Ο εκτελεστικός κανονισμός θεσπίζει κοινά και υποχρεωτικά κριτήρια για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την εποπτεία των « Sandboxes» σε όλα τα κράτη μέλη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί όλες τις χώρες μέλη να δημιουργήσουν «απομονωμένα ψηφιακά περιβάλλοντα δοκιμών Τεχνητής Νοημοσύνης» (Sandboxes) ως τον Αύγουστο του 2027, για δοκιμάζονται και να αξιολογούνται μοντέλα της  χωρίς να έχουν άμεση πρόσβαση στα κρίσιμα συστήματα ή τα ευαίσθητα δεδομένα των εταιρειών ή των υπηρεσιών.

Ο εκτελεστικός κανονισμός 2026/2487, που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (OJEU), θεσπίζει κοινά και υποχρεωτικά κριτήρια για τη δημιουργία, την ανάπτυξη, τη λειτουργία και την εποπτεία των « Sandboxes» σε όλα τα κράτη μέλη.

Σύμφωνα με τον κανονισμό, κάθε κράτος μέλος αναλαμβάνει την υποχρέωση να θέσει σε λειτουργία τουλάχιστον έναν ελεγχόμενο χώρο δοκιμών της ΑΙ πριν από τις 2 Αυγούστου 2027, διασφαλίζοντας ότι οι φορείς εκμετάλλευσης του τομέα διαθέτουν θεσμικά κανάλια για την προηγούμενη δοκιμή των τεχνολογικών λύσεων της  ΑΙ.

«Η ιδέα πίσω από το sandbox είναι σχετικά απλή: αν θέλουμε να δούμε τι μπορεί να κάνει ένα δυνητικά επικίνδυνο ή άγνωστο πρόγραμμα Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν το “τρέχουμε” στους κανονικούς υπολογιστές, αλλά σε απομονωμένο χώρο», λένε Ευρωπαίοι ειδικοί, στη Ναυτεμπορική.

Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης

Ο νέος κανονισμός προβλέπει τη δημιουργία Γραφείου Τεχνητής Νοημοσύνης, που θα λειτουργεί τα  επιμέρους κέντρα δοκιμών για συστήματα ΑΙ σε κοινοτικό επίπεδο, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό, το Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης θα εκτελεί επιχειρησιακές, διακυβερνητικές και εποπτικές λειτουργίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εντός αυτών των περιβαλλόντων της ΕΕ, θα έχει την υποχρέωση να διασφαλίζει  κατά προτεραιότητα, πρόσβαση για τις Μικρομεσαίες και τις νεοσύστατες επιχειρήσεις.

Η επιτυχής ολοκλήρωση των δοκιμών στο «sandbox» δεν θα αποτελεί αυτόματο πιστοποιητικό συμμόρφωσης για συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Η Ευρώπη ορίζει τις απαιτήσεις για τον πειραματισμό με την Τεχνητή Νοημοσύνη υψηλού κινδύνου μέσω μιας αυστηρής και διαφανούς διοικητικής διαδικασίας. Για να υποβάλουν μια έγκυρη αίτηση, οι ενδιαφερόμενοι πάροχοι πρέπει να αποδείξουν επίσημα ότι το εν λόγω σύστημα δεν έχει εισαχθεί προηγουμένως στην αγορά ή έχει υποστεί ουσιαστικές τροποποιήσεις που δικαιολογούν προηγούμενη επαλήθευση.

Δωρεάν για μικρές επιχειρήσεις

Οι Μικρομεσαίες και οι νεοσύστατες επιχειρήσεις θα έχουν προτεραιότητα και δωρεάν πρόσβαση σε περιβάλλοντα δοκιμών για τα τεχνητής νοημοσύνης έργα τους.

«Σε χώρους που διαχειρίζεται το Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης, υπάρχει ρητή υποχρέωση χορήγησης προτεραιότητας πρόσβασης όχι μόνο σε ΜΜΕ και νεοσύστατες επιχειρήσεις, αλλά και σε μικρές εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Οι εθνικές αρχές υποχρεούνται να ενημερώνουν το Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης, χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και αιτιολογημένα, για οποιαδήποτε απόφαση προσωρινής ή οριστικής αναστολής ενός έργου ή των δοκιμών του», αναφέρει ο κανονισμός.

«Η ΕΕ θέλει να ενισχύσει την πρόσβαση σε sandboxes τεχνητής νοημοσύνης για τις ΜΜΕ και τις νεοσύστατες επιχειρήσεις, θεσπίζοντας συγκεκριμένες διασφαλίσεις που αποσκοπούν στην εξισορρόπηση των όρων ανταγωνισμού», τονίζουν οι ειδικοί και προσθέτουν: «Οι κανονισμοί ορίζουν ρητά ότι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και οι νεοσύστατες επιχειρήσεις θα έχουν προτεραιότητα πρόσβασης σε αυτά τα περιβάλλοντα όταν τα έργα τους πληρούν τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας. Επιπλέον, οι εθνικές αρχές θα παρέχουν δωρεάν όλες τις υπηρεσίες που σχετίζονται με τεχνική καθοδήγηση, διαδικαστική βοήθεια και κανονιστική παρακολούθηση των πειραματικών δραστηριοτήτων τους».

