Offcanvas
Offcanvas
Η Καθηγήτρια Φοίβη Κουντούρη, η πρώτη γυναίκα με υποτροφία του Κολεγίου Peterhouse του Πανεπιστημίου του Cambridge, εξηγεί πώς η εργασία μετατρέπεται σε «ανελέητη» δυναμική δημιουργία που σε κάνει ασταμάτητη και στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στις νέες γυναίκες που διεκδικούν τη θέση τους στην επιστήμη.
Συνέντευξη στη Βάσια Καττή
«The sky is the limit». Αυτή η φράση του πατέρα της αποτέλεσε την εσωτερική πυξίδα της Καθηγήτριας Φοίβης Κουντούρη, από τα πρώτα της βήματα στην Κύπρο μέχρι τη σημερινή της διαδρομή στην κορυφή παγκόσμιων Οργανισμών και την ηγεσία μιας ερευνητικής ομάδας 250 επιστημόνων. Σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο, η διαπρεπής ακαδημαϊκός κατάφερε να σπάσει τα στεγανά, αποδεικνύοντας πως η αριστεία δεν έχει φύλο, αλλά αποτελεί πρωτίστως ευθύνη απέναντι στην κοινωνία.
Σε συνέντευξή της στο Economy Today, με αφορμή τη βράβευσή της με το Αριστείο της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, η κ. Κουντούρη περιγράφει τις προκλήσεις μιας εποχής «μόνιμης πολυκρίσης» και εξηγεί πώς η επιστήμη μπορεί να δώσει λύσεις, μετατρέποντας τη θεωρία για βιώσιμη ανάπτυξη σε πράξεις που θωρακίζουν την ευημερία μας.
Παράλληλα, στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στις νέες γυναίκες: να βρουν το πάθος τους, να επενδύουν βαθιά στη γνώση τους και να μη φοβούνται να ηγηθούν. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει, «όταν αγαπάς αυτό που κάνεις, η εργασία μετατρέπεται σε “ανελέητη” δυναμική δημιουργία που σε κάνει ασταμάτητη».
Η αριστεία ειναι ευθύνη
Λάβατε πρόσφατα το Αριστείο της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών. Τι ιδιαίτερο έχει αυτή η διάκριση για εσάς;
Η απονομή του Αριστείου της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Κυπριακή Ακαδημία Επιστημών, Γραμμάτων και Τεχνών, στις 15 Δεκεμβρίου 2025 στο Προεδρικό Μέγαρο, αποτελεί μια βαθιά συγκινητική στιγμή για εμένα.
Στα τριάντα χρόνια της ακαδημαϊκής μου πορείας έχω την τιμή να έχω εκλεγεί μέλος διεθνών, ευρωπαϊκών και εθνικών ακαδημιών και να έχω υπηρετήσει ως πρόεδρος πολλών παγκόσμιων επιστημονικών Οργανισμών. Ωστόσο, η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι προέρχεται από την πατρίδα μου, από τη χώρα που μου έμαθε τα πρώτα γράμματα και που, παρά το μικρό της μέγεθος, παράγει επιστημονικό δυναμικό παγκόσμιας εμβέλειας.
Το αφιέρωσα στον πατέρα μου. Ήταν ένας άνθρωπος με λαμπερό μυαλό και βαθιά ανθρωπιά. Μας μεγάλωσε με μια φράση που έγινε η εσωτερική μου πυξίδα: «The sky is the limit». Αλλά ταυτόχρονα μας έλεγε κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό: «Η αριστεία έχει νόημα μόνο αν προσφέρει». Ό,τι κάνεις, δεν το κάνεις μόνο για τον εαυτό σου. Το κάνεις για να έχει αποτύπωμα.
Αυτό είναι και το μήνυμα προς την επιστημονική κοινότητα: η έρευνα δεν μπορεί να είναι αυτάρεσκη. Πρέπει να παράγει λύσεις. Και είναι, ταυτόχρονα, μήνυμα προς τις νέες γυναίκες ότι η επιστήμη δεν έχει όρια φύλου ή γεωγραφίας. Η αριστεία δεν είναι προνόμιο·είναι ευθύνη απέναντι στην κοινωνία.
