Η έκρηξη των data centers για την τεχνητή νοημοσύνη προκαλεί κύμα αντιδράσεων στις ΗΠΑ, αναγκάζοντας Oracle, Microsoft, Meta και OpenAI να επενδύσουν σε επικοινωνία, τοπικές παροχές και παραχωρήσεις για να εξασφαλίσουν κοινωνική αποδοχή

Για τους περίπου 230.000 κατοίκους της αγροτικής κομητείας Doña Ana στο Νέο Μεξικό, το Project Jupiter της Oracle έχει γίνει μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Φυλλάδια με το σύνθημα «ΜΙΑ ΝΕΑ ΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΜΕΞΙΚΟ» έχουν φτάσει στα σπίτια, προβάλλοντας τα οικονομικά οφέλη της επένδυσης. Η Oracle και οι συνεργάτες της έχουν χρηματοδοτήσει οργανώσεις, όπως το Boys & Girls Club και μια τοπική τράπεζα τροφίμων. Ακόμη και ένα πάρκο όπου παιδιά μπορούν να «ανασκάπτουν» αντίγραφα απολιθωμάτων δεινοσαύρων θα φέρει πινακίδα με το όνομα του νέου τεχνολογικού ευεργέτη.

Η Oracle, μια εταιρεία που δεν φημίζεται για καμπάνιες δημοσίων σχέσεων με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, έχει εξαπολύσει μία από τις πιο επιθετικές προσπάθειες προβολής υπέρ των data centers. Στόχος είναι να εξασφαλίσει την υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας για την τεράστια εγκατάσταση ισχύος 2,45 GW, η οποία αποτελεί κεντρικό κομμάτι της συμφωνίας υπολογιστικής ισχύος ύψους 300 δισ. δολαρίων με την OpenAI.

Η επικοινωνιακή αντεπίθεση ακολούθησε την έντονη αντίδραση των κατοίκων, η οποία τροφοδοτήθηκε και από τη μυστικότητα που περιέβαλε αρχικά το έργο. Προτού αποκαλυφθεί πλήρως η ταυτότητα της επένδυσης, οι developers είχαν συνεργαστεί με τοπικούς αξιωματούχους για τη διαμόρφωση ενός σχεδίου κινήτρων και μιας στρατηγικής σχετικά με τον τρόπο δημοσιοποίησης των πληροφοριών.

Οι κάτοικοι έμαθαν ότι πίσω από το εγχείρημα βρίσκονταν η Oracle και η OpenAI μόνο μετά την έγκρισή του, γεγονός που ενίσχυσε ακόμη περισσότερο τις αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα και στις συνεδριάσεις τοπικών αρχών. Μάλιστα, ένας επικριτής του έργου αποκλείστηκε από τις συνεδριάσεις και αργότερα συνελήφθη όταν εμφανίστηκε μεταμφιεσμένος με μουστάκι. Η επί χρόνια κάτοικος της περιοχής Daisy Maldonado διεκδικεί πλέον θέση στην τοπική διοίκηση, έχοντας ως ένα από τα βασικά σημεία της εκστρατείας της την αντίθεση στο data center.

Έργα 130 δισ. δολαρίων μπλόκαραν ή καθυστέρησαν

Η σύγκρουση στο Νέο Μεξικό αποτελεί μικρογραφία ενός πολύ μεγαλύτερου προβλήματος που αναπτύσσεται στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες. Οι τεχνολογικοί κολοσσοί, οι οποίοι μέχρι πρόσφατα μπορούσαν να αναπτύσσουν υποδομές σχετικά αθόρυβα και να εξασφαλίζουν γενναιόδωρες φορολογικές ελαφρύνσεις, βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα ολοένα πιο καχύποπτο κοινό.

Μόνο κατά τους πρώτους τρεις μήνες του 2026, τουλάχιστον 75 έργα data centers συνολικής αξίας περίπου 130 δισ. δολαρίων μπλοκαρίστηκαν ή καθυστέρησαν λόγω τοπικών αντιδράσεων. Το ποσό πλησιάζει ήδη τη συνολική αξία των projects που είχαν αντιμετωπίσει ανάλογα εμπόδια σε ολόκληρο το 2025.

