Η αμερικανική επέμβαση στο Καράκας και η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο έφερε ξανά στο τραπέζι ένα ερώτημα που επί σχεδόν μία δεκαετία παρέμενε παγωμένο: τι θα γίνει με το τεράστιο χρέος της Βενεζουέλας.
Πρόκειται για ένα βουνό υποχρεώσεων που εκτιμάται σήμερα στα 150–170 δισ. δολάρια.
Για ορισμένους επενδυτές, το τέλος του Μαδούρο μοιάζει με ιστορική ευκαιρία. Για άλλους, πρόκειται για ένα ηθικό και πολιτικό ναρκοπέδιο: πρέπει ο λαός της Βενεζουέλας να φορτωθεί χρέη που δημιουργήθηκαν από ένα αυταρχικό καθεστώς;
Από τη στάση πληρωμής του 2017 στο χάος των απαιτήσεων
Η Βενεζουέλα οδηγήθηκε σε στάση πληρωμών στα τέλη του 2017, όταν σταμάτησε να εξυπηρετεί διεθνή ομόλογα που είχαν εκδώσει τόσο το κράτος όσο και η κρατική πετρελαιοβιομηχανία PDVSA. Οι αμερικανικές κυρώσεις, η κατάρρευση της παραγωγής πετρελαίου και ο αποκλεισμός από τις διεθνείς αγορές κεφαλαίου έκλεισαν κάθε δρόμο χρηματοδότησης.
Από τότε, οι τόκοι συσσωρεύονται, οι δικαστικές αποφάσεις πολλαπλασιάζονται και παλιές διεκδικήσεις από εθνικοποιήσεις μετατρέπονται σε απαιτήσεις δισεκατομμυρίων. Το αποτέλεσμα είναι ότι το συνολικό εξωτερικό χρέος έχει διογκωθεί πολύ πέρα από την ονομαστική αξία των αρχικών ομολόγων.
Πόσα χρωστά πραγματικά η Βενεζουέλα
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα ομόλογα σε καθεστώς default ανέρχονται σε περίπου 60 δισ. δολάρια. Όμως αν προστεθούν:
- οι υποχρεώσεις της PDVSA
- τα διμερή δάνεια
- οι διεθνείς διαιτητικές αποφάσεις
- οι συσσωρευμένοι τόκοι
το συνολικό ποσό φτάνει τα 150–170 δισ. δολάρια. Με βάση εκτιμήσεις του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας για το 2025 διαμορφώνεται κοντά στα 83 δισ. δολάρια. Αυτό σημαίνει λόγο χρέους προς ΑΕΠ 180%–200% – επίπεδα πρακτικά μη βιώσιμα.
Οι πιστωτές – Το Ιράν, τα funds και οι άλλοι
- Εταιρείες που δικαιώθηκαν σε διεθνή διαιτησία μετά από εθνικοποιήσεις (με πιο γνωστές περιπτώσεις την ConocoPhillips και την Crystallex)
- Διμερείς πιστωτές, κυρίως η Κίνα και η Ρωσία, που χρηματοδότησαν τόσο τον Μαδούρο όσο και τον Ούγκο Τσάβες
- Το Ιράν, με επενδύσεις και δάνεια που εκτιμώνται γύρω στα 2 δισ. δολάρια, αλλά με αβέβαιες πιθανότητες ανάκτησης λόγω κυρώσεων
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Citgo, η αμερικανική θυγατρική της PDVSA. Δικαστήριο στο Ντέλαγουερ έχει αναγνωρίσει περίπου 19 δισ. δολάρια σε απαιτήσεις για την πώληση της μητρικής της Citgo – ποσό που υπερβαίνει κατά πολύ την αξία των περιουσιακών της στοιχείων.
Αναδιάρθρωση: αναπόφευκτη αλλά μακρινή
Μια συνολική αναδιάρθρωση θεωρείται αναπόφευκτη, αλλά εξαιρετικά περίπλοκη. Το πιθανότερο σενάριο θα περνούσε μέσα από ένα πρόγραμμα του ΔΝΤ, με αυστηρούς δημοσιονομικούς όρους και δραστικό «κούρεμα».
Όμως τα εμπόδια είναι πολλά:
- Η Βενεζουέλα παραμένει αποκλεισμένη από το ΔΝΤ εδώ και σχεδόν 20 χρόνια
- Οι αμερικανικές κυρώσεις απαιτούν ειδικές άδειες ακόμη και για διαπραγματεύσεις χρέους
- Η πολιτική κατεύθυνση της νέας ηγεσίας παραμένει ασαφής
Τι δείχνουν οι αγορές
Παρά τους κινδύνους, τα ομόλογα της Βενεζουέλας έχουν γίνει αυτή τη στιγμή το πιο «hot trade» στη Wall Street. Κάποια διαπραγματεύονται πλέον στις 40–43 σεντς στο δολάριο, έχοντας υπερδιπλασιαστεί από το καλοκαίρι.
Τράπεζες όπως η Citi εκτιμούν ότι θα απαιτηθεί κούρεμα τουλάχιστον 50%, με ανταλλαγή σε νέα μακροπρόθεσμα ομόλογα και πιθανώς εγγυήσεις συνδεόμενες με το πετρέλαιο. Άλλοι επενδυτές παραμένουν πολύ πιο επιφυλακτικοί, θεωρώντας ότι οι τιμές τρέχουν μπροστά από την πραγματικότητα.
Πίσω από τα σενάρια αναδιάρθρωσης κρύβεται μια σκληρή αλήθεια: η οικονομία της Βενεζουέλας έχει συρρικνωθεί δραματικά από το 2013, η παραγωγή πετρελαίου έχει σχεδόν υποδιπλασιαστεί και τα έσοδα παραμένουν περιορισμένα, ειδικά υπό καθεστώς κυρώσεων.
Χωρίς βαθιά αναδιάρθρωση, οποιαδήποτε αποπληρωμή χρέους κινδυνεύει να στραγγαλίσει την κοινωνία και να υπονομεύσει την ανάκαμψη.
Ένα χρέος χωρίς εύκολη λύση
Το χρέος της Βενεζουέλας βρίσκεται πλέον εκτός πολιτικού πάγου, αλλά όχι κοντά σε λύση. Για τους πιστωτές, είναι μια μάχη χρόνου και δικαστηρίων. Για τον λαό της χώρας, είναι το ερώτημα αν το νέο ξεκίνημα θα ξεκινήσει με καθαρό χαρτί ή με δεσμά από το παρελθόν.
Και για τις αγορές, παραμένει ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου – με πιθανές γενναίες αποδόσεις, αλλά και τεράστια αβεβαιότητα.
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε επίσης: Τμ. Φορολογίας: Τέλος στα χαρτόσημα από 1/1/2026