Συνέντευξη στον Ξένιο Μεσαρίτη
«Το 2025 ήταν μια πετυχημένη χρονιά για την κυπριακή οικονομία», υπογράμμισε στο Economy Today ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, τονίζοντας ότι η Κύπρος «συνέχισε να αναπτύσσεται με πολύ ικανοποιητικούς ρυθμούς» παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον. Όπως ανέφερε, η χρονιά σημαδεύτηκε από «ισχυρά δημόσια οικονομικά», «περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους» και «σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού».
Για τη φορολογική μεταρρύθμιση ο Υπουργός σημειώνει, ότι στόχος ήταν «να δημιουργηθεί ένα σύστημα πιο δίκαιο, διαφανές και ανταγωνιστικό», το οποίο ενισχύει «τη μεσαία τάξη, την οικογένεια και τις ευάλωτες ομάδες». Αναφερόμενος στο «Όραμα 2035», επισήμανε ότι η στρατηγική «δεν σταμάτησε ποτέ», αλλά οφείλει να προσαρμόζεται, καθώς «μια μακροπρόθεσμη στρατηγική δεν μπορεί να αποτελεί ένα στατικό σχεδιασμό σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον».
Με αυτά τα δεδομένα, η Κύπρος εισέρχεται στο 2026 με ισχυρή μεταρρυθμιστική δυναμική και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η ανάληψη της κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε..
Ποιες θεωρείτε ως τις σημαντικότερες προκλήσεις που είχε να αντιμετωπίσει η κυπριακή οικονομία το 2025; Μπορούμε, κατά τη γνώμη σας, να χαρακτηρίσουμε το 2025 ως μια πετυχημένη χρονιά;
Είναι γεγονός ότι, το 2025 ήταν μια χρονιά με σημαντικές προκλήσεις για την κυπριακή οικονομία, αλλά και για την παγκόσμια οικονομία γενικότερα. Μεταξύ των βασικότερων προκλήσεων περιλαμβάνεται το αβέβαιο και ρευστό διεθνές περιβάλλον, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να επηρεάζουν το ενεργειακό κόστος, τις αλυσίδες εφοδιασμού και γενικότερα τις πληθωριστικές πιέσεις.
Σε εσωτερικό επίπεδο, το αυξημένο κόστος ενέργειας ήταν αναμφίβολα μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις για την κυπριακή οικονομία και κατ’ επέκταση, για την ανταγωνιστικότητά μας. Η εξάρτηση της χώρας από εισαγόμενη ενέργεια λειτούργησε ως σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας.
Από την άλλη πλευρά, είναι θετικό το γεγονός ότι, η Κύπρος έχει κάνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της ενεργειακής μετάβασης, μέσα από επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, αλλά ακόμη παραμένουν μεγάλα περιθώρια βελτίωσης.
Παρά τις προκλήσεις και τις δυσκολίες, το 2025 μπορεί δικαίως να χαρακτηριστεί ως μια πετυχημένη χρονιά. Η κυπριακή οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με πολύ ικανοποιητικούς ρυθμούς, η ανεργία παρέμεινε σε επίπεδα πλήρους απασχόλησης, ο πληθωρισμός αποκλιμακώθηκε σημαντικά, ενώ διατηρήσαμε ισχυρά δημόσια οικονομικά, με περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους.
Ταυτόχρονα, προωθήθηκαν μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στα πλαίσια του Σχεδίου Ανάκαμψης, ενισχύθηκε η ανθεκτικότητα βασικών τομέων και δημιουργήθηκαν συνθήκες που επιτρέπουν αισιοδοξία για τα επόμενα χρόνια.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι, οι αξιολογήσεις των διεθνών Οίκων Πιστοληπτικής Αξιολόγησης κατά το 2025, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλους διεθνείς Οργανισμούς, ήταν πολύ θετικές.
