Της Δήμητρας Παλάοντα*
Τα τελευταία χρόνια παρακολουθούμε μια έντονη μετατόπιση στις διεθνείς συζητήσεις γύρω από την εταιρική υπευθυνότητα. Όροι όπως “ESG”, «βιωσιμότητα», «κοινωνικό αποτύπωμα» έχουν πλέον ξεφύγει από την ορολογία των μεγάλων οργανισμών και έχουν περάσει στην καθημερινότητα ακόμη και των μικρότερων επιχειρήσεων. Η κλιματική κρίση, οι ενεργειακές πιέσεις και οι εντεινόμενες κοινωνικές ανισότητες δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον, όπου η υπεύθυνη επιχειρηματική συμπεριφορά δεν αποτελεί επιλογή, αλλά ανάγκη.
Στο ίδιο πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισήγαγε την Οδηγία για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD), η οποία έχει ως στόχο να βελτιώσει την ποιότητα και αξιοπιστία των πληροφοριών βιωσιμότητας που δημοσιεύουν οι επιχειρήσεις. Αν και η εφαρμογή ορισμένων τεχνικών προτύπων (ESRS) έχει μετατεθεί χρονικά κατά δύο χρόνια, για να δοθεί χρόνος προσαρμογής στις επιχειρήσεις, η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: περισσότερη διαφάνεια, περισσότερη λογοδοσία, περισσότερη υπευθυνότητα. Ακόμη κι αν πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Κύπρο δεν υπάγονται άμεσα στην Oδηγία, θα επηρεαστούν μέσα από τις συνεργασίες τους με μεγαλύτερους οργανισμούς και τη συμμετοχή τους σε εφοδιαστικές αλυσίδες που απαιτούν τεκμηριωμένα ESG δεδομένα.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο ρόλος του Κυπριακού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου (ΚΕΒΕ) γίνεται πιο σημαντικός από ποτέ. Ως ο θεσμικός εκπρόσωπος των κυπριακών επιχειρήσεων, το ΚΕΒΕ έχει αναλάβει να στηρίξει τις ΜμΕ, ώστε να κατανοήσουν, να προσαρμοστούν και τελικά να αξιοποιήσουν τις νέες απαιτήσεις ως ευκαιρίες για ανάπτυξη και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους.
Συλλογική προσπάθεια για μια νέα επιχειρηματική κουλτούρα
Στο ΚΕΒΕ θεωρούμε ότι η μετάβαση στη βιωσιμότητα πρέπει να αφορά όλες τις επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους ή οικονομικής δυνατότητας. Για αυτόν τον λόγο, δημιουργήσαμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης που συνδυάζει ενημέρωση, κατάρτιση, τεχνική βοήθεια και πρόσβαση σε ευρωπαϊκά δίκτυα και χρηματοδοτούμενα έργα.
Πολύ σημαντικό είναι ότι όλες οι υπηρεσίες που παρέχονται μέσω των ευρωπαϊκών έργων του ΚΕΒΕ προσφέρονται δωρεάν στις κυπριακές επιχειρήσεις. Αυτό επιτρέπει ακόμη και στις πιο μικρές επιχειρήσεις να επωφεληθούν από εξειδικευμένες υπηρεσίες και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους, σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Εκπαίδευση και κατάρτισης: Η βάση κάθε ουσιαστικής αλλαγής
Αναγνωρίζοντας ότι η ενσωμάτωση των ESG κριτηρίων και η κατανόηση της CSRD απαιτούν νέες δεξιότητες, το ΚΕΒΕ έχει αναπτύξει ένα πλούσιο πρόγραμμα εκπαιδεύσεων και σεμιναρίων που καλύπτει:
- τις πρακτικές πτυχές της συλλογής και ανάλυσης ESG δεδομένων
- τις απαιτήσεις της CSRD
- βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα
- κυκλική οικονομία
- ενεργειακή διαχείριση
- σύγχρονη εταιρική διακυβέρνηση
Αυτό που ξεχωρίζει τις εκπαιδευτικές δράσεις του ΚΕΒΕ είναι ότι δεν περιορίζονται στη θεωρία. Οι επιχειρήσεις καθοδηγούνται βήμα-βήμα στο πώς να εφαρμόσουν τη γνώση στην καθημερινή τους λειτουργία. Πολλές ΜμΕ έχουν αξιοποιήσει τα σεμινάρια και έχουν καταφέρει, για πρώτη φορά, να σχεδιάσουν δομημένες διαδικασίες συλλογής ESG δεδομένων ή να αξιολογήσουν συστηματικά την ενεργειακή και κοινωνική τους επίδοση.
Επιπλέον, μέσω των tailor-made εκπαιδεύσεων, σύμβουλοι και ειδικοί συνεργάζονται άμεσα με κάθε επιχείρηση, αναλύοντας την υφιστάμενη κατάσταση και δημιουργώντας εξατομικευμένα πλάνα βελτίωσης, πλήρως προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητές της.
Ευρωπαϊκά έργα που αφήνουν πραγματικό αποτύπωμα στην αγορά
Η ενεργή συμμετοχή του ΚΕΒΕ σε ευρωπαϊκά έργα αποτελεί βασικό πυλώνα της στήριξης που παρέχει στις ΜμΕ.
Μέσα από το έργο I-STARS, επιχειρήσεις του τουριστικού κλάδου έλαβαν χορηγία για να αναπτύξουν πρακτικές βιώσιμης λειτουργίας, να εκπαιδεύσουν το προσωπικό τους σε πράσινες δεξιότητες, να εφαρμόσουν δράσεις ενεργειακής και περιβαλλοντικής αναβάθμισης που οδήγησαν σε μετρήσιμες βελτιώσεις και, τέλος, να πιστοποιηθούν.
