Η Διευθύντρια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Ανθούλα Σαββίδη, μιλά στο Economy Today για την απορρόφηση του 97,3%, την απώλεια περίπου €28 εκατ. λόγω της πράσινης φορολογίας, τα έργα που άλλαξαν και την επόμενη ημέρα χωρίς το Ταμείο Ανάκαμψης

Συνέντευξη στον Αδάμο Αδάμου

Με απορρόφηση που αναμένεται να φτάσει τα €992 εκατ. ή το 97,3% των διαθέσιμων πόρων, αλλά και με απώλεια περίπου €28 εκατ. λόγω της μη ολοκλήρωσης της πράσινης φορολογίας, κλείνει για την Κύπρο ο κύκλος του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η Ανθούλα Σαββίδη, Διευθύντρια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στη Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης του Υπουργείου Οικονομικών, κάνει στο Economy Today τον απολογισμό του Σχεδίου, εξηγεί γιατί δεν αξιοποιήθηκε το δάνειο των €200 εκατ. και αναφέρεται στα έργα και τις μεταρρυθμίσεις που ξεχωρίζει.

Παράλληλα, μιλά για τις αδυναμίες που ανέδειξε η εφαρμογή του, τις αλλαγές που θα γίνονταν εάν σχεδιαζόταν σήμερα και το χρηματοδοτικό κενό που αφήνει η ολοκλήρωση του Μηχανισμού. Όπως επισημαίνει, αντίστοιχο Ταμείο δεν προγραμματίζεται, ωστόσο η ευρωπαϊκή στήριξη για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις αναμένεται να συνεχιστεί μέσα από τα εργαλεία της περιόδου 2028-2034.

Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) της χώρας ολοκληρώνεται. Είναι εφικτός τελικά ο στόχος για απορρόφηση του συνόλου της χορηγίας που δικαιούται η Κύπρος από την Ε.Ε., δεδομένου ότι ήδη αποφασίστηκε να μην τηρηθεί η δέσμευση για επιβολή της λεγόμενης πράσινης φορολογίας στα καύσιμα;

Το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Κύπρου και τα 221 ορόσημα και στόχοι του έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Αυγούστου 2026, με μόνη εξαίρεση τη μερική ολοκλήρωση του οροσήμου για την πράσινη φορολογία. Τα επενδυτικά Μέτρα, που αφορούν σε έργα υποδομής και σχέδια χορηγιών, με συνολικό προϋπολογισμό πέραν του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ, ολοκληρώθηκαν απρόσκοπτα μετά και την τελευταία τροποποίηση του ΣΑΑ. Σε ό,τι αφορά στα μεταρρυθμιστικά μέτρα και ιδιαίτερα στις νομοθετικές ρυθμίσεις, σημειώνεται ότι ολοκληρώθηκαν όλα, με εξαίρεση το μέτρο που αφορά στην πράσινη φορολογία, έχουν δηλαδή υιοθετηθεί 40 περίπου νομοθετήματα.

Ο στόχος για απορρόφηση του συνόλου της χορηγίας από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας δεν είναι πλέον εφικτός λόγω της μη ψήφισης νομοσχεδίων για την πράσινη φορολογία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αποκοπεί εν τέλει μέρος του ποσού που, στο παρόν στάδιο, βρίσκεται σε αναστολή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συγκεκριμένα, η Βουλή δεν ψήφισε το νομοσχέδιο για τον φόρο υγειονομικής ταφής οικιακών αποβλήτων. Επίσης, υπήρξε απόφαση πολιτικής της κυβέρνησης να μην προχωρήσει στην κατάθεση του νομοσχεδίου για τον φόρο στα καύσιμα, λόγω των ήδη αυξημένων τιμών ενέργειας και καυσίμων και της επιβάρυνσης των καταναλωτών. Επισημαίνεται ότι έγιναν μεγάλες προσπάθειες με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να μειωθεί η αποκοπή κονδυλίων λόγω μη επίτευξης του οροσήμου για την πράσινη φορολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αποδέχτηκε την αφαίρεση των υποχρεώσεων αυτών, αλλά μόνο την εισαγωγή κάποιων πράσινων κινήτρων που ήδη υλοποιήθηκαν. Στόχος είναι να μειωθεί η αποκοπή από τα €46 εκατ. ευρώ, που είναι τώρα σε αναστολή, σε €28 εκατ. περίπου. Επομένως, με τη δέσμευση, την αποφασιστικότητα, τη συνέπεια και τη μέχρι σήμερα εξαίρετη συνεργασία όλων των θεσμών και των εμπλεκόμενων φορέων στο ΣΑΑ, διασφαλίζεται η απορρόφηση €992 εκατ. περίπου, ποσοστό 97,3% των διαθέσιμων πόρων για την Κύπρο.

Πέραν της πράσινης φορολογίας που δεν επιτυγχάνεται, τι άλλο εκκρεμεί για εκταμίευση του συνόλου της χορηγίας και πότε αναμένονται τα αιτήματα;

Η Κύπρος έχει ήδη αντλήσει ποσό €589 εκατ. από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αντιστοιχεί περίπου στο 58% του συνολικού προϋπολογισμού. Μετά και την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θετική αξιολόγηση του αιτήματος πληρωμής της Κύπρου για την 7η δόση χορηγίας, σύντομα θα εκταμιευθούν ακόμη €118 εκατ., ανεβάζοντας το ποσοστό απορρόφησης στο 70%. Μετά και την τελευταία τροποποίηση του ΣΑΑ, τα ορόσημα και οι δόσεις έχουν συμπτυχθεί και πλέον αριθμούν 221 και 9, αντίστοιχα. Όλα τα ορόσημα και οι στόχοι, με εξαίρεση αυτόν της πράσινης φορολογίας, ολοκληρώθηκαν τον Αύγουστο και οι τελευταίες δύο δόσεις, η 8η και η 9η, θα υποβληθούν μαζί τον Σεπτέμβριο. Συγκεκριμένα, έχουν ολοκληρωθεί οι μεταρρυθμίσεις (με εξαίρεση τη μερική ολοκλήρωση της πράσινης φορολογίας) και όλα τα επενδυτικά έργα και δράσεις συνολικού κόστους €600 εκατ. περίπου, καθώς και τα σχέδια χορηγιών προς επιχειρήσεις, φυσικά πρόσωπα και άλλους φορείς, προϋπολογισμού €420 εκατ. περίπου.

Υπάρχουν επικαιροποιημένα στοιχεία για τη συμβολή του Σχεδίου στην ανάπτυξη και πού εκτιμάται τελικά ότι θα κυμανθεί;

Σύμφωνα με μελέτη του 2021 του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μπορεί να συμβάλει σε αύξηση του ΑΕΠ κατά περίπου 7% μεσοπρόθεσμα (2022-2026), σε σύγκριση με τη βασική ανάπτυξη της οικονομίας χωρίς το Σχέδιο. Παράλληλα, έγινε πρόβλεψη για αύξηση της απασχόλησης άνω του 2,5% για την περίοδο 2021-2026, που αντιστοιχεί σε περίπου 11.000 νέες θέσεις εργασίας. Το Σχέδιο ολοκληρώθηκε τον Αύγουστο και έχει μέχρι σήμερα συμβάλει καθοριστικά στην αύξηση του ΑΕΠ, όπως επίσης και στην ενίσχυση της απασχόλησης. Το ποσοστό ανεργίας στην Κύπρο παρουσιάζει σημαντική υποχώρηση το 2026 και το αποτέλεσμα αυτό τοποθετεί τη χώρα μας σταθερά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι επενδύσεις που υποστηρίχθηκαν, οι μεταρρυθμίσεις που υιοθετήθηκαν και οι διαρθρωτικές αλλαγές που προωθήθηκαν έχουν καταστήσει την οικονομία μας πιο ανθεκτική και πιο έτοιμη για τις προκλήσεις του μέλλοντος.

Σε ό,τι αφορά στις επενδύσεις, στο πλαίσιο του ΣΑΑ διατέθηκε ποσό πέραν του €1 δισ., ενώ παράλληλα κινητοποιήθηκαν σημαντικά πρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια. Ιδιαίτερη συμβολή είχαν τα σχέδια χορηγιών, συνολικού προϋπολογισμού μέσω του ΣΑΑ περίπου €420 εκατ., τα οποία ενίσχυσαν ιδιωτικές επενδύσεις με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομία.

Πέραν της άμεσης οικονομικής επίδρασης, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διαρθρωτικές αλλαγές που υλοποιούνται. Μεταρρυθμίσεις στη δημόσια διοίκηση, στη δικαιοσύνη, στην εκπαίδευση και στον ψηφιακό μετασχηματισμό δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας σε βάθος χρόνου. Με αυτή την έννοια, η μεγαλύτερη συμβολή του Σχεδίου δεν περιορίζεται στους ρυθμούς ανάπτυξης της τρέχουσας περιόδου, αλλά εντοπίζεται στη δημιουργία πιο ανθεκτικών θεσμών και σύγχρονων υποδομών που θα συνεχίσουν να αποδίδουν οφέλη και τα επόμενα χρόνια.