Ποιες είναι οι κύριες προτεραιότητες και εκκρεμότητες που πρέπει να ολοκληρωθούν εντός του 2026; Τι ευκαιρίες δίνει το μομέντουμ της κυπριακής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρώτο εξάμηνο του 2026;
Από πλευράς προτεραιοτήτων, το 2026 στοχεύουμε, μεταξύ άλλων, στην προώθηση της Πράσινης Μετάβασης και του Ψηφιακού Μετασχηματισμού, με έμφαση στην ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και υλοποίηση Χρηματοδοτούμενων Έργων από άλλα Ευρωπαϊκά Ταμεία.
Σημαντική προτεραιότητα για το 2026 είναι επίσης η δημιουργία συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης σε βασικούς τομείς της Οικονομίας και αντιμετώπισης μόνιμων φαινομένων όπως η λειψυδρία που συγκρατεί την ανάπτυξη του Γεωργικού τομέα και δημιουργεί προβλήματα στον Τουριστικό τομέα.
Προτεραιότητα αποτελεί επίσης η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής και ειδικότερα της στέγασης.
Ως προς το θέμα της κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., πράγματι αναμένεται να προσφέρει στην Κύπρο αρκετές σημαντικές ευκαιρίες.
Καταρχήν, αποτελεί μοναδική ευκαιρία να χαράξει στρατηγική σε επίπεδο Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα να προβάλει τα δικά της συμφέροντα.
Επίσης, ο συνδυασμός της γεωπολιτικής θέσης της Κύπρου, με τις παρούσες προκλήσεις όπως η ασφάλεια και το μεταναστευτικό, καθιστά το έτος 2026 κρίσιμο για ενδυνάμωση του ρόλου της Κύπρου.
Γενικότερα, η προβολή της χώρας μας σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ειδικά σε μια περίοδο αναταράξεων στην Ε.Ε., μπορεί να φέρει ουσιαστικά οφέλη, αν αξιοποιηθεί σωστά. Μπορεί να λειτουργήσει ως πόλος έλξης για επενδύσεις και επιχειρηματικές συνεργασίες, καθώς και ενίσχυση του «brand» της Κύπρου ως σταθερή και αξιόπιστη «πύλη» στην Ε.Ε..
Έχετε αναφερθεί πολλάκις στο ζήτημα του παρατεταμένου ελλειμματικού Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών. Ποιες πολιτικές και μέτρα προτείνετε ώστε να μειωθεί το έλλειμμα τα επόμενα χρόνια;
Είναι γεγονός ότι, το θέμα του ελλείματος στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών αποτελεί ένα ζήτημα που παρακολουθούμε στενά, καθώς αποτελεί κρίσιμο δείκτη για τη βιωσιμότητα της οικονομίας μας.
Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών και η Κυβέρνηση προωθούμε ένα συνδυασμό συγκεκριμένων πολιτικών και μέτρων, για ενίσχυση των εξαγωγών και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων μας, μέσω προώθησης της καινοτομίας και βελτίωσης της ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών.
Επιπρόσθετα, στον τομέα του Τουρισμού, εφαρμόζουμε συγκεκριμένες πολιτικές για εμπλουτισμό του τουριστικού προϊόντος, καθώς και για την ανάπτυξη νέων αγορών.
Επίσης, προωθούμε πολιτικές για μείωση της εισαγωγής ενέργειας και προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, γεγονός που θα συμβάλει σημαντικά στη μείωση του ελλείμματος.
Συνολικά, μέσω ενός συνδυασμού πολιτικών που ενισχύουν τις εξαγωγές, μειώνουν τις εισαγωγές όπου είναι εφικτό και προσελκύουν επενδύσεις, εκτιμούμε ότι το έλλειμμα του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών μπορεί να περιοριστεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια.
Η φορολογική μεταρρύθμιση αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά ζητήματα για την κυπριακή οικονομία, με προοπτική να επιφέρει βελτιώσεις και διόρθωση των στρεβλώσεων στο οικονομικό μοντέλο της οικονομίας. Θεωρείτε ότι επιτεύχθηκαν οι στόχοι και έχουν εκτιμηθεί οι αλλαγές που θα έχουν οι μεταρρυθμίσεις τόσο στα κρατικά έσοδα όσο και στην ευρύτερη οικονομία;
Η φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί πράγματι μια σημαντική πρωτοβουλία για τη βελτίωση του οικονομικού μοντέλου της Κύπρου και την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που υπήρχαν σε προηγούμενες δεκαετίες.
