Τα αντιφατικά μηνύματα Τραμπ, οι λάθος εκτιμήσεις για τον πόλεμο και η πτώση της δημοτικότητάς του σε ανάλυση των Reuters

Οταν ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκινούσε τον πόλεμο, ενδεχομένως δεν είχε προβλέψει πόσο δύσκολα θα μπορούσαν να εξελιχθούν για αυτόν τα πράγματα.

Σήμερα, έναν μήνα μετά, με τις τιμές της ενέργειας παγκοσμίως να σημειώνουν άνοδο και τα ποσοστά αποδοχής του να πέφτουν, ο αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολες επιλογές: να συνάψει μια πιθανώς ατελή συμφωνία και να αποσυρθεί, ή να προχωρήσει σε στρατιωτική κλιμάκωση και να διακινδυνεύσει μια παρατεταμένη σύγκρουση που θα μπορούσε να κρατήσει όλη τη διάρκεια της προεδρίας του. Την ίδια στιγμή, τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο δύσκολα για τον Τραμπ, δεδομένου ότι πλέον δεν είναι σαφές τι θα μπορούσε να αποτελεί πραγματικά ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα προς το συμφέρον του.

Για την ώρα, το Ιράν καταφέρνει να διατηρεί τον έλεγχο των αποστολών πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Κόλπο και συνεχίζει τις επιθέσεις με πυραύλους και drones σε ολόκληρη την περιοχή.

Το κεντρικό ερώτημα τώρα, σύμφωνα με τους αναλυτές, γράφει το Reuters, είναι αν ο Τραμπ είναι έτοιμος να περιορίσει ή να εντείνει έναν πόλεμο που έχει προκαλέσει τη χειρότερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση στην ιστορία και έχει επεκταθεί πολύ πέρα από τα όρια της περιοχής.

Ο Τραμπ έχει πει στους συνεργάτες του ότι θέλει να αποφύγει έναν «ατέρμονο πόλεμο» και να βρει μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων, προτρέποντάς τους να περιορίσουν τη διάρκεια των εχθροπραξιών από τέσσερις έως έξι εβδομάδες, όπως ο ίδιος έχει πει σε δημόσιες δηλώσεις του, είπε ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο χρονοδιάγραμμα φαίνεται «ασταθές».

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ έχει απειλήσει με σημαντική στρατιωτική κλιμάκωση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.

Οι διπλωματικές πρωτοβουλίες του Τραμπ απέναντι στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένης μιας ειρηνευτικής πρότασης 15 σημείων ερμηνεύονται ως επείγουσα αναζήτηση διεξόδου από την πλευρά του. Ομως, οι εξελίξεις υποδεικνύουν ότι δύσκολα θα μπορούσε κανείς να πει εάν επί του παρόντος υπάρχουν ρεαλιστικές προοπτικές για εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις.

«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει παντού περιορισμένες επιλογές για να τερματίσει τον πόλεμο», δήλωσε ο Τζόναθαν Πανικόφ, πρώην αναπληρωτής εθνικός αξιωματικός πληροφοριών των ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή. «Μέρος της πρόκλησης είναι η ασαφής εικόνα σχετικά με το τι θα αποτελούσε ικανοποιητικό αποτέλεσμα».

Ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επέμεινε ότι η εκστρατεία στο Ιράν «θα ολοκληρωθεί όταν ο αρχιστράτηγος κρίνει ότι οι στόχοι μας έχουν επιτευχθεί» και ότι ο Τραμπ έχει θέσει σαφείς στόχους.

Προσπάθεια να περιορίσουν την επέκταση
Προφανώς για να εξασφαλίσει τις πιθανότητές του, ο Τραμπ αποστέλλει χιλιάδες επιπλέον αμερικανικούς στρατιώτες στην περιοχή και απειλεί την Τεχεράνη με μια εντατικότερη επίθεση, που ενδεχομένως θα περιλαμβάνει τη χρήση χερσαίων δυνάμεων, εάν δεν υποκύψει στις απαιτήσεις του.

Αναλυτές λένε ότι μια τέτοια επίδειξη ισχύος θα μπορούσε να στοχεύει στη δημιουργία πίεσης για παραχωρήσεις από την Τεχεράνη, αλλά κινδυνεύει να παρασύρει τις ΗΠΑ σε μια πιο παρατεταμένη σύγκρουση, με οποιαδήποτε δέσμευση για αποστολή στρατευμάτων στο ιρανικό έδαφος να είναι πιθανό να εξοργίσει πολλούς Αμερικανούς ψηφοφόρους.