Ιδιαίτερα έντονες είναι οι αντιδράσεις σε πολιτικά κρίσιμες Πολιτείες, όπως το Μίσιγκαν και η Τζόρτζια, όπου συνολικά 17 projects έχουν καθυστερήσει ή μπλοκαριστεί. Μόνο στο Μίσιγκαν, περισσότερες από 50 κοινότητες έχουν εγκρίνει ή προτείνει μορατόριουμ, ενώ διακομματική ομάδα νομοθετών κινείται για την κατάργηση των φορολογικών κινήτρων προς τέτοιες εγκαταστάσεις.

Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού. Τα τεράστια, συνήθως χωρίς παράθυρα κτίρια που κάποτε αποτελούσαν σχεδόν αόρατη υποδομή του διαδικτύου έχουν μετατραπεί σε σύμβολο ευρύτερων φόβων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη: από την αύξηση των λογαριασμών ηλεκτρικού και την πίεση στους υδάτινους πόρους έως την πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας λόγω AI.

Από τη Νέα Υόρκη στο Τέξας, τα «φρένα» πολλαπλασιάζονται

Η αντίθεση στα data centers έχει ξεπεράσει τις παραδοσιακές κομματικές γραμμές και απειλεί να δυσκολέψει τη στρατηγική της Silicon Valley και της κυβέρνησης του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την κινητοποίηση τεράστιων πόρων με στόχο την υπεροχή έναντι της Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη.

Κάτοικοι και πολιτικοί σε Πολιτείες όπως το Τέξας, ο Μισισίπι και το Οχάιο διατυπώνουν πλέον αιτήματα για πάγωμα νέων εγκαταστάσεων, συναντώντας σε αυτό το ζήτημα πολιτικούς που βρίσκονται στην άλλη πλευρά του ιδεολογικού φάσματος.

Τον Ιούλιο, η κυβερνήτης της Νέας Υόρκης Kathy Hochul εξέδωσε εκτελεστικό διάταγμα για πάγωμα έως και ενός έτους των αδειών νέων data centers ισχύος τουλάχιστον 50 MW. Τον επόμενο μήνα, ο κυβερνήτης του Τέξας Greg Abbott πάγωσε νέα projects μέχρι να ολοκληρωθεί συνολικός έλεγχος, ενώ στην Πενσιλβάνια ο κυβερνήτης Josh Shapiro υπέγραψε διάταγμα που απαιτεί τοπική έγκριση προκειμένου τα έργα να εξασφαλίσουν πολιτειακές άδειες.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν σοβαρό εμπόδιο στις φιλοδοξίες των τεχνολογικών εταιρειών, οι οποίες σχεδιάζουν να δαπανήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια μόνο φέτος για υποδομές AI.

Η επικοινωνιακή αντεπίθεση των τεχνολογικών κολοσσών

Απέναντι σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι Big Tech ενεργοποιούν τις μηχανές δημοσίων σχέσεων, αυξάνουν τις παραχωρήσεις προς τις κοινότητες και αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζουν τις επενδύσεις τους.

Η Meta έχει δαπανήσει εκατομμύρια δολάρια σε τηλεοπτικές διαφημίσεις που επιχειρούν να πείσουν τους Αμερικανούς για τη θετική επίδραση των data centers στις τοπικές οικονομίες.

Ο Sam Altman της OpenAI, μιλώντας στο Μίσιγκαν για data center που έχει προκαλέσει σημαντικές διαμαρτυρίες, έφθασε να υποστηρίξει ότι μια τέτοια εγκατάσταση θα μπορούσε κάποτε να γίνει ο τόπος όπου θα βρεθεί η θεραπεία για τον καρκίνο. Η Oracle, που συμμετέχει επίσης στο συγκεκριμένο project, επέλεξε μια πιο άμεσα αισθητή παροχή προς την κοινότητα, χρηματοδοτώντας σειρά δωρεάν συναυλιών.

Η Microsoft προχώρησε ακόμη περισσότερο, ανακοινώνοντας ότι δεν θα διεκδικεί πλέον φορολογικές ελαφρύνσεις από τις κοινότητες στις οποίες κατασκευάζει τέτοιες εγκαταστάσεις. Παράλληλα παρουσίασε πολιτική «community-first AI infrastructure», με μία από τις βασικές δεσμεύσεις να είναι ότι τα data centers δεν θα επιβαρύνουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των κατοίκων.

Ακολούθησε η πρωτοβουλία Ratepayer Protection Pledge του Λευκού Οίκου, η οποία ενθαρρύνει τις τεχνολογικές επιχειρήσεις να καλύπτουν οι ίδιες το κόστος της απαιτούμενης ενεργειακής υποδομής και να επενδύουν στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Στις αρχές Αυγούστου, οι υπογράφοντες ξεπερνούσαν τους 300.