Από τους Σόλους στα έδρανα του Cambridge
Γεννηθήκατε στους κατεχόμενους Σόλους και έχετε δηλώσει πως από πολύ νωρίς μάθατε ότι ο χαρακτήρας και η γνώση είναι τα μόνα εφόδια που δεν μπορεί κανείς να σου στερήσει. Τι κρατάτε από την αφετηρία σας και πώς αποτυπώνεται σήμερα στη δουλειά σας;
Γεννήθηκα στις 30 Μαΐου 1974, στον Ποταμό του Κάμπου, δίπλα από το αρχαίο θέατρο των Σόλων. Δύο μήνες μετά έγινε η εισβολή. Στη δεύτερη φάση φύγαμε. Ήρθαμε στη Λευκωσία, περάσαμε δύο χρόνια στην Αθήνα και επιστρέψαμε.
Από πολύ μικρή κατάλαβα ότι τα υλικά μπορεί να χαθούν, αλλά η γνώση και ο χαρακτήρας δεν αφαιρούνται. Αυτό το βίωμα διαμόρφωσε βαθιά τη σκέψη μου. Η ευημερία δεν είναι δεδομένη, πρέπει να στηρίζεται σε σταθερά και ανθεκτικά θεμέλια.
Σήμερα αυτή η αρχή αποτυπώνεται στο επιστημονικό μου έργο μέσα από τη συστηματική σύνδεση φύσης, κοινωνίας και οικονομίας, πώς μπορούμε δηλαδή να δημιουργήσουμε ανθρωποκεντρικά, διεπιστημονικά μαθηματικά συστήματα που ενοποιούν φύση, οικονομία και κοινωνία σε ένα αειφόρο πλαίσιο. Αν ένα από αυτά τα τρία υπονομευθεί, η ευημερία γίνεται εύθραυστη.
Το ερευνητικό κέντρο το οποίο διευθύνω, το Alliance of Excellence for Research and Innovation on Aeiphoria (AE4RIA), αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες ομάδες παγκοσμίως που εργάζονται για μετασχηματιστικές λύσεις προς την αειφορία. Με ομάδα 250 ερευνητών και περισσότερα από 500 εκατομμύρια ευρώ σε ανταγωνιστικές χρηματοδοτήσεις, δραστηριοποιούμαστε στα πλαίσια ερευνητικών καινοτόμων έργων σε 120 χώρες και αναπτύσσουμε ολοκληρωμένα συστήματα «ψηφιακών διδύμων» που συνδέουν τα φυσικά, τεχνολογικά, οικονομικά και κοινωνικά συστήματα σε μια διαδραστική δυναμική και γεωχωρική πορεία προς την αειφορία.
Προωθούμε την ιδέα ενός Παγκόσμιου Κοινού (Global Commons) Μηχανισμού Υλοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης. Αυτό σημαίνει τρία πράγματα: συστηματική και ενοποιημένη μέτρηση της προόδου πέρα από το οικονομικό-ΑΕΠ, ανάπτυξη δυναμικών και χωρικών διαδρομών μετάβασης που λαμβάνουν υπόψη τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ ενέργειας, νερού, γεωργίας και οικοσυστημάτων και τέλος, ευθυγράμμιση αυτών των διαδρομών με χρηματοδοτικά σχήματα και επενδυτικά χαρτοφυλάκια μέσω συνδυασμού δημόσιων και ιδιωτικών πόρων.