Αναλογικά τέλη για τις μεγάλες επιχειρήσεις

Αντιθέτως, οι αρχές έχουν την εξουσία να επιβάλλουν αναλογικά τέλη σε μεγάλες εταιρείες για τη χρηματοδότηση του πραγματικού κόστους δοκιμών των συστημάτων της ΑΙ.

Η έξοδος από το sandbox της ΤΝ της ΕΕ δεν θα εγγυάται αυτόματα τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του κανονιστικού πλαισίου της ΕΕ. Οι κανονισμοί ορίζουν ότι η επιτυχής ολοκλήρωση των πειραματικών δραστηριοτήτων θα οδηγήσει στην έκδοση γραπτού τεστ και στην προετοιμασία έκθεσης εξόδου.

Τα γραπτά αποδεικτικά στοιχεία τεκμηριώνουν τις φάσεις που πραγματοποιήθηκαν και παρέχουν μια ευνοϊκή βάση για τεκμήριο που οι αρχές εποπτείας της αγοράς και οι κοινοποιημένοι οργανισμοί θα πρέπει να λάβουν υπόψη σε μελλοντικές διαδικασίες αξιολόγησης.

Ωστόσο, κανένα από αυτά τα έγγραφα δεν απαλλάσσει τους προμηθευτές από τις νομικές τους ευθύνες ούτε συνιστά επίσημη πιστοποίηση συμμόρφωσης. «Εάν κατά τη διάρκεια των δοκιμών προκύψουν σοβαροί, ανεπανόρθωτοι κίνδυνοι για την υγεία, την ασφάλεια ή τα θεμελιώδη δικαιώματα, οι αρχές υποχρεούνται να διατάξουν την προληπτική ή οριστική αναστολή του έργου» , σύμφωνα με τον νέο κανονισμό.

Οι ξένες εταιρείες

Οι ξένες εταιρείες τεχνολογίας θα πρέπει να διορίσουν έναν εκπρόσωπο στην Ευρώπη και να καταβάλουν τέλη εάν θέλουν να δοκιμάσουν την τεχνητή νοημοσύνη τους στην ΕΕ . Ο εκπρόσωπος θα αναλάβει επίσημα, μέσω γραπτής σύμβασης, την ευθύνη να διασφαλίσει ότι οι δραστηριότητες που διεξάγονται στον ελεγχόμενο χώρο συμμορφώνονται πλήρως με το κανονιστικό πλαίσιο της Ένωσης.

Επιπλέον, οι αρμόδιες αρχές θα απαιτήσουν από αυτές τις εταιρείες να καταβάλουν πλήρως τα τέλη που προορίζονται για την κάλυψη των διοικητικών, τεχνικών και εποπτικών εξόδων που προκύπτουν από τη συμμετοχή τους στο πεδίο δοκιμών.

Στρατηγικά αποθέματα σπανίων γαιών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει επίσης μια νέα πρωτοβουλία για τη μείωση της εξάρτησής της Ευρώπης από ξένους προμηθευτές στρατηγικών υλικών, όπως η Κίνα κα οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο επικείμενος Νόμος περί Προηγμένων Υλικών έχει προγραμματιστεί να παρουσιαστεί στις 18 Νοεμβρίου και θα υιοθετήσει μηχανισμούς κοινής αγοράς σπανίων γαιών, προληπτική αποθήκευση και πιθανούς ελέγχους εξαγωγών για την προστασία των αλυσίδων εφοδιασμού για βασικές τεχνολογίες.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια εποχή που η Ευρώπη διατηρεί σημαντικές επιστημονικές δυνατότητες, αλλά δυσκολεύεται να μετατρέψει τις ανακαλύψεις της σε βιομηχανία.

Η ΕΕ διαθέτει 2.943 υποδομές έρευνας και ανάπτυξης για προηγμένα υλικά, αλλά χρειάζεται να επενδύσει έως 2,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα πέντε ετών για τον εκσυγχρονισμό τους .

Ενεργειακές υποδομές

Η νέα πρωτοβουλία θα μπορούσε να έχει σημαντικές συνέπειες για τον ενεργειακό τομέα. Μεταξύ των εναλλακτικών λύσεων που εξετάζουν οι Βρυξέλλες είναι οι μπαταρίες ιόντων νατρίου, οι οποίες μπορούν να μειώσουν τη χρήση κρίσιμων πρώτων υλών όπως το λίθιο σε ορισμένες εφαρμογές.

Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν μπαταρίες, ανεμογεννήτριες, ηλιακούς συλλέκτες, ηλεκτρικά δίκτυα και πυρηνικά εξαρτήματα.

Στόχος είναι επίσης η επιτάχυνση της ανάπτυξης σύνθετων υλικών ενισχυμένων με ίνες άνθρακα για ανεμογεννήτριες, συμπεριλαμβανομένων λύσεων που επιτρέπουν την ανάκτηση εξαρτημάτων στο τέλος της ωφέλιμης ζωής τους.

Το 30% των ευρωπαϊκών υποδομών συνδέεται με αυτόν τον τομέα, σε σύγκριση με το 42% για τα ηλεκτρονικά και το 13% για την κινητικότητα.

Πηγή: naftemporiki.gr