Συνολικά, η συνεισφορά του ΣΑΑ θα αποτιμηθεί μετά την ολοκλήρωσή του και την πλήρη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, λαμβάνοντας υπόψη και εξωτερικούς παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομία, όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η ενέργεια και ο πληθωρισμός.

Πέντε χρόνια μετά την κατάρτιση και υποβολή του «πρώτου» κυπριακού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τι θα αλλάζατε σε αυτό; Εκτιμάτε ότι θα μπορούσε να στοχεύσει σε περαιτέρω τομείς ή και μεταρρυθμίσεις;

Το Σχέδιο καταρτίστηκε σε μια περίοδο πρωτόγνωρης αβεβαιότητας, εν μέσω της πανδημίας του COVID και θεωρώ ότι ανταποκρίθηκε σε μεγάλο βαθμό στις ανάγκες και τις προτεραιότητες της οικονομίας και της κοινωνίας. Υπήρχαν προϋποθέσεις και κριτήρια που έπρεπε να τηρηθούν για τη θετική αξιολόγησή του. Για παράδειγμα, έπρεπε να περιληφθούν μεταρρυθμιστικά μέτρα που να αντιμετωπίζουν τις ανά χώρα συστάσεις και οι επενδύσεις να αφορούν, στο μεγαλύτερο ποσοστό τους, σε πράσινα και ψηφιακά έργα. Το Σχέδιο έχει στοχεύσει σε όλους σχεδόν τους τομείς της Oικονομίας και έχουν γίνει επενδύσεις σε όλους τους τομείς με έργα και σχέδια χορηγιών. Θα έλεγα ότι θα έπρεπε ίσως να είχε επικεντρωθεί στις πιο ώριμες δράσεις σε ό,τι αφορά στις επενδύσεις. Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης όμως, μας δόθηκε η ευκαιρία, στη βάση του σχετικού κανονισμού και κάναμε προσαρμογές ανάλογα με τα νέα δεδομένα και τις εξελίξεις. Έχουμε προβεί σε αριθμό τροποποιήσεων με πιο σημαντική αυτή του 2023 με την εισαγωγή στο ΣΑΑ του νέου Κεφαλαίου REPower EU με προϋπολογισμό €104 εκατ. για κατεξοχήν ενεργειακά έργα.

Η εμπειρία από την υλοποίηση του Σχεδίου ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη. Από τη θέση μου στη Συντονιστική Αρχή, διαπιστώνω ότι οι βασικές προκλήσεις που είχαμε να διαχειριστούμε σχετίζονταν κυρίως με εξωγενείς παράγοντες — όπως οι αυξήσεις στο κόστος, οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι συνέπειες των ενεργειακών κρίσεων — αλλά και με αντικειμενικές δυσκολίες, όπως η αδυναμία ολοκλήρωσης ορισμένων μεγάλων έργων εντός των αυστηρών προθεσμιών του Μηχανισμού, η περιορισμένη ζήτηση σε κάποια σχέδια χορηγιών, καθώς και η πολυπλοκότητα συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων που απαιτούσαν εκτεταμένες διαβουλεύσεις. Σε ό,τι αφορά στις μεταρρυθμίσεις και υποχρεώσεις μας οι οποίες προκύπτουν από τις ανά χώρα ή και άλλες συστάσεις, θέλω να σημειώσω ότι δεν υπάρχει περιθώριο ευελιξίας ώστε αυτές να μην προωθηθούν και η συναίνεση σε πολιτικό επίπεδο είναι απαιτούμενο, για να αποφεύγονται απώλειες πόρων.

Εν κατακλείδι, με βάση την εμπειρία μας στη Συντονιστική Αρχή, αν το Σχέδιο σχεδιαζόταν εκ νέου, θα έπρεπε να περιλαμβάνει μικρότερο αριθμό στόχων και οροσήμων και να γίνει περαιτέρω προσπάθεια για απλοποίηση των διαδικασιών εφαρμογής, παρακολούθησης και ελέγχου.

Ποιες μεταρρυθμίσεις ή έργα που έγιναν στο πλαίσιο του ΣΑΑ ξεχωρίζετε;

Είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουμε κάποια μόνο από το σύνολο των 67 επενδυτικών μέτρων και 61 μεταρρυθμίσεων που προωθήθηκαν, τα οποία αφορούν πολλαπλάσια έργα και ρυθμίσεις, είτε νομοθετικές είτε αποφάσεις Υπουργικού Συμβουλίου. Αναφέρονται ενδεικτικά τα ακόλουθα ως πιο σημαντικά.

Μεταρρυθμίσεις:

Η ανεξαρτητοποίηση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς (TSOC) από την αρμόδια Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου για διευκόλυνση του ανοίγματος της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στον ανταγωνισμό και την προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η επέκταση της δωρεάν προσχολικής εκπαίδευσης από την ηλικία των 4 ετών και η υιοθέτηση νέου συστήματος αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου και των εκπαιδευτικών, η δημιουργία της Αρχής κατά της Διαφθοράς για τη βελτίωση του νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου για την καταπολέμηση της διαφθοράς, η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος, η εισαγωγή ευέλικτων μορφών εργασίας με τη μορφή τηλεργασίας και η διευκόλυνση της ανάπτυξης υποδομών δικτύων πολύ υψηλής χωρητικότητας (VHCN).

Επενδύσεις:

-        Στον τομέα της Yγείας, πέραν της ανέγερσης και ενίσχυσης κτιριακών υποδομών και εξοπλισμού σε κρατικά νοσοκομεία και νοσηλευτήρια σε όλη την Κύπρο, ξεχωρίζουν στοχευμένα έργα, όπως το Παγκύπριο Κέντρο Αίματος, η ενίσχυση της επεμβατικής ακτινολογίας στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, το Κέντρο Ψυχικής Υγείας και άλλα περιφερειακά Κέντρα Υγείας.

-        Έργα που σχετίζονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με την ψηφιοποίηση υπηρεσιών της δημόσιας διοίκησης και την ανάπτυξη σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων, όπως του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, του Τμήματος Φορολογίας, του Υφυπουργείου Ναυτιλίας, της Αρχής Λιμένων Κύπρου και του Γενικού Λογιστηρίου για θέματα δημοσίων συμβάσεων.

-        Έργα ενεργειακής αναβάθμισης, βιώσιμων μεταφορών και έξυπνων λύσεων για τη διαχείριση νερού και ενέργειας, που περιλαμβάνουν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων/θερμομόνωσης σε 405 σχολεία, την υλοποίηση αντιπλημμυρικών έργων, τη δημιουργία υδατοδεξαμενών, την ανάπτυξη συστημάτων «έξυπνων» μετρητών νερού και ηλεκτρισμού και την υλοποίηση Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) στη Λεμεσό και στη Λάρνακα.

-        Έργα για εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού συστήματος και κοινωνική συνοχή, όπως η δημιουργία Πολυδύναμων Κέντρων για παιδιά, η δημιουργία δύο πρότυπων σχολών ειδικής αγωγής, η δημιουργία 775 νέων θέσεων σε δημόσια νηπιαγωγεία για παιδιά προσχολικής ηλικίας.

-        Άλλα έργα, όπως το έργο για την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας με την εφαρμογή του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης «CY ALERT» και έργα για την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και αναζωογόνηση περιοχών, όπως η δημιουργία φοιτητικών εστιών στην εντός των τειχών Λευκωσία και η δημιουργία της διαδρομής Αφροδίτη στην Ίνεια.

Επιπρόσθετα, όπως προανέφερα, καθοριστική ώθηση στην οικονομία δόθηκε μέσω περίπου 40 σχεδίων χορηγιών, με επενδύσεις συνολικού προϋπολογισμού €420 εκατ., τα οποία στήριξαν άμεσα επιχειρήσεις, νοικοκυριά, τοπικές Αρχές και άλλους Φορείς. Τα σχέδια αυτά κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα τομέων: από την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, επιχειρήσεων και δημόσιων κτηρίων και την προώθηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, μέχρι την ανάπτυξη υποδομών ηλεκτροκίνησης και την ενίσχυση της χρήσης ηλεκτρικών οχημάτων. Ταυτόχρονα, υλοποιήθηκαν σχέδια για τη στήριξη της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας και των επιχειρήσεων, την ψηφιακή αναβάθμιση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, την προώθηση της έρευνας και καινοτομίας, καθώς και τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Σημαντική ήταν επίσης η στήριξη μέσω του ΣΑΑ στους τομείς του Τουρισμού, της Αγροτικής Οικονομίας και της Περιφερειακής Ανάπτυξης, με σχέδια που ενίσχυσαν την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, τη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων και την αναζωογόνηση ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών. Επιπλέον, υλοποιήθηκαν στοχευμένα σχέδια για την απασχόληση, τη στήριξη των νέων, τη φροντίδα παιδιών, καθώς και ατόμων που χρήζουν μακροχρόνιας φροντίδας, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και την αγορά εργασίας.

Αρκετοί διερωτώνται ακόμα γιατί η Κύπρος δεν χρησιμοποίησε τελικά το δάνειο των 200 εκατ. ευρώ που θα μπορούσε να λάβει με ευνοϊκούς όρους από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ε.Ε.. Δεν θα μπορούσαν οι αρχικοί σχεδιασμοί που συνδέονται με την αξιοποίηση της δανειακής διευκόλυνσης να αλλάξουν, προκειμένου να αξιοποιηθεί τελικά και αυτό το ποσό;

Η εκταμίευση του δανείου κρίθηκε στην πορεία μη αναγκαία, στο πλαίσιο και της προσπάθειας περιορισμού του δημόσιου δανεισμού. Δεν υπήρχε λόγος να διατηρηθούν στο Σχέδιο έργα που δεν ήταν ώριμα ή παρουσίαζαν αυξημένο κίνδυνο έγκαιρης υλοποίησης, όπως ο αγωγός ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδος που θα λάμβανε από το ΣΑΑ ποσό €100 εκατ., δηλαδή το ½ του δανεισμού.

Αντίθετα, προχωρήσαμε σε στοχευμένες αλλαγές: αφαιρέσαμε ή αντικαταστήσαμε έργα με υψηλό ρίσκο και μεταφέραμε στη χορηγία έργα που αρχικά συνδέονταν με το δάνειο, αξιοποιώντας στο μέγιστο τους διαθέσιμους μη επιστρεπτέους πόρους. Και εδώ είναι σημαντικό να αναφέρω ότι πολλά από τα έργα που αφαιρέθηκαν από το πλαίσιο του ΣΑΑ συνεχίζουν να υλοποιούνται μέσω εθνικών πόρων ή άλλων ευρωπαϊκών ταμείων. Εξάλλου, χρηματοδότηση με δανεισμό μπορεί να εξασφαλιστεί, όποτε κριθεί αναγκαίο, με παρόμοιους ανταγωνιστικούς όρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Υπάρχουν ήδη ανησυχίες για το κενό που θα αφήσει ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της Ε.Ε. τόσο στην Κύπρο όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Υπάρχουν σχεδιασμοί για διατήρηση της δυναμικής του Ταμείου Ανάκαμψης με κάποιο άλλο Σχέδιο ή θα πρέπει πλέον η Κύπρος και τα υπόλοιπα κράτη μέλη να μην υπολογίζουν στη συνδρομή της Ε.Ε. για έργα και μεταρρυθμίσεις;

Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) της Ε.Ε. αποτελεί ένα έκτακτο και προσωρινό εργαλείο που δημιουργήθηκε με στόχο την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της πανδημίας του COVID-19, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας της οικονομίας της Ε.Ε.. Ο Μηχανισμός ολοκληρώνεται και κλείνει θεσμικά το 2026 και δεν προγραμματίζεται νέος μηχανισμός που να αντικαθιστά τον υφιστάμενο, υπάρχει όμως πολιτική συζήτηση στην Ε.Ε. για εξεύρεση τρόπων ώστε να μη χαθεί η επενδυτική δυναμική του εργαλείου. Η ευρωπαϊκή στήριξη για έργα και μεταρρυθμίσεις θα συνεχιστεί μέσω άλλων εργαλείων και ίσως νέων μηχανισμών που ακόμη συζητούνται στο πλαίσιο του νέου Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΜΔΠ) για το 2028-2034. Συγκεκριμένα, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο ΜΔΠ περιλαμβάνει τα Εθνικά Περιφερειακά Σχέδια τα οποία παρέχουν το χρηματοδοτικό πλαίσιο, στη βάση των εθνικών κατανομών των Κρατών Μελών για όλους τους τομείς, δηλαδή της Πολιτικής Συνοχής, της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, των Εσωτερικών Υποθέσεων και του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα. Οι εθνικές κατανομές θα πρέπει να στηρίζουν επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για τις εν λόγω πολιτικές. Στο πλαίσιο αυτό, υπάρχει σημαντική σύνδεση με τους μηχανισμούς του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, υιοθετώντας την έμφαση στο «performance-based approach», αφού η χρηματοδότηση των Ενιαίων αυτών Σχεδίων (Single Plans) των Κρατών Μελών θα πραγματοποιείται στη βάση της επίτευξης οροσήμων και στόχων, όπως έγινε στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Τα Κράτη Μέλη καλούνται τώρα να ξεκινήσουν τις διαδικασίες για τον προγραμματισμό της νέας περιόδου 2028-2034, δηλαδή την ετοιμασία των Εθνικών Σχεδίων, με στόχο αυτά να εγκριθούν από τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. και να ξεκινήσει η υλοποίησή τους το 2028.