Συγκεκριμένα, η δουλειά μου προωθεί ένα ανθρωποκεντρικό, διεπιστημονικό και μαθηματικά τεκμηριωμένο συστημικό πλαίσιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αποδεικνύοντας πώς η ολοκληρωμένη μοντελοποίηση, η αποτίμηση πέραν του ΑΕΠ -συνολοκλήρωση του φυσικού, τεχνολογικού, οικονομικού και κοινωνικοπολιτισμικού κεφαλαίου στην ανάπτυξη- ο συμμετοχικός συνσχεδιασμός και η βιώσιμη χρηματοδότηση μπορούν να μετατρέψουν τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης από φιλοδοξία σε εφαρμογή. Αντιμετωπίζει τις αλληλένδετες παγκόσμιες κρίσεις —την κλιματική αλλαγή, την απώλεια βιοποικιλότητας, τις ανισότητες, τη δημοσιονομική πίεση και την αποτυχία διακυβέρνησης— μέσω δυναμικών, χωρικά ρητών, βασισμένων σε δεδομένα και κοινωνικά ουσιαστικών διαδρομών μετασχηματισμού.
Μέσω της σύζευξης υποδομών δεδομένων μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, ολοκληρωμένων μοντέλων αξιολόγησης και ενεργούς συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών, η προσέγγιση γεφυρώνει την επιστήμη, την πολιτική και τις αγορές, ενσωματώνοντας τους κλιματικούς, βιοποικιλιακούς και οικονομικοκοινωνικούς κινδύνους στη χρηματοοικονομική και πολιτική λήψη αποφάσεων και επιτρέποντας δίκαιες, κλιμακούμενες και εφαρμόσιμες διαδρομές έως το 2030 και πέραν αυτού.
Παράλληλα, μέσω του Παγκόσμιου Κόμβου Κλίματος του Δικτύου Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ (SDSN Global Climate Hub), τον οποίο διευθύνω, αναπτύσσουμε λεπτομερή, εθνικά προσαρμοσμένα σχέδια δράσης για τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και την ενίσχυση της κλιματικής ανθεκτικότητας, προσφέροντας συγκεκριμένες διαδρομές μετάβασης σε τομείς όπως η Ενέργεια, οι Υδάτινοι Πόροι, οι Μεταφορές, η Γεωργία και οι χρήσεις Γης, η Ναυτιλία και οι χρήσεις Θαλάσσης.
Με άλλα λόγια, η προσωπική μου εμπειρία της ανθεκτικότητας μεταφράστηκε σε μια επιστημονική προσέγγιση που επιδιώκει να θωρακίσει την ευημερία των κοινωνιών μέσα από συστημική κατανόηση και εφαρμόσιμες λύσεις.
Ως μια κορυφαία και παγκοσμίως αναγνωρισμένη επιστήμονας, έχετε βρεθεί σε περιβάλλοντα που παραδοσιακά είναι ανδροκρατούμενα, όπως το Cambridge. Πιστεύετε ότι οι γυναίκες στην επιστήμη σήμερα εξακολουθούν να καλούνται να αποδείξουν περισσότερα – και αν ναι, τι πρέπει να αλλάξει;
Στα δεκαεπτά μου έφυγα από την Κύπρο με πλήρη υποτροφία στο University of Cambridge για να σπουδάσω Μαθηματικά και Οικονομικά. Η υποτροφία του Peterhouse, University of Cambridge απονεμήθηκε για πρώτη φορά σε γυναίκα και μάλιστα μη Βρετανίδα, σε έναν ιστορικό χώρο που για δεκαετίες απευθυνόταν κυρίως σε άνδρες της βρετανικής κοινωνικής και ακαδημαϊκής ελίτ. Το περιβάλλον ήταν απαιτητικό και γεμάτο προκλήσεις, γι’ αυτό και ιδανικό για να αναπτύξω ακαδημαϊκή αλλά και προσωπική ανθεκτικότητα. Η όποια επιτυχία μου δεν είναι μόνο ζήτημα ταλέντου, αλλά πάθους και στοχοπροσήλωσης για την παραγωγή λύσεων για την ευημερία των λαών, στόχος με ανθρωπιστικό νόημα πάνω από προσωπικές φιλοδοξίες. Όταν αγαπάς αυτό που κάνεις, η εργασία μετατρέπεται σε «ανελέητη» δυναμική δημιουργία που σε κάνει ασταμάτητη!
Η αριστεία δεν έχει φύλο. Η ισότητα ευκαιριών, όμως, δεν είναι αυτονόητη·είναι αποτέλεσμα θεσμικής ωριμότητας και πολιτικής βούλησης. Σήμερα έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Ωστόσο, στις ανώτατες βαθμίδες ηγεσίας οι γυναίκες συχνά εξακολουθούν να καλούνται να αποδείξουν πολύ περισσότερα.
Η πρόκληση παραμένει το πολιτικό κόστος
Από τη θέση σας σε Οργανισμούς όπως τα Ηνωμένα Έθνη, η G20 και η Παγκόσμια Τράπεζα, βλέπετε πραγματική διάθεση για δύσκολες αποφάσεις ή οι ισορροπίες και το πολιτικό κόστος φρενάρουν τις αλλαγές;
Ζούμε σε μια εποχή που δεν μπορεί πλέον να περιγραφεί ως «περίοδος διαδοχικών κρίσεων». Πρόκειται για μια μόνιμη πολυκρίση: χαμηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, συρρίκνωση δημοσιονομικού χώρου — με περίπου το ένα τρίτο των χωρών να αντιμετωπίζει σοβαρές δημοσιονομικές πιέσεις — αυξανόμενες ανισότητες, ενεργειακή και επισιτιστική ανασφάλεια, πληθυσμιακή κρίση, επιτάχυνση της τεχνολογικής μετάβασης που δεν ενσωματώνεται ομαλά στην αγορά εργασίας, κλιματική κρίση, κατάρρευση βιοποικιλότητας και γεωπολιτική αστάθεια.
Υπάρχει πλέον σαφής επίγνωση ότι το υφιστάμενο μοντέλο ανάπτυξης δεν είναι βιώσιμο. Δεν μιλάμε απλώς για περιβαλλοντική ευαισθησία, μιλάμε για συστημικό κίνδυνο.
Πρόσφατα, ο Γενικός Γραμματέας των United Nations με όρισε Επικεφαλής Επιστήμονα της Παγκόσμιας Έκθεσης για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (GSDR 2027), μία από τις σημαντικότερες παγκόσμιες επιστημονικές διαδικασίες χάραξης πολιτικής. Αυτό σηματοδοτεί ότι η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζει πως οι λύσεις δεν μπορούν να είναι αποσπασματικές. Χρειάζεται διεπιστημονικό, επιστημονικά τεκμηριωμένο πλαίσιο. Επιπλέον, ως Πρόεδρος του World Council of Environmental and Resource Economists Associations (WCEREA), του παγκόσμιου οργάνου που συντονίζει τις ενώσεις οικονομολόγων περιβάλλοντος και φυσικών πόρων της Ασίας, της Αφρικής, της Ευρώπης, της Βόρειας και της Λατινικής Αμερικής, προωθώ τη διεθνή επιστημονική συνεργασία και τη διασύνδεση της έρευνας με τη δημόσια πολιτική. Το WCEREA διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διοργάνωση του World Congress of Environmental and Resource Economists (WCERE), της κορυφαίας παγκόσμιας συνάντησης του κλάδου, ενισχύοντας τη συμβολή της περιβαλλοντικής οικονομικής επιστήμης στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και στη μετάβαση προς βιώσιμη ανάπτυξη.
Η γνώση υπάρχει. Τα εργαλεία υπάρχουν. Η τεχνολογία υπάρχει. Οι χρηματοδοτικοί πόροι υπάρχουν, τόσο από τον Δημόσιο όσο και από τον Ιδιωτικό τομέα.
Η πρόκληση παραμένει το πολιτικό κόστος και οι βραχυπρόθεσμοι ορίζοντες, καθώς και η περιορισμένη συνεργασία μεταξύ επιστήμης και πολιτικής. Οι κυβερνήσεις καλούνται να λάβουν αποφάσεις με αρχικό κόστος και οφέλη που αποδίδουν μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα. Εκεί δοκιμάζεται η πολιτική ηγεσία. Ωστόσο, σήμερα υπάρχει σαφώς μεγαλύτερη ωριμότητα από ό,τι πριν από μία δεκαετία. Η μετάβαση δεν θεωρείται πλέον ιδεολογική επιλογή, αλλά οικονομική και γεωπολιτική αναγκαιότητα.
Η περίπτωση της Κύπρου
Έχετε τονίσει ότι φύση, κοινωνία και οικονομία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες όταν μιλάμε για ευημερία. Αν κοιτάξουμε ειδικά την Κύπρο, σε ποιο σημείο «χάνεται» σήμερα αυτή η ισορροπία;
Η ισορροπία χάνεται όταν αντιμετωπίζουμε την οικονομική ανάπτυξη ως αυτόνομη διαδικασία, αποκομμένη από το φυσικό και κοινωνικό της υπόβαθρο.
Η Κύπρος είναι μια χώρα ιδιαίτερα ευάλωτη στην κλιματική αλλαγή. Η αύξηση της θερμοκρασίας, η λειψυδρία, η πίεση στους υδάτινους πόρους, η διάβρωση των ακτών και η πίεση στα οικοσυστήματα δεν είναι αφηρημένες έννοιες. Έχουν άμεσες οικονομικές συνέπειες: στον τουρισμό, στη γεωργία, στην υγεία, στο κόστος ενέργειας.
Όταν το φυσικό κεφάλαιο δεν ενσωματώνεται στον πυρήνα της οικονομικής στρατηγικής, τότε η ανάπτυξη γίνεται εύθραυστη. Αντλούμε βραχυπρόθεσμο όφελος, αλλά υπονομεύουμε τη μακροπρόθεσμη ευημερία. Η ευημερία, όπως την ορίζω επιστημονικά, είναι η ταυτόχρονη επίτευξη οικονομικής αποτελεσματικότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και ανθεκτικών οικοσυστημάτων. Αν ένας από αυτούς τους τρεις πυλώνες αποδυναμωθεί, το σύστημα αποσταθεροποιείται.
Στην Κύπρο, η πρόκληση δεν είναι η έλλειψη δυνατοτήτων. Είναι η ανάγκη για συστημική, ολιστική προσέγγιση. Όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά ενιαίο σχέδιο μετάβασης.
Παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει, χαρακτηρίζετε την Κύπρο «διαχειρίσιμη» χώρα λόγω μεγέθους. Ποιες δύο ή τρεις άμεσες αλλαγές θα μπορούσαν, κατά την άποψή σας, να κάνουν ουσιαστική διαφορά;
Το μέγεθος της Κύπρου είναι στρατηγικό πλεονέκτημα. Μια μικρή χώρα μπορεί να μετασχηματιστεί ταχύτερα, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση και κοινωνική συναίνεση.
Πρώτον, η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Η Κύπρος έχει εξαιρετικό ηλιακό δυναμικό. Η επένδυση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σε αποθήκευση και σε έξυπνα δίκτυα μπορεί να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Η πράσινη τεχνολογία δεν είναι πλέον ακριβή, σε πολλές περιπτώσεις είναι φθηνότερη από τα ορυκτά καύσιμα.
Δεύτερον, μια ολοκληρωμένη στρατηγική για το νερό και την κλιματική προσαρμογή. Η διαχείριση υδάτων δεν μπορεί να είναι αποσπασματική. Χρειάζεται συνδυασμός τεχνολογίας, πολιτικής τιμολόγησης, αλλαγής καταναλωτικών προτύπων και επένδυση σε ανθεκτικές υποδομές.
Τρίτον, επένδυση στις δεξιότητες της νέας γενιάς. Πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, αλλά και κριτική σκέψη, διεπιστημονική προσέγγιση, ικανότητα προσαρμογής. Η μετάβαση δεν είναι μόνο τεχνολογική. Είναι κοινωνική. Η Κύπρος μπορεί να γίνει πρότυπο βιώσιμου μετασχηματισμού. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί. Είναι αν θα αποφασίσει να το κάνει.
Το νέο υπόδειγμα ευημερίας
Ποιοι παράγοντες θεωρείτε ότι θα καθορίσουν – θετικά ή αρνητικά – την ποιότητα ζωής των πολιτών τα επόμενα δέκα χρόνια;
Η ποιότητα ζωής τα επόμενα δέκα χρόνια θα καθοριστεί από τρεις θεμελιώδεις παραμέτρους.
Πρώτον, από την ικανότητά μας να ενσωματώσουμε την τεχνολογική πρόοδο χωρίς να διευρύνουμε τις ανισότητες. Η ψηφιακή μετάβαση μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα και να βελτιώσει τις υπηρεσίες, αλλά αν δεν συνοδευτεί από επανεκπαίδευση και κοινωνικές πολιτικές, θα εντείνει τον αποκλεισμό.
Δεύτερον, από τη διαχείριση της κλιματικής και περιβαλλοντικής κρίσης. Η συχνότητα και η ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνεται. Αν δεν επενδύσουμε σε ανθεκτικότητα, το κόστος – οικονομικό και κοινωνικό – θα είναι τεράστιο.
Τρίτον, από τη θεσμική ποιότητα. Διαφάνεια, αξιοκρατία, εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Χωρίς ισχυρούς θεσμούς, καμία στρατηγική δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά.
Αν πετύχουμε σε αυτούς τους τρεις άξονες, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα νέο υπόδειγμα ευημερίας. Αν αποτύχουμε, οι ανισότητες και οι κρίσεις θα ενταθούν.
Πάθος, γνώση, ηγεσία
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, αν έπρεπε να συνοψίσετε σε μια σκέψη όσα σας δίδαξε η πορεία σας, τι θα λέγατε στις νέες γυναίκες που επιλέγουν τον δρόμο της επιστήμης;
Στις νέες γυναίκες θα έλεγα τρία πράγματα.
Πρώτον, βρείτε το πάθος σας. Μην επιλέξετε ένα δρόμο επειδή είναι «ασφαλής» ή κοινωνικά αποδεκτός. Αν δεν αγαπάτε αυτό που κάνετε, η προσπάθεια θα μοιάζει βαριά. Αν όμως βρείτε αυτό που σας συναρπάζει, τότε οι ατελείωτες ώρες δουλειάς δεν θα είναι θυσία, αλλά δημιουργία. Η στοχοπροσήλωση γεννιέται από το πάθος.
Δεύτερον, επενδύστε βαθιά στη γνώση σας. Η γνώση είναι ελευθερία. Είναι το μόνο κεφάλαιο που δεν μπορεί να σας αφαιρεθεί. Σε έναν κόσμο ραγδαίων τεχνολογικών και κοινωνικών αλλαγών, η κριτική σκέψη, η επιστημονική αυστηρότητα και η διεπιστημονική κατανόηση θα είναι τα πιο ισχυρά σας εφόδια.
Και τρίτον, μη φοβάστε να ηγηθείτε. Σε ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα μπορεί να κληθείτε να αποδείξετε περισσότερα. Μην το δείτε ως εμπόδιο, δείτε το ως ευκαιρία να επαναπροσδιορίσετε τα πρότυπα ηγεσίας. Η ηγεσία δεν είναι επίδειξη ισχύος. Είναι ικανότητα σύνθεσης, ενσυναίσθησης και στρατηγικής σκέψης.
Η επιστήμη σήμερα χρειάζεται περισσότερο από ποτέ γυναίκες που σκέφτονται ολιστικά, που συνδέουν τη γνώση με την κοινωνία, που δεν αρκούνται στην προσωπική επιτυχία αλλά επιδιώκουν συστημική αλλαγή για την υποστήριξη της ανθρώπινης ευημερίας. Ο κόσμος αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις – κλιματικές, κοινωνικές, τεχνολογικές, πολιτικές. Οι λύσεις δεν θα είναι μονοδιάστατες. Θα είναι αποτέλεσμα συνεργασίας, πολυφωνίας και θάρρους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
