Ποιες χώρες έχουν μπει δυναμικά στην αγορά αφαιρώντας μερίδια από τις χώρες του Κόλπου - Πού βασίζονται Τραμπ και επενδυτικές τράπεζες όταν προβλέπουν αποσυμπίεση των τιμών

Το τοπίο στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου άρχισε να αλλάζει ήδη από την τελευταία τριετία. Χώρες που μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν «εκτός κάδρου» μπήκαν δυναμικά στις διεθνείς αγορές, διεκδικώντας —και αφαιρώντας— μερίδια από τους παραδοσιακούς προμηθευτές της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής.

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο: όλες βρίσκονται στην αμερικανική ήπειρο.

Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Γουιάνα, Βραζιλία και Αργεντινή αναδεικνύονται όχι μόνο σε νέους σημαντικούς παραγωγούς- αλλά και σε “swing producers”, όρος που χρησιμοποιείται για τις χώρες που μπορούν να αυξομειώνουν με σχετική ευκολία τις ημερήσιες ποσότητες, προσαρμόζοντάς τες στις ανάγκες της διεθνούς αγοράς.

Μέχρι πρόσφατα ηγετική θέση μεταξύ των “swing producers” κατείχε η Σαουδική Αραβία. 

ΗΠΑ: Η επανάσταση του σχιστολιθικού

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εξελιχθεί την τελευταία δεκαετία στον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, χάρη στην επανάσταση του σχιστολιθικού. Η χρήση οριζόντιας γεώτρησης και υδραυλικής ρωγμάτωσης επέτρεψε την εκμετάλλευση σχηματισμών όπως η Πέρμια Λεκάνη του Τέξας μετατρέποντας τη χώρα σε βασικό «ρυθμιστή» της παγκόσμιας αγοράς. Το μεγάλο πλεονέκτημα της αμερικανικής παραγωγής είναι η ευελιξία: οι εταιρείες μπορούν να αυξήσουν σχετικά γρήγορα τις γεωτρήσεις όταν οι τιμές ανεβαίνουν, κάτι που καθιστά τις ΗΠΑ έναν από τους πιο σημαντικούς “swing producers” της αγοράς. Παρά τις ανησυχίες για εξάντληση των καλύτερων κοιτασμάτων, η τεχνολογία και η υψηλή παραγωγικότητα των γεωτρήσεων συνεχίζουν να στηρίζουν την παραγωγή και τις εξαγωγές.

Καναδάς: Η άμμος που μετατρέπεται σε μαύρο χρυσό

Ο Καναδάς αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου εκτός OPEC+, με βασικό πυλώνα τα κοιτάσματα πετρελαιοφόρου άμμου (oil sands) της Αλμπέρτα.
«Οι πετρελαιοφόρες άμμοι αποτελούν το τέταρτο μεγαλύτερο αποδεδειγμένο απόθεμα πετρελαίου στον κόσμο» αναφέρει η κυβέρνηση του Καναδά.

Η παραγωγή πετρελαίου της χώρας έφτασε σε ιστορικά υψηλά το 2025, αγγίζοντας τα 5,3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (mb/d) και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2026.
Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του υπουργείου Φυσικών Πόρων, η καναδική παραγωγή πετρελαίου θα αυξηθεί κατά 140.000 βαρέλια ημερησίως από τον Απρίλιο.

Γουιάνα: Το νέο «πετρελαϊκό θαύμα» της Νότιας Αμερικής

Η μικρή χώρα της Νότιας Αμερικής έχει εξελιχθεί σε μία από τις πιο εντυπωσιακές νέες πετρελαϊκές δυνάμεις παγκοσμίως. Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια η παραγωγή της σχεδόν δεκαπλασιάστηκε, φτάνοντας περίπου τα 750.000 βαρέλια την ημέρα το 2025, χάρη στις μεγάλες ανακαλύψεις στο υπεράκτιο κοίτασμα Stabroek.

Τα κοιτάσματα αυτά θεωρούνται από τα πιο αποδοτικά παγκοσμίως, με χαμηλό κόστος παραγωγής και υψηλής ποιότητας αργό. Η παραγωγή θα συνεχίσει να αυξάνεται με νέα έργα που αναμένεται να οδηγήσουν τη χώρα πάνω από το 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέχρι τα τέλη της δεκαετίας, μετατρέποντάς την σε έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς πετρελαίου της περιοχής.

Αργεντινή: Η «Νεκρή Αγελάδα» που ανέστησε την παραγωγή της χώρας

Η ανάπτυξη του σχηματισμού στη «Νεκρή Αγελάδα» (Vaca Muerta) έχει μετατρέψει την Αργεντινή σε έναν από τους πιο δυναμικούς παραγωγούς εκτός OPEC+. Πρόκειται για ένα από τα λίγα μεγάλης κλίμακας πεδία σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτός ΗΠΑ που έχουν αναπτυχθεί επιτυχώς.

Η παραγωγή πετρελαίου της χώρας αυξήθηκε από περίπου 670.000 βαρέλια ημερησίως το 2024 σε περίπου 740.000 το 2025, ενώ αναμένεται να φτάσει περίπου τα 810.000 βαρέλια το 2026.

Το βασικό πλεονέκτημα του Vaca Muerta είναι το τεράστιο γεωλογικό του δυναμικό, καθώς μόνο ένα μικρό μέρος του έχει μέχρι σήμερα αναπτυχθεί. Αν συνεχιστούν οι επενδύσεις και βελτιωθούν οι υποδομές μεταφοράς, η Αργεντινή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγείς πετρελαίου της Λατινικής Αμερικής.

«Η παγκόσμια αύξηση της παραγωγής αργού πετρελαίου από το 2023 έχει προέλθει από χώρες εκτός ΟΠΕΚ+» ανέφερε σε ενημερωτικό της δελτίο η υπηρεσία ενημέρωσης του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ. «Στην έκθεση STEO του Δεκεμβρίου (του 2025), προβλέψαμε ότι η αύξηση της παραγωγής αργού πετρελαίου από τη Βραζιλία, τη Γουιάνα και την Αργεντινή ήταν 28% του παγκόσμιου συνόλου το 2025.»

Ετήσιες αλλαγές στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου (2022-2026), εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, πηγή: υπουργείο Ενέργειας ΗΠΑ

Βραζιλία: Ο θησαυρός των βαθέων υδάτων

Η Βραζιλία είναι ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους παραγωγούς πετρελαίου εκτός OPEC+, χάρη στα τεράστια υπεράκτια κοιτάσματα της λεγόμενης «pre-salt» ζώνης στον Ατλαντικό με βασικό πλεονέκτημα τα υψηλής ποιότητας κοιτάσματα και το σχετικά χαμηλό κόστος παραγωγής στα νέα πεδία. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η χώρα θα συνεχίσει να ενισχύει τη θέση της ως μία από τις σημαντικότερες πετρελαϊκές δυνάμεις εκτός του καρτέλ.

«Υπάρχει τόσο πολύ πετρέλαιο»

«Υπάρχει τόσο πολύ πετρέλαιο, φυσικό αέριο – υπάρχουν τόσο πολλά εκεί έξω, αλλά ξέρετε, είναι λίγο εγκλωβισμένα. Θα απεγκλωβιστούν πολύ σύντομα»: η διαβεβαίωση του Ντόναλντ Τραμπ στη συνέντευξη που παραχώρησε στο δίκτυο NBC βασίζεται σε συγκεκριμένα στοιχεία.

Το τέταρτο τρίμηνο του 2025 η παραγωγή πετρελαίου των χωρών του ΟΠΕΚ ανήλθε σε 51,66  εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA). Την ίδια περίοδο, η παραγωγή εκτός ΟΠΕΚ έφτασε τα 56,26 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Μηνιαία Αλλαγή Πετρελαίου Εκτός ΟΠΕΚ+ και Συνολική Προσφορά Πετρελαίου Εκτός ΟΠΕΚ+, πηγή: ΙΕΑ

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΙΕΑ, παρά τη μείωση της παραγωγής πετρελαίου τον Μάρτιο λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, η προσφορά αναμένεται να αυξηθεί και πάλι από τον Απρίλιο.

«Εκτιμούμε ότι η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου θα αυξηθεί κατά μέσο όρο κατά 1,1 mb/d το 2026, με τους παραγωγούς εκτός ΟΠΕΚ+ να ευθύνονται για ολόκληρη την αύξηση» γράφει η «Έκθεση για την αγορά πετρελαίου – Μάρτιος 2026» του ΙΕΑ.

Οι τελευταίες αναλύσεις από Barclays, Fitch Ratings, Goldman Sachs και Moody’s για την ενεργειακή αγορά μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έχουν έναν κοινό παρονομαστή: η αύξηση της παραγωγής πετρελαίου θα συνεχιστεί και το 2026, γεγονός που θα συγκρατήσει τις τιμές του «μαύρου χρυσού», ακόμα και αν τελικά καταλήξουν υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις.

«Προβλέπουμε αύξηση της προσφοράς κατά 2,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2026, με αύξηση της ζήτησης περίπου 0,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Οι μισές από τις αυξήσεις της προσφοράς την περίοδο 2025-2026 προέρχονται από παραγωγούς εκτός ΟΠΕΚ+ που δεν επηρεάζονται» ανέφερε το ενημερωτικό σημείωμα της Fitch.

Στην αποσυμπίεση της αγοράς συμβάλλει και η απόφαση του IEA να απελευθερώσει ποσότητα- ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα που κατέχουν τα κράτη μέλη.

«Αποσυμπιεστικά» λειτουργεί και η επιβράδυνση της παγκόσμιας ζήτησης, την οποία ο ΙΕΑ εκτιμά σε περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως (για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο) και εν πολλοίς οφείλεται στην ακύρωση μεταφορών και μετακινήσεων από και προς τη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, παραδοσιακοί παραγωγοί όπως το Καζακστάν και η Ρωσία αυξάνουν τις ποσότητες πετρελαίου που διοχετεύουν στην αγορά.

Τέλος, οι προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ να χρησιμοποιήσουν οδούς εξαγωγής που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ εντείνονται και αναμένεται να επαναφέρουν στην παγκόσμια αγορά μέρος των προμηθειών τους.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Wall Street: Αντιστέκεται στις γεωπολιτικές πιέσεις με το βλέμμα στη Fed