Στο έργο EcoSMEnergy, επιχειρήσεις από ενεργοβόρους κλάδους έλαβαν εξειδικευμένη υποστήριξη –από ενεργειακούς ελέγχους μέχρι τεχνική καθοδήγηση για την υιοθέτηση σύγχρονων συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης– επιτυγχάνοντας μείωση κατανάλωσης, κόστους και εκπομπών.
Αντίστοιχα, το EE4SMEs βοήθησε επιχειρήσεις να εντοπίσουν συγκεκριμένες ευκαιρίες ενεργειακής βελτίωσης και να εφαρμόσουν στοχευμένα μέτρα εξοικονόμησης, ενώ το SUSTAINET ενίσχυσε την πράσινη επιχειρηματικότητα σε τοπικό επίπεδο, δημιουργώντας δομές που ενθαρρύνουν τη συνεργασία και την καινοτομία.
Τα έργα αυτά αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του ευρύτερου χαρτοφυλακίου πρωτοβουλιών του ΚΕΒΕ, το οποίο συνεχώς διευρύνεται, ώστε να ανταποκρίνεται με συνέπεια στις νέες προκλήσεις και απαιτήσεις της βιώσιμης ανάπτυξης.
Το Enterprise Europe Network ως στρατηγικός σύμμαχος
Ως ο εθνικός συντονιστής του Enterprise Europe Network (EEN), το ΚΕΒΕ παρέχει στις κυπριακές επιχειρήσεις πρόσβαση σε ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά δίκτυα υποστήριξης ΜμΕ. Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Κύπρου και το Ενεργειακό Γραφείο Κύπρου, το EEN Κύπρου προσφέρει συμβουλευτική και καθοδήγηση σε θέματα ESG, CSRD, κυκλικής οικονομίας και ενεργειακής απόδοσης.
Οι Σύμβουλοι Βιωσιμότητας (Sustainability Advisors) του Δικτύου βοηθούν τις επιχειρήσεις να κάνουν τα πρώτα τους βήματα, να κατανοήσουν τις απαιτήσεις, να οργανώσουν διαδικασίες, να συλλέξουν δεδομένα και να αναπτύξουν βιώσιμα πλάνα δράσης. Και, όπως σε όλα τα ευρωπαϊκά έργα που υλοποιεί το ΚΕΒΕ, οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται εντελώς δωρεάν.
Η ουσία: Το ESG δεν είναι βάρος - Είναι η νέα γλώσσα της ανταγωνιστικότητας
Καθώς η αγορά ωριμάζει και οι απαιτήσεις αυξάνονται, γίνεται πλέον ξεκάθαρο ότι η μετάβαση προς το ESG και την CSRD δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια διαδικασία «συμμόρφωσης υπό πίεση». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια στρατηγική επένδυση που αγγίζει τον πυρήνα της λειτουργίας κάθε σύγχρονης επιχείρησης. Οι κυπριακές ΜμΕ που επιλέγουν να αξιοποιήσουν αυτή τη μετάβαση διαπιστώνουν ότι η υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών οδηγεί σε καλύτερη οργάνωση, μείωση κινδύνων, μεγαλύτερη αξιοπιστία προς πελάτες και συνεργάτες και, –σε πολλές περιπτώσεις– μετρήσιμη εξοικονόμηση πόρων.
Με την υποστήριξη του ΚΕΒΕ, η έννοια της βιωσιμότητας αποκτά πρακτικό περιεχόμενο. Δεν παραμένει μια θεωρητική υποχρέωση, αλλά μετατρέπεται σε εργαλείο που βοηθά τις επιχειρήσεις να βελτιώσουν την καθημερινή τους λειτουργία και να τοποθετηθούν πιο δυναμικά στο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Η συνδυασμένη δύναμη της κατάρτισης, της εξατομικευμένης καθοδήγησης, των ευρωπαϊκών έργων και της πρόσβασης σε διεθνή δίκτυα –όλα χωρίς κόστος για τις ΜμΕ– δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αναθεωρήσουν τις διαδικασίες τους και να υιοθετήσουν πρακτικές που αυξάνουν την ανθεκτικότητα και την αποδοτικότητά τους.
Οι επιχειρήσεις που βλέπουν τη βιωσιμότητα ως επένδυση και όχι ως διοικητικό βάρος είναι εκείνες που θα πρωταγωνιστήσουν στο μέλλον. Με τη στήριξη του ΚΕΒΕ, οι κυπριακές ΜμΕ δεν ακολουθούν απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχουν στη διαμόρφωση ενός νέου, πιο υπεύθυνου, πιο πράσινου και πιο ανταγωνιστικού επιχειρηματικού μοντέλου για το νησί.
Στο τέλος της ημέρας, η βιωσιμότητα δεν είναι κόστος. Είναι η ευκαιρία να δημιουργήσουμε μια οικονομία που αντέχει, εξελίσσεται και σέβεται το μέλλον. Και το ΚΕΒΕ θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό κάθε επιχείρησης –μικρής ή μεγάλης– ώστε η Κύπρος να μην παραμείνει απλός παρατηρητής, αλλά ενεργός συνδημιουργός της νέας εποχής ESG και εταιρικής διαφάνειας.
*Διευθύντριας του Τμήματος Ευρωπαϊκών Θεμάτων & Προγραμμάτων του ΚΕΒΕ
Διαβάστε επίσης: Η Κύπρος στην εποχή της νέας βιωσιμότητας