο στο Ιράν και το ενδεχόμενο στασιμοπληθωρισμού

Στην ανάλυσή της η Τράπεζα Κύπρου, αναφέρεται και στους κινδύνους οι οποίοι είναι κυρίως εξωτερικοί αλλά μπορούν να επιφέρουν επιπτώσεις στην κυπριακή οικονομία.

Ανάμεσά τους, η ύφεση σε βασικές τουριστικές αγορές, η οποία συνδέεται με την κλιμάκωση των περιφερειακών συγκρούσεων.

Ταυτόχρονα, η Τράπεζα αναφέρει ότι ο πληθωρισμός θα επηρεαστεί περαιτέρω εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα ή εάν αυξηθούν ακόμη περισσότερο στο μέλλον.

Επιπρόσθετα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει ασκήσει πίεση στις παγκόσμιες προμήθειες ενέργειας και έχει καταστήσει τη μεταφορά της πιο δαπανηρή, ιδίως μετά τη συμμετοχή των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.

Οι τιμές ενέργειας ενδέχεται να ενισχυθούν περαιτέρω και να επηρεάσουν ακόμη περισσότερο τον παγκόσμιο πληθωρισμό, τις χρηματοπιστωτικές αγορές και την οικονομική δραστηριότητα.

Για τις δευτερογενείς επιπτώσεις, όπως είναι οι αντιδράσεις των κεντρικών τραπεζών ή τυχόν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις λόγω προβλημάτων ενεργειακού εφοδιασμού, η Τράπεζα τονίζει ότι είναι δύσκολο να προβλεφθούν, αλλά θα μπορούσαν να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο.

Τέτοιες εξελίξεις, όπως σημειώνει η Τράπεζα Κύπρου, θα μπορούσαν να αυξήσουν την πιθανότητα εμφάνισης στασιμοπληθωριστικών τάσεων στην παγκόσμια οικονομία, με πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις στην Κύπρο, συμπεριλαμβανομένου του αντίκτυπου στην τουριστική περίοδο, ωστόσο, αυτό ανάλογα με το αν η σύγκρουση θα συνεχιστεί καθώς και με τη διάρκειά της.

«Αν και η άμεση έκθεση του Συγκροτήματος στη Μέση Ανατολή είναι περιορισμένη, η συνέχιση της σύγκρουσης θα μπορούσε εντούτοις να επηρεάσει την κυπριακή οικονομία μέσω ενδεχόμενων αρνητικών επιπτώσεων στον τουρισμό, υψηλότερου κόστους εισαγωγών λόγω αυξημένων ναύλων και διοικητικών εξόδων, άλλων διαταραχών στο εμπόριο, καθώς και αυξανόμενων τιμών ενέργειας που θα μπορούσαν να επιτείνουν τις πληθωριστικές πιέσεις», τονίζει η Τράπεζα.
 

Αποδόσεις ομολόγων και επιτόκια

Τέλος, η συνεχιζόμενη αύξηση του δημόσιου χρέους σε επικίνδυνα επίπεδα από ορισμένες χώρες ανά τον κόσμο έχει οδηγήσει σε αύξηση των αποδόσεων των ομολόγων, σε συνδυασμό με την αύξηση των βασικών επιτοκίων νομισματικής πολιτικής λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού.

Αυτό, θα μπορούσε ενδεχομένως, όπως αναφέρει η Τράπεζα Κύπρου, να επηρεάσει αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης, ιδίως καθώς ορισμένες χώρες επιδιώκουν τη σταδιακή μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων τους.
 

Κλιματική αλλαγή, ψηφιακή και πράσινη μετάβαση

Οι μεσοπρόθεσμοι κίνδυνοι για την Κύπρο προέρχονται από τις πρωτοβουλίες για την κλιματική αλλαγή και την πιθανή περαιτέρω επιδείνωση των γεωπολιτικών προοπτικών σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η ψηφιακή και η πράσινη μετάβαση παραμένουν βασικές μεσοπρόθεσμες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την περαιτέρω ενίσχυση της διακυβέρνησης και της οικονομικής ανθεκτικότητας.