Στόχος μας ήταν να δημιουργηθεί ένα σύστημα πιο δίκαιο, διαφανές και ανταγωνιστικό, που να ενθαρρύνει την ανάπτυξη και την επενδυτική δραστηριότητα.
Βασικούς άξονες αποτελούν η μείωση του φορολογικού βάρους στα νοικοκυριά και σε οικογένειες με παιδιά, ενισχύοντας τη μεσαία τάξη, η ώθηση της γυναικείας απασχόλησης, η ενίσχυση της απόκτησης ιδιόκτητης κατοικίας και η προώθηση πολιτικών για περιβαλλοντική αναβάθμιση των νοικοκυριών.
Η φορολογική μεταρρύθμιση, στηρίζει γενικότερα τις ευάλωτες ομάδες, την οικογένεια και τη μεσαία τάξη, που αποτελεί το θεμέλιο κάθε κοινωνίας και τη ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας.
Επιπρόσθετα, διορθώνουμε στρεβλώσεις του φορολογικού συστήματος, σε σχέση με τη φορολόγηση των κυπριακών επιχειρήσεων.
Όσον αφορά τον αντίκτυπο της μεταρρύθμισης στα έσοδα του κράτους καθώς και στην οικονομία ευρύτερα, έχουν σταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό και με τη βοήθεια του Πανεπιστημίου Κύπρου, με το οποίο είχαμε μια αγαστή και στενή συνεργασία κατά τη διάρκεια της ετοιμασίας της φορολογικής μεταρρύθμισης.
Ενώ τα προηγούμενα χρόνια το «Όραμα 2035» του Συμβουλίου Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας αποτελούσε σημείο αναφοράς στις διάφορες εξαγγελίες και ρητορικές της παρούσας και της προηγούμενης κυβέρνησης, φαίνεται ότι σήμερα παραμένει «σκονισμένο» στο παρασκήνιο. Θεωρείτε ότι πρέπει να επανέλθει και να δρομολογηθεί η ουσιαστική υλοποίησή του από το 2026 για να προλάβουμε το ορόσημο του 2035;
Η Μακροπρόθεσμη Στρατηγική «Όραμα 2035» αποτέλεσε σημείο αναφοράς τόσο της προηγούμενης όσο και της παρούσας κυβέρνησης, με κύρια επιδίωξη την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, ανταγωνιστικότητα και ανθεκτικότητα της κυπριακής οικονομίας.
Για πρώτη φορά, μια κεντρική Στρατηγική συνδέθηκε με τους κρατικούς προϋπολογισμούς και τα 3ετή Στρατηγικά Σχέδια των Υπουργείων, στα οποία εντάσσονται οι δράσεις της Στρατηγικής προς υλοποίηση.
Το «Όραμα 2035» είχε ληφθεί υπόψη κατά την ετοιμασία του εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) και ως εκ τούτου, μεγάλος αριθμός δράσεων της Στρατηγικής έχει ήδη υλοποιηθεί/υλοποιείται μέσω του ΣΑΑ.
Η προώθηση και υλοποίηση του «Οράματος 2035» δεν σταμάτησε ποτέ – αυτό όμως που όλοι πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι, μια μακροπρόθεσμη στρατηγική δεν μπορεί να αποτελεί ένα στατικό σχεδιασμό, σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Το «Όραμα 2035» οφείλει να αφουγκράζεται τις ανάγκες της κυπριακής κοινωνίας, της παγκόσμιας οικονομίας και να αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα και ιδιαιτερότητες της χώρας μας. Οι οικονομικοί πόροι του κράτους είναι περιορισμένοι - η επιδίωξη για μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητα αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση, που για την επίτευξή της απαιτείται ευελιξία και προσαρμοστικότητα.
Διαβάστε επίσης: H Ευρωπαϊκή Τουριστική Ατζέντα 2030 εφαρμόζεται στην πράξη από το Υφυπουργείο Τουρισμού