Η OpenAI ακολουθεί αντίστοιχη στρατηγική για ένα data center άνω των 30 δισ. δολαρίων κοντά στη Σαβάνα της Τζόρτζια, πραγματοποιώντας συναντήσεις με κατοίκους και δεσμευόμενη για περιορισμό της κατανάλωσης νερού και κάλυψη του κόστους των αναγκαίων ενεργειακών υποδομών.

Η μάχη της Microsoft στο Μίσιγκαν

Η νέα προσέγγιση, πάντως, δεν αρκεί πάντα για να κατευνάσει τις αντιδράσεις.

Στο Lowell Township του δυτικού Μίσιγκαν, οι τοπικές αρχές περίμεναν σχετικά ομαλή διαδικασία όταν ανακοίνωσαν στα τέλη του 2025 ότι βρίσκονταν σε συζητήσεις για την εγκατάσταση ενός μεγάλου data center. Η αντίδραση ήταν σχεδόν άμεση, προτού καν αποκαλυφθεί ποια εταιρεία βρισκόταν πίσω από το σχέδιο.

Οι αντίπαλοι του project δημιούργησαν ομάδα στο Facebook, μοίρασαν φυλλάδια, τοποθέτησαν πινακίδες σε αυλές και αναζήτησαν βοήθεια από οργανώσεις με εμπειρία στις κινητοποιήσεις κατά των data centers. Σε δημόσια ακρόαση τον Δεκέμβριο, η προσέλευση ήταν τόσο μεγάλη ώστε ο επικεφαλής της πυροσβεστικής αναγκάστηκε να τη διακόψει.

Τον Ιανουάριο η Microsoft αποκάλυψε ότι βρίσκεται πίσω από το έργο και ξεκίνησε ευρεία εκστρατεία προσέγγισης της κοινότητας. Διοργάνωσε ανοικτές συναντήσεις, δεσμεύθηκε ότι δεν θα αυξήσει τους λογαριασμούς ρεύματος και εγκατέλειψε συμφωνίες εμπιστευτικότητας και φορολογικές ελαφρύνσεις με τις τοπικές αρχές.

Ωστόσο, μήνες αργότερα το project εξακολουθεί να προχωρά αργά και οι αντιδράσεις παραμένουν ισχυρές. Για ορισμένους κατοίκους, το πρόβλημα δεν αφορά καν το συγκεκριμένο έργο, αλλά την ίδια την επέκταση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης.

Ένα οργανωμένο δίκτυο αντίστασης

Οι τοπικές κινητοποιήσεις αποκτούν πλέον και μεγαλύτερο βαθμό οργάνωσης. Ομάδες στο Μίσιγκαν συνδέονται με οργανώσεις σε επίπεδο Πολιτείας, οι οποίες διανέμουν οδηγούς για το πώς μπορούν οι κοινότητες να αντιδράσουν αποτελεσματικότερα.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και το Sierra Club, το οποίο παρέχει πρότυπα κανονισμών, ενημερωτικά φυλλάδια και αναλυτικές οδηγίες προς τους κατοίκους. Οι συμβουλές φθάνουν μέχρι τη δημιουργία ομάδων στο Facebook, την κοινή ενδυμασία στις δημόσιες εκδηλώσεις και την πρόσκληση δημοσιογράφων ώστε οι κινητοποιήσεις να αποκτούν μεγαλύτερη προβολή.

Οι ακτιβιστές ανταλλάσσουν επίσης εμπειρίες μεταξύ διαφορετικών Πολιτειών για το ποιες πρακτικές έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Περιβαλλοντικές οργανώσεις παρεμβαίνουν ακόμη και σε ρυθμιστικές διαδικασίες εταιρειών κοινής ωφέλειας, οι οποίες είναι κρίσιμες για την εξασφάλιση της τεράστιας ηλεκτρικής ισχύος που χρειάζονται τα data centers.

Το μεγάλο στοίχημα της Oracle

Για την Oracle το διακύβευμα είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς έχει ποντάρει στην ανάπτυξη γιγαντιαίων data centers με εξαιρετικά πιεστικά χρονοδιαγράμματα. Κάθε καθυστέρηση μπορεί επομένως να έχει σημαντικές οικονομικές συνέπειες.

Στο Νέο Μεξικό, ένα από τα μεγαλύτερα πιθανά εμπόδια αφορά τις εγκρίσεις για το τεράστιο ηλεκτρικό δίκτυο που απαιτεί το Project Jupiter. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε γεννήτριες φυσικού αερίου, οι οποίες θα δημιουργούσαν εκπομπές μεγαλύτερες από εκείνες των δύο μεγαλύτερων πόλεων της Πολιτείας μαζί, προκαλώντας σφοδρή κριτική.

Τον Απρίλιο, η Oracle ανακοίνωσε ότι θα στραφεί σε κυψέλες καυσίμου της Bloom Energy, παρουσιάζοντας την αλλαγή ως σημαντική περιβαλλοντική παραχώρηση. Η εταιρεία υποστηρίζει επίσης ότι η κατανάλωση δημόσιου πόσιμου νερού του Project Jupiter θα είναι αντίστοιχη με εκείνη ενός κτιρίου γραφείων και ότι το project έχει ήδη δημιουργήσει σχεδόν 80 εκατ. δολάρια φορολογικών εσόδων για την Πολιτεία και τις τοπικές αρχές.

Η προσπάθεια προσέγγισης των κατοίκων είναι έντονη. Ακόμη και επικριτές της επένδυσης αναγνωρίζουν ότι μέρος της κοινότητας, παρά τη δυσπιστία απέναντι στις προθέσεις των εταιρειών, είναι πρόθυμο να αποδεχθεί τις παροχές και τα οικονομικά οφέλη που συνοδεύουν το project.

Από την Τζόρτζια η επόμενη μεγάλη σύγκρουση

Αντίστοιχη μάχη εξελίσσεται νοτιοδυτικά της Ατλάντα, όπου κάτοικοι αντιδρούν σε ένα data center που φέρεται να έχει αξία 17 δισ. δολαρίων και αναπτύσσεται από την Prologis.

Ο Steve Swope, συνταξιούχος στέλεχος λογισμικού ξενοδοχείων και διάκονος εκκλησίας, εξοργίστηκε όταν έμαθε ότι η έκταση περίπου 830 acres που προορίζεται για το project βρίσκεται σε περιοχή χαρακτηρισμένη για αγροτική προστασία, μόλις λίγα χιλιόμετρα από το σπίτι του.

Μαζί με άλλους κατοίκους δημιούργησε ομάδα στο Facebook, συγκρότησε πολιτική επιτροπή δράσης, ξεκίνησε διαδικτυακή συγκέντρωση χρημάτων και προσέλαβε δικηγόρο. Η ομάδα υποστηρίζει ότι δεν αντιτίθεται κατ’ αρχήν στα data centers, αλλά θεωρεί ακατάλληλη τη συγκεκριμένη τοποθεσία.

Η Prologis, από την πλευρά της, επιχείρησε να προσεγγίσει τους κατοίκους συμμετέχοντας σε τοπικές εκδηλώσεις, οργανώνοντας επισκέψεις σε data centers και πραγματοποιώντας συναντήσεις σε σπίτια της περιοχής. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη έκταση διαθέτει πολύ καλύτερη πρόσβαση σε ενεργειακές υποδομές και ότι μεγάλο μέρος της αντίδρασης συνδέεται ουσιαστικά με ευρύτερους φόβους για την AI.

Οι κάτοικοι έχασαν την πρώτη κρίσιμη μάχη για την αλλαγή χρήσης γης. Δεν εγκατέλειψαν όμως τον αγώνα. Κατέθεσαν δύο αιτήματα ανατροπής της απόφασης, ελπίζοντας να καθυστερήσουν αρκετά την κατασκευή ώστε η εταιρεία να χάσει το ενδιαφέρον της.

Παράλληλα, σχεδιάζουν να στραφούν πολιτικά εναντίον των τριών τοπικών αξιωματούχων που ψήφισαν υπέρ του έργου.

Η σύγκρουση αποτυπώνει το νέο μέτωπο που ανοίγει η παγκόσμια κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης. Οι Big Tech διαθέτουν τα δισεκατομμύρια για να κατασκευάσουν τις υποδομές της AI, αλλά πλέον χρειάζεται κάτι που αποδεικνύεται πολύ δυσκολότερο να αγοράσει: την αποδοχή των τοπικών κοινωνιών.

Πηγή: newmoney.gr

Διαβάστε επίσης: Επικίνδυνες οικοδομές: Ιδιοκτήτες εισπράττουν ενοίκια, αρνούνται την εκκένωση και τρέχουν τους ΕΟΑ στα δικαστήρια