Η Τέρψα Κωνσταντινίδου δηλώνει στο Economy Today, ότι το ΥΠΑΝ συμμερίζεται τις ανησυχίες για την επιταχυνόμενη διεύρυνση και προχωρά σε μέτρα διασφάλισης της ακαδημαϊκής ποιότητας.

Συνέντευξη στον Αδάμο Αδάμου

Με την καθιέρωση της Κύπρου ως Διεθνές Κέντρο Ανώτερης Εκπαίδευσης να παραμένει ο στρατηγικός στόχος του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, η διατήρηση υψηλού ακαδημαϊκού επιπέδου είναι ζωτικής σημασίας. Το ΥΠΑΝ προχωρά μάλιστα σε εκπόνηση σχετικής μελέτης, καθώς δεν μένει αδιάφορο στις ανησυχίες που εκφράζονται για τη ραγδαία ανάπτυξη του τομέα.

Όπως αποκαλύπτει σε συνέντευξή της στο Economy Today η διευθύντρια Ανώτερης Εκπαίδευσης του Υπουργείου, Τέρψα Κωνσταντινίδου, η μελέτη «θα εξετάσει όλες τις παραμέτρους της πορείας της Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου, με σκοπό την καθοδήγηση του ΥΠΑΝ στη λήψη αποφάσεων».
Προς την ίδια κατεύθυνση το ΥΠΑΝ προβαίνει και σε σειρά άλλων ενεργειών, δηλώνει η κ. Κωνσταντινίδου η οποία απαντά και για τις προκλήσεις του τομέα, αλλά και για τις προσπάθειες διασύνδεσης των Προγραμμάτων Σπουδών των Ιδρυμάτων Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας.

Ποιες είναι οι κύριες προκλήσεις των κυπριακών Ανώτατων Ιδρυμάτων σήμερα και με ποιους τρόπους η Κυβέρνηση βοηθά στην αντιμετώπισή τους;

Η Κυβέρνηση προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην αναβάθμιση της Ανώτερης Εκπαίδευσης της χώρας μας. Τα Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου έχουν καταφέρει, μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, να εδραιώσουν την Κύπρο ως αξιόπιστο περιφερειακό και διεθνή εκπαιδευτικό προορισμό. Στη σημερινή εποχή, η βασική πρόκληση δεν είναι μόνον η ανάπτυξη, αλλά η συνεχής εξέλιξη και προσαρμογή σε ένα περιβάλλον που αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς.

Κεντρική πρόκληση της Ανώτερης Εκπαίδευσης είναι η σύνδεση της γνώσης με τις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας. Η Ψηφιακή Εποχή, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Πράσινη Μετάβαση και οι νέες μορφές εργασίας απαιτούν αποφοίτους με ευέλικτες δεξιότητες, κριτική σκέψη και διεπιστημονική κατάρτιση.
Τα Κυπριακά Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης ανταποκρίνονται σε αυτές τις εξελίξεις, εμπλουτίζοντας τα προγράμματα σπουδών τους και επενδύοντας σε καινοτόμες παιδαγωγικές προσεγγίσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στη διεθνοποίηση της Ανώτερης Εκπαίδευσης. Η Κύπρος φιλοξενεί φοιτητές και ακαδημαϊκούς από ολόκληρο τον κόσμο, ενώ τα Ιδρύματά μας συμμετέχουν ενεργά σε διεθνή δίκτυα, ερευνητικά προγράμματα και στρατηγικές συνεργασίες. Η εξωστρέφεια αυτή ενισχύει την ποιότητα των σπουδών, την ανταλλαγή γνώσης και τη διεθνή αναγνωρισιμότητα της χώρας μας. Ταυτόχρονα, η ενίσχυση της Έρευνας, της Καινοτομίας και της Κοινωνικής Προσφοράς των Πανεπιστημίων αποτελεί βασική προτεραιότητα. Η γνώση που παράγεται στα Ιδρύματά μας μπορεί και πρέπει να συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην επιχειρηματικότητα, αλλά και στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών με κοινωνικό αποτύπωμα.
Ακριβώς για να αντιμετωπιστούν με συστηματικό και μακροπρόθεσμο τρόπο αυτές οι προκλήσεις, το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας έχει προχωρήσει στην ανάπτυξη Στρατηγικού Σχεδίου για βελτίωση και αναβάθμιση της Ανώτερης Εκπαίδευσης στην Κύπρο το οποίο εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2024.

Πρόκειται για ένα πλαίσιο σχεδιασμού που θέτει σαφείς στόχους, προτεραιότητες και κατευθύνσεις για τα επόμενα χρόνια, το οποίο νοείται ότι υλοποιείται σε στενή συνεργασία με τα ίδια τα Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης της χώρας μας.
Μέσα από τη στρατηγική αυτή, ενισχύουμε τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της Ανώτερης Εκπαίδευσης, στηρίζουμε την Έρευνα και την Καινοτομία, προωθούμε τη διασύνδεση με την αγορά εργασίας και διασφαλίζουμε ότι η ανάπτυξή της γίνεται με όρους ποιότητας, βιωσιμότητας και κοινωνικής ευθύνης.
Ενδεικτικά, αναφέρω ότι εκσυγχρονίσαμε το νομικό πλαίσιο ίδρυσης και λειτουργίας Ερευνητικών Μονάδων και θεσμοθετήσαμε τα Κέντρα Αριστείας στα Δημόσια Πανεπιστήμια, μέσω νομοθετικών ρυθμίσεων που προωθήσαμε στη Βουλή των Αντιπροσώπων και έχουν ψηφιστεί, γεγονός που ενισχύει την ανάπτυξη Έρευνας και Καινοτομίας.

Περαιτέρω, ακόμα ένα παράδειγμα των ενεργειών που κάνουμε για το εν λόγω θέμα, είναι η τροποποίηση του νομικού πλαισίου των Δημόσιων Πανεπιστημίων, έτσι ώστε να έχουν τα κίνητρα και τους κατάλληλους μηχανισμούς όλοι οι εμπλεκόμενοι (πανεπιστήμια, ακαδημαϊκοί, ερευνητές) να συμμετέχουν σε νεοφυείς επιχειρήσεις, γνωστές και ως spin-offs.
Πρόκειται για εταιρείες που δημιουργούνται για να μπορούν να αξιοποιήσουν την Έρευνα και τις Καινοτομίες που αναπτύσσονται μέσα στα πανεπιστήμιά μας. Οι νομοθετικές ρυθμίσεις που καταθέσαμε στη Βουλή των Αντιπροσώπων για τον σκοπό αυτό συζητούνται αυτή την περίοδο στην αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή και ευελπιστούμε να προωθηθούν άμεσα στην ολομέλεια του Σώματος για ψήφιση.

Αξιοσημείωτη είναι και η στήριξη της πολιτείας για συμμετοχή όλων των κυπριακών πανεπιστημίων σε Ευρωπαϊκές Συμμαχίες Πανεπιστημίων, όπως το Young Universities for the Future of Europe (YUFE), στο πλαίσιο της ευρύτερης πολιτικής διεθνοποίησης.
Για τον σκοπό αυτό, μετά από Απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, δίνεται κρατική εναρκτήρια χρηματοδότηση στα πανεπιστήμιά μας για στήριξη της προσπάθειάς τους. Τα οφέλη από αυτά τα δίκτυα είναι πολλαπλά (ακαδημαϊκά, ερευνητικά, οικονομικά) και ευελπιστούμε σύντομα να λειτουργήσουν στα πανεπιστήμια μας Διαπανεπιστημιακά Προγράμματα Σπουδών σε συνεργασία με πανεπιστήμια άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Τέλος, θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθώ σε ένα από τα πιο σημαντικά έργα που υλοποιεί το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, το οποίο υποστηρίζεται από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που είναι ο Εθνικός Μηχανισμός Παρακολούθησης Αποφοίτων Ανώτερης Εκπαίδευσης και Σχεδιασμός και Εφαρμογή Εθνικής Έρευνας Εργοδοτών.
Το έργο αυτό έχει ως στόχο να συλλέγει μακροχρόνια, αξιόπιστα δεδομένα για την επαγγελματική και κοινωνική πορεία των αποφοίτων μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους στην Ανώτερη Εκπαίδευση αλλά και στοιχεία από τους εργοδότες σχετικά με τις τρέχουσες και μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας όσον αφορά στις δεξιότητες που χρειάζεται το εργατικό δυναμικό.
Με αυτές τις έρευνες, όλα τα στοιχεία που προκύπτουν θα αξιοποιούνται από τους εμπλεκόμενους φορείς για την αναβάθμιση της Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου.
Συνοψίζοντας, η Ανώτερη Εκπαίδευση είναι επένδυση στο μέλλον της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με στρατηγικό σχεδιασμό, συνέργειες και εμπιστοσύνη στο Ανθρώπινο Δυναμικό μας, συνεχίζουμε να οικοδομούμε ένα ισχυρό εκπαιδευτικό οικοσύστημα Ανώτερης Εκπαίδευσης προς όφελος των νέων μας και της κοινωνίας συνολικά.