Ένα άλλο πιθανό σενάριο, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα ήταν οι ΗΠΑ να εξαπολύσουν μια τελική μεγάλης κλίμακας αεροπορική επίθεση στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Epic Fury» με στόχο την περαιτέρω αποδυνάμωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων και των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, μετά την οποία ο Τραμπ θα κήρυσσε τη νίκη και θα αποχωρούσε, δηλώνοντας ότι οι πολεμικοί του στόχοι έχουν επιτευχθεί.

Ωστόσο, μια τέτοια δήλωση θα ακουγόταν κενή, εκτός αν το ζωτικής σημασίας στενό του Ορμούζ ανοίξει ξανά πλήρως, κάτι που το Ιράν αρνείται μέχρι στιγμής να επιτρέψει. Ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του για την άρνηση των Ευρωπαίων συμμάχων να στείλουν πολεμικά πλοία για να βοηθήσουν στην ασφάλεια της θαλάσσιας οδού.

Ο Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα δεσμευτεί να κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από ξένες συγκρούσεις, φαίνεται τώρα να προσπαθεί να περιορίσει τον επεκτεινόμενο πόλεμο που ξεκίνησε μαζί με το Ισραήλ.

Στην πραγματικότητα, η απουσία μιας σαφούς στρατηγικής εξόδου ενέχει κινδύνους τόσο για την προεδρική κληρονομιά του Τραμπ όσο και για τις προοπτικές του κόμματός του, καθώς οι Ρεπουμπλικανοί αγωνίζονται να διατηρήσουν τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Λάθος εκτίμηση
Η πιο κραυγαλέα εσφαλμένη εκτίμηση του Τραμπ ήταν η έκταση των αντιποίνων της Τεχεράνης. Χρησιμοποίησε τους εναπομείναντες πυραύλους και τα drones της για να χτυπήσει το Ισραήλ και τις γειτονικές χώρες του Κόλπου και να κλείσει σχεδόν πλήρως το Στενό του Ορμούζ, το οποίο αποτελεί δίοδο για το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, προκαλώντας σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

«Το στοίχημα της ιρανικής κυβέρνησης είναι να αντέξουν περισσότερη πίεση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τους αντιπάλους τους, και ίσως έχουν δίκιο», δήλωσε στο Reuters ο Τζον Άλτερμαν από το think tank Center for Strategic and International Studies στην Ουάσινγκτον.

Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, δήλωσε ότι ο Τραμπ και η ομάδα του ήταν «καλά προετοιμασμένοι» για την αντίδραση του Ιράν στο στενό και είναι βέβαιοι ότι θα ξανανοίξει σύντομα.

Παρόλα αυτά, το πιο σαφές σημάδι της αγωνίας του Τραμπ να περιορίσει την έκταση που έχει πάρει αυτός ο πόλεμος ήταν η δραματική υπαναχώρησή του από την απειλή να καταστρέψει το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν αν δεν επέτρεπε την επανέναρξη της ναυτιλίας μέσω των Στενών.

Πιέσεις κ των έσω
Ταυτόχρονα, η πίεση εντείνεται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πόλεμος είναι εξαιρετικά αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς και απειλείται και η εκλογική βάση του εάν οι οικονομικές επιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων των υψηλών τιμών της βενζίνης, συνεχιστούν.

Το συνολικό ποσοστό αποδοχής του Τραμπ έχει πέσει στο 36%, το χαμηλότερο από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, σύμφωνα με δημοσκόπηση της Reuters/Ipsos που ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα.

Σε ένδειξη της αυξανόμενης ανησυχίας των Ρεπουμπλικανών, ο βουλευτής των ΗΠΑ Μάικ Ρότζερς, πρόεδρος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Βουλής, επέκρινε την κυβέρνηση την Πέμπτη για το ότι δεν παρείχε επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την έκταση της εκστρατείας στο Ιράν.

Αντιδρώντας, ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου είπε ότι οι σύμβουλοι του Τραμπ είχαν ενημερώσει το Κογκρέσο πολλές φορές πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Μπούμπερανγκ για τη διπλωματία οι δολοφονίες ιρανών ηγετών
Προς το παρόν, ωστόσο, η διπλωματική οδός δεν προσφέρει εύκολες λύσεις.

Το 15-σημείο σχέδιο που πρότεινε ο Τραμπ είναι παρόμοιο με αυτό που το Ιράν είχε απορρίψει σε μεγάλο βαθμό στις προπολεμικές διαπραγματεύσεις και περιλαμβάνει αξιώσεις που θα ήταν δύσκολο να εφαρμοστούν. Οι απαιτήσεις κυμαίνονται από την κατάργηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τον περιορισμό του οπλοστασίου πυραύλων του έως την εγκατάλειψη των ομάδων-αντιπροσώπων του και την ουσιαστική παράδοση του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ.

