Offcanvas
Offcanvas
Κόσμος
Οικονομία των creators: Πώς τα πανεπιστήμια προσαρμόζονται στην άνοδο του TikTok και των social media
24-10-2026
Πανεπιστήμια σε Βρετανία και ΗΠΑ προσφέρουν πλέον πτυχία content creation, καθώς η creator economy εξελίσσεται σε βιομηχανία δισεκατομμυρίων και δημιουργεί νέες επαγγελματικές διεξόδους
Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η ιδέα ότι κάποιος θα μπορούσε να σπουδάσει πώς να δημιουργεί βίντεο για το TikTok, το Instagram ή το YouTube δύσκολα θα αντιμετωπιζόταν ως μια «κανονική» πανεπιστημιακή επιλογή. Η εκρηκτική ανάπτυξη της creator economy, όμως, αλλάζει πλέον και τον ακαδημαϊκό χάρτη. Πανεπιστήμια στη Βρετανία και τις ΗΠΑ προσφέρουν πτυχία στο content creation, επιχειρώντας να μετατρέψουν σε οργανωμένη επαγγελματική εκπαίδευση δεξιότητες που μέχρι πρόσφατα οι περισσότεροι creators αποκτούσαν μόνοι τους.
Το Πανεπιστήμιο Νότιγχαμ Τρεντ εγκαινίασε σχετικό πρόγραμμα το 2022, το οποίο δεν περιορίζεται στην παραγωγή βίντεο και αναρτήσεων. Οι φοιτητές εκπαιδεύονται στη δημιουργία και ανάπτυξη κοινού, στις συνεργασίες με brands, στην αξιοποίηση δεδομένων και, κυρίως, στους τρόπους με τους οποίους το ψηφιακό περιεχόμενο μπορεί να μετατραπεί σε πηγή εισοδήματος.
Η 21χρονη Destiny McGowan, η οποία αποφοίτησε τον Ιούλιο από το συγκεκριμένο πρόγραμμα, υποστηρίζει ότι το μεγαλύτερο όφελος των σπουδών της δεν ήταν απλώς να μάθει τα «μυστικά» του TikTok.
«Πάντα ήθελα να γίνω επιχειρηματίας», λέει στο BBC, εξηγώντας ότι εκείνο που την ενδιέφερε περισσότερο ήταν η σύνδεση των social media με την επιχειρηματικότητα.
Ήδη έχει αρχίσει να κερδίζει χρήματα από τη δραστηριότητά της. Παράλληλα με το περιεχόμενο μόδας που αναρτά στους προσωπικούς της λογαριασμούς, δημιουργεί βίντεο για λογαριασμό τρίτων και εργάζεται ως παρουσιάστρια σε πωλήσεις μέσω TikTok Live.
Δίδακτρα δεκάδων χιλιάδων για μια καριέρα στα social media
Η νέα ακαδημαϊκή διαδρομή, πάντως, συνοδεύεται από σημαντικό κόστος. Τα τριετή προγράμματα στο Πανεπιστήμιο Νότιγχαμ Τρεντ και στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον κοστίζουν σήμερα 9.790 λίρες ετησίως για τους Βρετανούς φοιτητές. Συνολικά, δηλαδή, απαιτούνται σχεδόν 30.000 λίρες μόνο για τα δίδακτρα μέχρι την απόκτηση του πτυχίου.
Στις ΗΠΑ, το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Αριζόνας προσφέρει αντίστοιχη εκπαίδευση, με το ετήσιο κόστος για κατοίκους της Αριζόνα να ανέρχεται σε 14.724 δολάρια.
Τα ποσά αυτά αναπόφευκτα γεννούν ένα βασικό ερώτημα: χρειάζεται πραγματικά κάποιος πανεπιστημιακό πτυχίο για να γίνει επαγγελματίας creator, σε έναν κλάδο που αναπτύχθηκε ακριβώς έξω από τα παραδοσιακά μοντέλα εκπαίδευσης και εργασίας;
Η Knightenator, Βρετανίδα content creator με 65.000 ακολούθους στο Twitch και περισσότερους από 100.000 στο TikTok, διατηρεί τις επιφυλάξεις της. Η 31χρονη δημιουργεί περιεχόμενο γύρω από το gaming και τα ταξίδια από το 2015 και σήμερα βιοπορίζεται από αυτή τη δραστηριότητα, με τις εμπορικές συνεργασίες με brands να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή των εσόδων της.
Όπως υποστηρίζει στο BBC, οι εταιρείες δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το αν ένας creator διαθέτει σχετικό πτυχίο. Άλλωστε, μεγάλο μέρος των απαραίτητων γνώσεων βρίσκεται ήδη δωρεάν στο διαδίκτυο.
Όποιος θέλει να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο μπορεί να παρακολουθήσει τη δουλειά επιτυχημένων creators, να δοκιμάσει διαφορετικές πλατφόρμες και formats και, μέσα από πειραματισμό, να αναπτύξει σταδιακά το δικό του κοινό και τη δική του επαγγελματική ταυτότητα.
Όταν το περιεχόμενο μετατρέπεται σε επιχείρηση
Υπάρχει, ωστόσο, και η αντίθετη άποψη. Η Aiesha Beasley, creator από το Φοίνιξ της Αριζόνα, θεωρεί ότι ένα οργανωμένο πρόγραμμα σπουδών θα μπορούσε να την είχε βοηθήσει σημαντικά όταν άρχισε να γράφει στο Tumblr στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας.
Για την ίδια, το δυσκολότερο κομμάτι δεν είναι τόσο η παραγωγή περιεχομένου όσο η μετατροπή της δημιουργικότητας σε βιώσιμο εισόδημα. «Πρέπει να έχεις επιχειρηματική νοοτροπία για το πώς μπορείς να μετατρέψεις κάτι από hobby σε κάτι που σου αποφέρει χρήματα», αναφέρει.
Ακριβώς σε αυτό το κενό φιλοδοξούν να απαντήσουν τα νέα πανεπιστημιακά προγράμματα. Η εκπαίδευση δεν εξαντλείται στη χρήση κάμερας ή στο μοντάζ ενός βίντεο. Περιλαμβάνει τη δημιουργία προσωπικού brand, την ανάλυση και κατανόηση του κοινού, τη μέτρηση της αποτελεσματικότητας μιας καμπάνιας και τη δημιουργία διαφορετικών πηγών εσόδων.
Η creator economy γίνεται κανονικός επαγγελματικός κλάδος
Η είσοδος των πανεπιστημίων στον συγκεκριμένο χώρο δεν είναι τυχαία. Η οικονομία των δημιουργών περιεχομένου έχει εξελιχθεί σε αγορά δισεκατομμυρίων, καθώς οι εταιρείες διοχετεύουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος των διαφημιστικών προϋπολογισμών τους στα social media και στις συνεργασίες με creators.
Στη Βρετανία, μόνο οι δημιουργοί περιεχομένου στο YouTube εκτιμάται ότι συνεισφέρουν περίπου 2,2 δισ. λίρες στην οικονομία.
Την ίδια στιγμή, έρευνα του 2024 στις ΗΠΑ έδειξε ότι ένας στους τρεις νέους ηλικίας 18 έως 30 ετών θα ήθελε να γίνει influencer. Γύρω από αυτή τη φιλοδοξία αναπτύσσεται πλέον ένα ολόκληρο επαγγελματικό οικοσύστημα που περιλαμβάνει agencies, εταιρείες παραγωγής περιεχομένου, influencer marketing, social commerce, live shopping και διαχείριση προσωπικών brands.
Αυτός είναι και ο λόγος που τα πανεπιστήμια επιμένουν ότι τα συγκεκριμένα πτυχία δεν απευθύνονται αποκλειστικά σε όσους ονειρεύονται να γίνουν οι επόμενοι μεγάλοι influencers.
Η Jacky Gurr, υπεύθυνη του προγράμματος content creation στο Πανεπιστήμιο Νότιγχαμ Τρεντ, σημειώνει στο BBC ότι οι περισσότεροι φοιτητές δεν έχουν απαραίτητα ως στόχο να συγκεντρώσουν εκατομμύρια followers. Οι γνώσεις που αποκτούν μπορούν να αξιοποιηθούν σε εταιρείες, διαφημιστικά agencies, τμήματα marketing ή ως freelancers.
«Οι φοιτητές μαθαίνουν πώς να σχεδιάζουν και να παράγουν βίντεο, να αναπτύσσουν καμπάνιες, να κατανοούν το κοινό, να αναλύουν δεδομένα απόδοσης και να προσαρμόζουν τη στρατηγική τους με βάση αυτά», εξηγεί.
Με άλλα λόγια, τα νέα πτυχία δεν επιχειρούν απλώς να εκπαιδεύσουν τον επόμενο επιτυχημένο TikToker, αλλά να δημιουργήσουν επαγγελματίες για τη νέα ψηφιακή οικονομία.
Αυτό που κανένα πανεπιστήμιο δεν μπορεί να διδάξει
Υπάρχουν, βέβαια, σαφή όρια σε όσα μπορεί να προσφέρει η πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Ένα πτυχίο μπορεί να διδάξει στρατηγική, παραγωγή περιεχομένου, analytics, marketing και επιχειρηματικό σχεδιασμό. Δεν μπορεί όμως να εγγυηθεί followers, virality ή εμπορική επιτυχία.
Αυτό αναγνωρίζουν ακόμη και οι ίδιοι οι άνθρωποι που διδάσκουν στα συγκεκριμένα προγράμματα. «Μεγάλο μέρος της επιτυχίας ενός influencer εξαρτάται από την τύχη», αναφέρει η Gurr. «Και δεν μπορούμε να διδάξουμε ούτε την τύχη ούτε την προσωπικότητα».
Σε μια αγορά όπου τα εμπόδια εισόδου εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά χαμηλά —ένα smartphone και ένας λογαριασμός στα social media αρκούν για να κάνει κάποιος την αρχή— το πραγματικό στοίχημα για αυτά τα νέα πανεπιστημιακά πτυχία βρίσκεται αλλού: να αποδείξουν ότι η δομημένη εκπαίδευση, οι επαγγελματικές διασυνδέσεις και η επιχειρηματική τεχνογνωσία δικαιολογούν μια επένδυση που μπορεί να φτάσει σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ.
Πηγή: newmoney.gr