Η τέως πλέον πρόεδρος του ΔΙΠΑΕ, κ. Κουτσελίνη εξέφρασε σε πρόσφατη συνέντευξή της την ανάγκη για περιορισμό της ίδρυσης ιατρικών σχολών και πανεπιστημιακών ιδρυμάτων γενικότερα, όπως και την ανάγκη για επιπρόσθετα κριτήρια ποιότητας, εγείροντας έτσι ανησυχίες για την πορεία της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στον τόπο. Συμμερίζεστε αυτές τις ανησυχίες;

Το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) συμμερίζεται τις ανησυχίες για την επιταχυνόμενη διεύρυνση του τομέα της Ανώτερης Εκπαίδευσης μέσω της ίδρυσης νέων Ιδρυμάτων Ανώτερης Εκπαίδευσης, καθώς και τις απόψεις για αναγκαιότητα επιπρόσθετων κριτηρίων ποιότητας, ιδιαίτερα σε σχέση με την ίδρυση ιατρικών σχολών. Προς τον σκοπό διασφάλισης της ακαδημαϊκής ποιότητας, το ΥΠΑΝ συνεργάστηκε πλήρως με το απερχόμενο Συμβούλιο του Φορέα ΔΙΠΑΕ και θα συνεργαστεί στενά και εποικοδομητικά και με το νέο Συμβούλιο του Φορέα ΔΙΠΑΕ.

Επιπρόσθετα, το ΥΠΑΝ, λαμβάνοντας υπόψη την επιταχυνόμενη διεύρυνση του τομέα της Ανώτερης Εκπαίδευσης σε συνάρτηση με την αναγκαιότητα διασφάλισης της ακαδημαϊκής ποιότητας των Προγραμμάτων Σπουδών και ιδιαίτερα την αναγκαιότητα διαφύλαξης του επιπέδου της παρεχόμενης ιατρικής εκπαίδευσης, έχει ήδη δρομολογήσει την εκπόνηση μελέτης, η οποία θα εξετάσει όλες τις παραμέτρους της πορείας της Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου, με σκοπό την καθοδήγηση του ΥΠΑΝ στη λήψη αποφάσεων. Το ΥΠΑΝ θεωρεί ότι οι όποιες αποφάσεις του θα πρέπει να στηρίζονται σε επιστημονική συλλογή δεδομένων και επιστημονική τεκμηρίωση, κάτι το οποίο αναμένεται να επιτευχθεί μέσω της εκπόνησης τής υπό αναφορά μελέτης. Η δρομολόγηση της σχετικής διαδικασίας βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο.
Περαιτέρω, το ΥΠΑΝ, στην παρούσα χρονική συγκυρία, προβαίνει σε έλεγχο και επεξεργασία των Νομοθεσιών που σχετίζονται με την Ανώτερη Εκπαίδευση, ώστε να προχωρήσει σε υποβολή εισηγήσεων για προώθηση τροποποιήσεων ή/και εκπόνηση νέων νομοσχεδίων, στοχεύοντας στη μεγιστοποίηση της διασφάλισης της ακαδημαϊκής ποιότητας και στη διασφάλιση του υψηλού επιπέδου της παρεχόμενης Ανώτερης Εκπαίδευσης στην Κύπρο.

Οι ανησυχίες που υπάρχουν, αλλά και ο ανταγωνισμός στον τομέα, που δεν αποκλείεται να ενταθεί περαιτέρω με την κάθοδο κι άλλων πανεπιστημίων στο νησί, μήπως ανατρέπει τους σχεδιασμούς και το όραμα για περαιτέρω εξωστρέφεια της Ανώτερης Εκπαίδευσης του τόπου;

Στρατηγικός στόχος του ΥΠΑΝ ήταν και είναι να καταστεί η Κύπρος Περιφερειακό και Διεθνές Κέντρο Ανώτερης Εκπαίδευσης και Έρευνας. Η επίτευξη του στόχου αυτού καθίσταται δυνατή μέσω και της διεύρυνσης της Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου.