Το Ιράν χαρακτήρισε την πρόταση των ΗΠΑ άδικη και μη ρεαλιστική – αν και δεν απέκλεισε περαιτέρω έμμεσες επαφές.

Ενώ ο Τραμπ επέμεινε την Πέμπτη ότι το Ιράν «ικέτευε» να επιτευχθεί συμφωνία, οι ηγέτες της χώρας δεν φαίνεται να βιάζονται να διαπραγματευτούν το τέλος της σύγκρουσης, σύμφωνα με αναλυτές, καθώς πιστεύουν ότι θα βρίσκονται σε θέση να διεκδικήσουν τη νίκη απλώς και μόνο με βάση το γεγονός ότι επέζησαν.

Σύμφωνα με αναλυτές, η αντικατάσταση ορισμένων ηγετών που σκοτώθηκαν σε αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ με ακόμη πιο σκληροπυρηνικούς διαδόχους έχει περιπλέξει κάθε διπλωματική προσπάθεια. Οι ηγέτες έχουν καταστήσει σαφή τη δυσπιστία τους απέναντι στον Τραμπ, ο οποίος δύο φορές τον περασμένο χρόνο εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές ενώ οι δύο πλευρές βρισκόταν ακόμη σε διαπραγματεύσεις.

«Ο πρόεδρος είναι πρόθυμος να ακούσει, αλλά αν δεν αποδεχθούν την πραγματικότητα της παρούσας στιγμής, θα πληγούν σκληρότερα από ποτέ», δήλωσε ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Οι ισραηλινοί αξιωματούχοι σύμμαχοι του Τραμπ από την πλευρά τους έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ ενδέχεται να κάνει παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να τους δέσουν τα χέρια σε περαιτέρω επιθέσεις εναντίον του Ιράν.

Οι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον στον Κόλπο ενδέχεται επίσης να δυσανασχετήσουν με μια βεβιασμένη αποχώρηση των ΗΠΑ, που θα τους άφηνε με έναν πληγωμένο, εχθρικό γείτονα.

Αντιφατικά μηνύματα
Αν ο Τραμπ είναι πράγματι έτοιμος να αναπτύξει χερσαίες δυνάμεις, θα μπορούσε να καταλάβει τον πετρελαϊκό κόμβο του νησιού Χαργκ του Ιράν ή άλλα στρατηγικά νησιά, να οργανώσει επιχειρήσεις κατά μήκος των ακτών του ή να στείλει ειδικές δυνάμεις για μια πολύπλοκη απόπειρα κατάληψης των αποθεμάτων του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, τα οποία πιστεύεται ότι έχουν εν μέρει θαφτεί υπόγεια λόγω των αμερικανο-ισραηλινών βομβαρδισμών τον περασμένο Ιούνιο.

Ομως, τέτοιες κινήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια ευρύτερη σύγκρουση, θυμίζοντας τους μακροχρόνιους πολέμους στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, στους οποίους ο Τραμπ έχει υποσχεθεί ότι οι ΗΠΑ δεν θα εμπλακούν ποτέ κατά τη διάρκεια της θητείας του. Θα σήμαιναν επίσης περισσότερες αμερικανικές απώλειες  και θα έθεταν περισσότερα ερωτήματα σχετικά με τους στόχους της αποστολής των ΗΠΑ.

Οι σύμμαχοι του Κόλπου έχουν προειδοποιήσει τον Λευκό Οίκο να μην στείλει αμερικανικά στρατεύματα στο έδαφος του Ιράν, λέγοντας ότι αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει περισσότερα αντίποινα από την Τεχεράνη, πιθανώς εναντίον των ενεργειακών και πολιτικών υποδομών τους, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Κόλπου στο Reuters.

Ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ είχε καταστήσει σαφές ότι «δεν έχει σχέδια να στείλει στρατεύματα εδάφους πουθενά αυτήν τη στιγμή», αλλά πρόσθεσε ότι διατηρεί πάντα όλες τις επιλογές ανοιχτές.

Προς το παρόν, ο Τραμπ κρατά τον κόσμο σε αγωνία, τη μια στιγμή κάνοντας δηλώσεις με στόχο να ηρεμήσει τις ασταθείς αγορές και την επόμενη εκτοξεύοντας απειλές που εκτινάσσουν τις τιμές της ενέργειας.

«Ο Τραμπ εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα», δήλωσε η Λόρα Μπλουμενφελντ από τη Σχολή Προχωρημένων Διεθνών Σπουδών του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς στην Ουάσινγκτον. «Είναι μια μονοπρόσωπη μηχανή επικοινωνίας που δημιουργεί “ομίχλη πολέμου” για να κρατά τους αντιπάλους του σε αβεβαιότητα.»

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί ιστορικό σοκ σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο