Η αγορά πετρελαίου ισορροπεί μεταξύ γεωπολιτικού κινδύνου και επαρκούς προσφοράς. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ, χαμηλά αποθέματα και περιορισμένες εξαγωγές θα μπορούσαν να οδηγήσουν το Brent ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια

Η διεθνής αγορά πετρελαίου βρίσκεται ίσως στην πιο κρίσιμη καμπή των τελευταίων ετών. Από τη μία πλευρά, οι επενδυτές δείχνουν ότι δεν πανικοβάλλονται πλέον εύκολα απέναντι σε κάθε νέα στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή. Από την άλλη, σχεδόν όλοι οι μεγάλοι οίκοι συμφωνούν ότι η ισορροπία της αγοράς είναι πλέον εξαιρετικά εύθραυστη και πως μια παρατεταμένη διαταραχή στην προσφορά θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές πολύ υψηλότερα.

Οι συνεχείς αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι απειλές της Τεχεράνης για επέκταση των αποκλεισμών στις ενεργειακές οδούς και οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ κρατούν το γεωπολιτικό ασφάλιστρο σε υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, η καθημερινή πορεία των τιμών εξακολουθεί να επηρεάζεται έντονα και από τα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς, όπως η προσφορά, η ζήτηση και τα αποθέματα.

Η αγορά δεν αντιδρά πλέον όπως παλαιότερα

Το τελευταίο διάστημα παρατηρείται ένα φαινόμενο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε παράδοξο. Ακόμη και μετά από νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών κατά ιρανικών στόχων, οι τιμές του Brent και του αμερικανικού WTI κατά διαστήματα υποχώρησαν, καθώς οι επενδυτές έδωσαν μεγαλύτερη βαρύτητα στα στοιχεία για τα αμερικανικά αποθέματα αργού.

Η αγορά φαίνεται να έχει αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή απέναντι στις γεωπολιτικές ειδήσεις, καθώς πολλές φορές οι δραματικές ανακοινώσεις δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη διακοπή της φυσικής προσφοράς πετρελαίου.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές της Saxo Bank, οι επενδυτές έχουν μάθει να αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ψυχραιμία τις εξελίξεις, περιμένοντας πρώτα να διαπιστώσουν εάν οι απειλές μεταφράζονται σε πραγματική μείωση των εξαγωγών.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ο μεγαλύτερος κίνδυνος

Παρά τη σχετική ψυχραιμία των αγορών, το επίκεντρο της ανησυχίας εξακολουθεί να βρίσκεται στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από την έναρξη της σύγκρουσης διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η επαναφορά του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού προς τα ιρανικά λιμάνια και οι απειλές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ότι θα κλείσουν τους εναπομείναντες εξαγωγικούς διαδρόμους διατηρούν υψηλή την αβεβαιότητα.

Αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο θα αποτελούσε μια επέκταση της κρίσης προς το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ μέσω των ανταρτών Χούθι, καθώς τότε θα επηρεάζονταν ταυτόχρονα δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.

Τα αποθέματα δεν αποτελούν πλέον δίχτυ ασφαλείας

Το σημαντικότερο ίσως μήνυμα προέρχεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η πρώτη φάση της ενεργειακής κρίσης απορροφήθηκε κυρίως χάρη στη μαζική χρήση στρατηγικών αποθεμάτων. Παράλληλα με την αυξημένη παραγωγή από χώρες εκτός Περσικού Κόλπου και τη μείωση της ζήτησης σε ορισμένες περιοχές, τα στρατηγικά αποθέματα απέτρεψαν μια εκρηκτική άνοδο των τιμών.

Ωστόσο, αυτή η ασπίδα προστασίας εξαντλείται.

Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν υποχωρήσει σημαντικά, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι, εφόσον οι διαταραχές συνεχιστούν, η αγορά θα λειτουργεί χωρίς ουσιαστικό περιθώριο ασφαλείας πριν ακόμη από τις αρχές του 2027.

Οι τρεις παράγοντες που θα καθορίσουν τις τιμές

Οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι η πορεία του πετρελαίου θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες.

Ο πρώτος είναι η διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης. Εάν η ένταση αποκλιμακωθεί και αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα, οι τιμές θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν σχετικά γρήγορα.

Ο δεύτερος αφορά την προσφορά. Παρότι οι εξαγωγές από τις χώρες του Κόλπου έχουν παρουσιάσει μερική ανάκαμψη κατά διαστήματα, εξακολουθούν να βρίσκονται σημαντικά χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα, ενώ και οι εξαγωγές ιρανικού αργού παραμένουν περιορισμένες.

Ο τρίτος παράγοντας είναι η ζήτηση. Η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και οι υψηλές τιμές ενέργειας περιορίζουν την κατανάλωση, ιδιαίτερα στην Ασία, λειτουργώντας ως αντίβαρο στις ανοδικές πιέσεις.

Οι προβλέψεις των μεγάλων οίκων

Οι εκτιμήσεις των αναλυτών συγκλίνουν ότι η αγορά βρίσκεται σε σημείο καμπής, διαφέρουν όμως ως προς το εύρος της ανόδου.

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι, εάν συνεχιστεί η αδυναμία αποκατάστασης των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι κατά το τέταρτο τρίμηνο του έτους.

Ακόμη πιο επιθετική είναι η προσέγγιση της Commonwealth Bank. Ο αναλυτής Βίβεκ Νταρ θεωρεί ότι χρειάζονται περίπου δέκα εβδομάδες μέχρι να αποτυπωθεί πλήρως στην αγορά η επίδραση της μειωμένης προσφοράς. Στο βασικό σενάριό του, οι τιμές μπορούν να κινηθούν προς τα 100 δολάρια, ενώ σε περίπτωση παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ δεν αποκλείει ακόμη και επίπεδα της τάξης των 150 δολαρίων ανά βαρέλι.

Από την πλευρά της UBS επισημαίνεται ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός της ναυσιπλοΐας προς τα ιρανικά λιμάνια εξακολουθεί να στηρίζει τις τιμές, καθώς περιορίζει σημαντικό μέρος των εξαγωγών της Τεχεράνης.

Το επόμενο κύμα ζήτησης

Ένας ακόμη παράγοντας που ενδέχεται να στηρίξει τις τιμές τα επόμενα χρόνια είναι η αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων. Μετά τη μαζική αποδέσμευση εκατοντάδων εκατομμυρίων βαρελιών για τη σταθεροποίηση της αγοράς, πολλές κυβερνήσεις σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε νέες αγορές πετρελαίου.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Kpler, μόνο η διαδικασία αναπλήρωσης των αποθεμάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση εκατοντάδων χιλιάδων βαρελιών ημερησίως έως το 2027, περιορίζοντας την αναμενόμενη υπερπροσφορά και διατηρώντας τις τιμές σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα που προέβλεπαν μέχρι πρόσφατα οι αγορές.

Το μεγάλο ερώτημα

Το βασικό συμπέρασμα των αναλυτών είναι ότι η αγορά πετρελαίου έχει πάψει να φοβάται κάθε γεωπολιτικό τίτλο ειδήσεων, αλλά ταυτόχρονα έχει χάσει μεγάλο μέρος των μηχανισμών προστασίας που διέθετε απέναντι σε μια παρατεταμένη κρίση.

Εάν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή αποκλιμακωθούν, οι τιμές είναι πιθανό να κινηθούν σε πιο διαχειρίσιμα επίπεδα, καθώς η παραγωγή εκτός Περσικού Κόλπου εξακολουθεί να αυξάνεται και η παγκόσμια ζήτηση εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης.

Αν όμως οι συγκρούσεις παραταθούν, επηρεαστούν εκ νέου οι εξαγωγές από τον Κόλπο ή υπάρξει ευρύτερος αποκλεισμός των βασικών θαλάσσιων διαδρόμων, οι προβλέψεις για Brent άνω των 100 δολαρίων δεν θα θεωρούνται πλέον ακραίες. Αντίθετα, θα αποτελούν το πιθανότερο σενάριο μιας αγοράς που θα πρέπει να λειτουργήσει χωρίς το δίχτυ ασφαλείας των στρατηγικών αποθεμάτων που τη στήριξε τα προηγούμενα χρόνια.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πετρέλαιο: Η αναπλήρωση στα στρατηγικά αποθέματα αλλάζει τις ισορροπίες στην αγορά για το αργό