Η επιλογή της χώρας μας για επενδύσεις στον τομέα της Ανώτερης Εκπαίδευσης είναι σαφώς καλοδεχούμενη, νοουμένου ότι οι επενδύσεις αυτές συμβάλλουν αφενός στην αναβάθμιση της ακαδημαϊκής ποιότητας μέσω ανάπτυξης ευγενικής άμιλλας και ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των Ιδρυμάτων Ανώτερης Εκπαίδευσης και αφετέρου υπηρετούν κοινωνικούς και οικονομικούς στόχους μέσω της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας και της προσέλκυσης ανθρώπινου κεφαλαίου με ικανότητες στην προώθηση της Έρευνας και Καινοτομίας. Ταυτόχρονα, το ΥΠΑΝ θεωρεί ότι η όποια διεύρυνση της Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου θα πρέπει να συντελείται χωρίς εκπτώσεις στην ακαδημαϊκή ποιότητα και με το μέγιστο κοινωνικό και οικονομικό όφελος για τη χώρα. Η επιστημονική μελέτη που δρομολογείται από το ΥΠΑΝ αναμένεται αφενός να χαρτογραφήσει τον ρυθμό και την ποιότητα της διεύρυνσης αυτής σε συνάρτηση με οικονομικές και κοινωνικές παραμέτρους του σύγχρονου κυπριακού συγκείμενου και αφετέρου να συντελέσει στη λήψη των πιο ορθολογικών και συνετών αποφάσεων προς επίτευξη του πιο πάνω στρατηγικού στόχου.

Η κατάσταση στην αγορά εργασίας και οι ελλείψεις που συνεχίζονται σε διάφορους κλάδους επαναφέρουν το ζήτημα της διασύνδεσης των προγραμμάτων σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς. Για το θέμα εξ όσων γνωρίζουμε γίνεται και σχετική έρευνα. Ποιες δράσεις μπορεί να αναλάβει η πολιτεία για αντιμετώπιση της καλύτερης συσχέτισης των Προγραμμάτων Σπουδών με τις ανάγκες της αγοράς;

Η καλύτερη διασύνδεση των Προγραμμάτων Σπουδών των Ιδρυμάτων Ανώτερης Εκπαίδευσης της Κύπρου με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αποτελεί στρατηγικό στόχο και προτεραιότητα της Διεύθυνσης Ανώτερης Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ). Στο πλαίσιο αυτό, η Διεύθυνση Ανώτερης Εκπαίδευσης υλοποιεί δύο Εθνικές Έρευνες, την Εθνική Έρευνα Παρακολούθησης Αποφοίτων Ανώτερης Εκπαίδευσης CYGraduates) και την Εθνική Έρευνα Εργοδοτών (CYEmployers), οι οποίες παρέχουν επιστημονικά δεδομένα τόσο για την επαγγελματική πορεία των αποφοίτων Ανώτερης Εκπαίδευσης, όσο και για τις ανάγκες σε δεξιότητες που εντοπίζουν οι εργοδότες του Δημόσιου, ευρύτερου Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα. Τα αποτελέσματα των ερευνών αξιοποιούνται τόσο από το ΥΠΑΝ όσο και από άλλα σχετικά με το θέμα Υπουργεία/Υφυπουργεία, Υπηρεσίες Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης, εργοδότες, γονείς/κηδεμόνες, μαθητές/μαθήτριες, φοιτητές/φοιτήτριες κ.ά.. Τα δεδομένα των εν λόγω ερευνών είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τα Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης για την αναθεώρηση υφιστάμενων Προγραμμάτων Σπουδών και τη δημιουργία νέων και ευέλικτων Προγραμμάτων.

Τα συγκεκριμένα δεδομένα είναι, επίσης, σημαντικά για τη βελτίωση του επαγγελματικού προσανατολισμού σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Η Διεύθυνση Ανώτερης Εκπαίδευσης, πέραν της ετοιμασίας και δημοσίευσης της Εθνικής Έκθεσης Αποτελεσμάτων της έρευνας CYGraduates, αποστέλλει σε κάθε Ίδρυμα Ανώτερης Εκπαίδευσης σύντομη,  εξατομικευμένη έκθεση με αποτελέσματα που αφορούν στους/στις απόφοιτους/ες του, με στόχο την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων, τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη συνεχή αναβάθμιση της ποιότητας και της συνάφειας των Προγραμμάτων Σπουδών των Ιδρυμάτων Ανώτερης Εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.
 

Διαβάστε επίσης: Τα καύσιμα «μπλοκάρουν» την πλήρη απορρόφηση του €1,02 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης