Παρά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί, οι τιμές του αργού παραμένουν χαμηλότερες από τις προβλέψεις των αναλυτών, με το CNN να αναζητά τις αιτίες πίσω από το παράδοξο της αγοράς

Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι εξελίξεις στην αγορά πετρελαίου κυριαρχούν στα διεθνή οικονομικά πρωτοσέλιδα. Παρά τις προειδοποιήσεις για ενδεχόμενη ενεργειακή κρίση άνευ προηγουμένου και φόβους ότι η άνοδος των τιμών μπορεί να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση, η πραγματικότητα της αγοράς αποδεικνύεται διαφορετική από ό,τι περίμεναν οι περισσότεροι αναλυτές.

Το παράδοξο, σύμφωνα με το CNN, είναι ότι οι τιμές του πετρελαίου δεν έχουν αυξηθεί όσο αναμενόταν, παρά τη διατάραξη-ρεκόρ στην παγκόσμια προσφορά.

Το 2022, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία και υπήρχαν φόβοι ότι έως και 3 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως θα έβγαιναν εκτός αγοράς, οι τιμές του αργού ξεπέρασαν τα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ η βενζίνη στις ΗΠΑ ανέβηκε πάνω από τα 5 δολάρια το γαλόνι.

Σήμερα, με το Ιράν να διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και περίπου 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως να λείπουν από την παγκόσμια αγορά, οι τιμές κινούνται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ η βενζίνη στις ΗΠΑ διαμορφώνεται περίπου στα 4,4 δολάρια το γαλόνι.

Στις αρχές της σύγκρουσης, αρκετοί αναλυτές προέβλεπαν ότι οι τιμές θα είχαν ήδη φτάσει τα 150 δολάρια, ενώ ορισμένοι μιλούσαν ακόμη και για επίπεδα άνω των 200 δολαρίων.

«Θα περίμενα οι τιμές να είναι πάνω από τα 200 δολάρια. Είναι τρελό», δήλωσε στο CNN ο Ματ Σμιθ της Kpler, σημειώνοντας πως πολλοί στην αγορά αδυνατούν να εξηγήσουν την εικόνα.

Το CNN επισημαίνει ότι οι παραδοσιακοί κανόνες προσφοράς και ζήτησης δεν αρκούν για να εξηγήσουν το φαινόμενο και εξετάζει τις βασικές αιτίες πίσω από τη συγκρατημένη άνοδο των τιμών.

Αυξημένη παραγωγή εκτός Περσικού Κόλπου

Η παραγωγή πετρελαίου έχει αυξηθεί σε περιοχές όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Λατινική Αμερική. Ωστόσο, η επιπλέον παραγωγή δεν επαρκεί για να καλύψει την απώλεια των 14 εκατ. βαρελιών ημερησίως από την αγορά.

Παρότι η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σημαντικά περιθώρια αύξησης της παραγωγής, οι εξαγωγές τους περιορίζονται λόγω του αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.

Ταυτόχρονα, πολλά διυλιστήρια παγκοσμίως λειτουργούν ήδη στα όριά τους ή έχουν επηρεαστεί από τις πολεμικές συγκρούσεις, γεγονός που περιορίζει περαιτέρω τη δυνατότητα αύξησης της προσφοράς καυσίμων.

Τα αποθέματα λειτουργούν ως «μαξιλάρι»

Σύμφωνα με την JP Morgan, πριν από τον πόλεμο υπήρχαν περίπου 580 εκατ. βαρέλια αποθηκευμένου αργού πετρελαίου σε δεξαμενές και τάνκερ, προσφέροντας σημαντική στήριξη στην αγορά.

Ο Τζο Μπρουσουέλας της RSM US σημειώνει ότι πριν από την κρίση η αγορά βρισκόταν σε κατάσταση υπερπροσφοράς, κάτι που βοήθησε να απορροφηθεί μέρος των κραδασμών.

Παράλληλα, η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων και η χαλάρωση κυρώσεων στο ρωσικό και ιρανικό πετρέλαιο από την κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ ενίσχυσαν προσωρινά την παγκόσμια προσφορά.

Ωστόσο, ακόμη και αυτές οι κινήσεις καλύπτουν μόνο μέρος του κενού που έχει δημιουργηθεί στην αγορά.

Η ζήτηση υποχωρεί

Η JP Morgan εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου έχει μειωθεί κατά περίπου 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επίπεδο σημαντικά υψηλότερο ακόμη και από τη μείωση που είχε καταγραφεί κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2009.

Η μείωση αυτή δεν οφείλεται μόνο στις υψηλές τιμές, αλλά και στις σοβαρές ελλείψεις καυσίμων και πρώτων υλών σε αρκετές περιοχές του κόσμου.

Σε τμήματα της Μέσης Ανατολής και της Ασίας καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις πετρελαίου, ενώ στην Ευρώπη υπάρχουν προειδοποιήσεις για περιορισμούς στα αεροπορικά καύσιμα. Παράλληλα, η έλλειψη πρώτων υλών για την παραγωγή πλαστικών έχει οδηγήσει αρκετές βιομηχανίες στην Ασία σε μείωση ή διακοπή της παραγωγής.

Όπως επισημαίνεται, όταν επιχειρήσεις και νοικοκυριά δεν μπορούν να προμηθευτούν επαρκείς ποσότητες καυσίμων, η ζήτηση μειώνεται αναγκαστικά, πιέζοντας και τις τιμές.

Ο ρόλος της κερδοσκοπίας

Παρά τα παραπάνω, το CNN υπογραμμίζει ότι η αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει έλλειμμα προσφοράς, κάτι που θεωρητικά θα έπρεπε να έχει οδηγήσει τις τιμές πολύ υψηλότερα.

Η εξήγηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην κερδοσκοπία και στις προσδοκίες των traders.

Περίπου το 11% των ανοικτών συμβολαίων πετρελαίου διακινείται από επενδυτές που δεν ενδιαφέρονται να παραλάβουν φυσικό πετρέλαιο, αλλά στοιχηματίζουν στις μελλοντικές διακυμάνσεις των τιμών.

Αυτή τη στιγμή, πολλοί traders θεωρούν ότι ο Τραμπ θα επιδιώξει ταχεία απεμπλοκή των ΗΠΑ από τη σύγκρουση με το Ιράν, περιορίζοντας έτσι το περιθώριο περαιτέρω ανόδου στις τιμές.

Η Helima Croft της RBC Capital Markets εκτιμά ότι ο Λευκός Οίκος έχει καταφέρει να πείσει σημαντικό μέρος της αγοράς ότι ο πόλεμος δεν θα έχει μεγάλη διάρκεια.

Παρόλα αυτά, τα αποθέματα που μέχρι σήμερα συγκρατούν την αγορά μειώνονται γρήγορα. Αν η σύγκρουση παραταθεί μέσα στο καλοκαίρι, οι πιέσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας αναμένεται να ενταθούν σημαντικά.

«Ένα πράγμα είναι βέβαιο: έρχεται μια παγκόσμια κρίση εφοδιασμού που δεν έχει ακόμη αποτιμηθεί πλήρως», προειδοποιεί ο Ματ Σμιθ της Kpler.

Πηγή: newmoney.gr

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ποιες πρωτεύουσες της ΕΕ έπληξε η ενεργειακή κρίση