Η εξάρτηση από το μαζούτ και οι αστοχίες στον ενεργειακό σχεδιασμό δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας – Από τα χαμηλά επίπεδα, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ο πληθωρισμός στην Κύπρο

Ανοδική πορεία καταγράφει ο πληθωρισμός στην Κύπρο, φτάνοντας στο 4,4% τον Οκτώβριο, με τις αυξήσεις στην ενέργεια και το κόστος των εισαγωγών να ασκούν πιέσεις στις τιμές και κατ' επέκταση στο κόστος ζωής.

Η εκτόξευση του πληθωρισμού, όπως εξήγησε στο Economy Today ο οικονομικός αναλυτής Γιάγκος Χατζηγιάννης, αποδίδεται σε εξωγενείς παράγοντες. «Ωστόσο, υπογράμμισε ότι αυτό που βλέπουν τα νοικοκυριά είναι η συνεχής συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους, γεγονός που, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια, περιορίζει την αγοραστική τους δύναμη.

«Ο πληθωρισμός αυξάνεται λόγω εξωγενών παραγόντων. Από την άλλη όμως, τα νοικοκυριά δεν τους απασχολούν οι λόγοι. Αυτό που τους απασχολεί είναι ότι μειώνεται το διαθέσιμο εισόδημα», είπε συγκεκριμένα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Σκαρφάλωσε στο 4,4% ο πληθωρισμός με καύσιμο τα καύσιμα – Άλμα 30,6% στα πετρελαιοειδή

Πρόσθεσε ότι, οι επιπτώσεις είναι ακόμη πιο έντονες για τις ευάλωτες ομάδες οι οποίες  καλούνται να καλύψουν τις αυξημένες δαπάνες για βασικά αγαθά, όπως ο ηλεκτρισμός, με περιορισμένα οικονομικά περιθώρια.

Όσον αφορά το υψηλό κόστος του ηλεκτρισμού που ταλαιπωρεί τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, επισήμανε ότι, δεν υπάρχει εύκολη λύση και δεν διαφαίνονται προοπτικές για αποκλιμάκωση στα επόμενα δύο με τρία χρόνια.

«Δεν διαφαίνεται ότι θα μειωθεί το ρεύμα λόγω του ενεργειακού σχεδιασμού και των πολλών λανθασμένων επιλογών και αστοχιών. Δεν υπάρχει εύκολη λύση. Για να έρθει φυσικό αέριο θα πρέπει να ολοκληρωθεί το Τερματικό στο Βασιλικό και θα περάσουν τουλάχιστον 2-3 χρόνια», τόνισε ο Γιάγκος Χατζηγιάννης.

Η πορεία του πληθωρισμού... Από χαμηλότερα επίπεδα, πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Σχολιάζοντας την πορεία του πληθωρισμού, ο Γιάγκος Χατζηγιάννης ανέφερε ότι βρίσκεται στο 4,4%, αρκετά πιο πάνω από τον ευρωπαϊκό στόχο του 2%. Την ίδια ώρα, υπέδειξε ότι, πριν από έξι μήνες βρισκόταν κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ πλέον «σκαρφάλωσε» αρκετά πιο πάνω.

«Σε διάστημα 6-7 μηνών αντιστράφηκε η εικόνα», ανέφερε.

Εξήγησε ότι, ο πληθωρισμός στην Κύπρο επηρεάζεται από δύο παράγοντες, οι οποίοι και τον τροφοδοτούν.

«Ο ένας έχει να κάνει με την ενέργεια και την εξάρτηση της Κύπρου από το μαζούτ, που είναι η πρώτη ύλη για την παραγωγή ενέργειας. Δεν έχουμε εναλλακτικές όσον αφορά το φυσικό αέριο», σημείωσε.

Εξηγώντας περαιτέρω, είπε πως η ηλεκτροπαραγωγή στηρίζεται στο μαζούτ που χρησιμοποιεί η ΑΗΚ και συνεπώς η κυπριακή οικονομία είναι άμεσα εκτεθειμένη στις αυξήσεις που καταγράφονται στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Ο δεύτερος παράγοντας σχετίζεται με το αυξημένο κόστος μεταφορών και εισαγωγής προϊόντων, λόγω των εξελίξεων στο Ιράν και των επιπτώσεών τους στα ναύλα. Η Κύπρος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές, καθώς εισάγει πολύ περισσότερα από όσα εξάγει, διατηρώντας αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Συνεπώς, όπως ανέφερε ο Γιάγκος Χατζηγιάννης, η αύξηση του κόστους μεταφοράς μετακυλίεται στις τιμές των εισαγόμενων προϊόντων, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις.
 

Τα μέτρα της Κυβέρνησης  

Σε ό,τι αφορά τις δυνατότητες παρέμβασης της κυβέρνησης, ο κ. Χατζηγιάννης ανέφερε ότι, από τη μια, η κυβέρνηση προφανώς δεν μπορεί να ελέγξει τις διεθνείς τιμές ενέργειας, από την άλλη, υπάρχουν περιθώρια για στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ερωτηθείς για τα μέτρα κατά της ακρίβειας, ο Γιάγκος Χατζηγιάννης εκτίμησε ότι κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο θεωρεί ότι ορισμένα χρειάζονται επανεξέταση ως προς τη διάρκεια και το εύρος εφαρμογής τους.

«Να συνεχίσει να γίνεται μελέτη των δεδομένων και πιθανόν να μπορούν να επεκταθούν οι μειωμένοι φόροι και σε άλλα αγαθά», είπε, προσθέτοντας ότι ορισμένα χρειάζονται έγκριση από την Ε.Ε. και για αυτόν τον λόγο θα πρέπει να συνεχιστεί η διαβούλευση.
 

Πιθανή αύξηση επιτοκίων αρχές του 2027

Πέραν του πληθωρισμού, πρόσθετη πίεση στα νοικοκυριά ασκούν και τα επιτόκια, με τον κ. Χατζηγιάννη να εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα τηρήσει στάση αναμονής για το υπόλοιπο του έτους.

Με βάση και τις δηλώσεις της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, θεωρεί ότι δεν θα υπάρξει νέα αύξηση μέχρι το τέλος του 2026, χωρίς ωστόσο να αποκλείει μια τέτοια εξέλιξη στις αρχές του 2027.

Όπως είπε, οι αναλυτές προβλέπουν ότι τα επιτόκια ενδέχεται να κινηθούν κοντά στο 3%, από 2,5% σήμερα, δηλαδή 0,5% επιπλέον.
 

Οι αριθμοί της Στατιστικής Υπηρεσίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας που δημοσιεύθηκαν χθες, οι αυξήσεις στις τιμές των πετρελαιοειδών, του ηλεκτρισμού, των μεταφορών και των τροφίμων συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία.

Συγκεκριμένα, οι ετήσιες αυξήσεις (Οκτώβριος 2025 – Οκτώβριος 2026) διαμορφώθηκαν ως εξής:

-Πετρελαιοειδή: 30,62%

-Μεταφορές: 13,73%

-Ηλεκτρισμός και Νερό: 13,62%

-Γεωργικά Προϊόντα: 9,18%

-Τρόφιμα και μη Αλκοολούχα Ποτά: 4,74%

Όσον αφορά τη μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων, βρίσκεται στο €1,716 και του πετρελαίου κίνησης στα €2,002.