Το χάος του πολέμου με το Ιράν θα έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες για τους επενδυτές και το δολάριο

Ο πόλεμος στο Ιράν αποτελεί, για τις αγορές, ένα απόλυτο χάος. Τη μια στιγμή ξεκινά, την άλλη σταματά, τη μια βελτιώνεται, την άλλη επιδεινώνεται, και σχεδόν κάθε κατηγορία περιουσιακών στοιχείων στον πλανήτη ταλαντεύεται με κάθε νέα είδηση, σαν ένα παιχνίδι πινγκ-πονγκ από την κόλαση.

Ειλικρινά, μέρος αυτού του σκηνικού είναι υπερβολικά εξαντλητικό και, τελικά, άσκοπο να το παρακολουθεί κανείς. Όμως, μόλις περάσει το χάος, αυτό το επεισόδιο θα αφήσει ένα μόνιμο σημάδι στους επενδυτές.

Η περασμένη Δευτέρα απεικόνισε την τρέλα σε όλο της το μεγαλείο. Την ώρα του πρωινού στην Ευρώπη, οι επενδυτές φοβούνταν σαφώς ότι η ήδη φρικτή σύγκρουση στην περιοχή απειλούσε να κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο, ωθώντας τις τιμές της ενέργειας προς τα πάνω, πλήττοντας τα ομόλογα που είναι ευαίσθητα στον πληθωρισμό και επηρεάζοντας αρνητικά τις μετοχές.

Πριν το μεσημεριανό γεύμα της ίδιας ημέρας, με ένα πάτημα του κουμπιού «αποστολή» σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέτρεψε αυτές τις βραχυπρόθεσμες κινήσεις της αγοράς, ισχυριζόμενος ότι έγιναν «ΠΟΛΥ ΚΑΛΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ» με το Ιράν, με στόχο την εξεύρεση λύσης. Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν κατά 10% σε μια μέρα, παρά την επιμονή του Ιράν ότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί τέτοιες συνομιλίες.

Μέχρι την Τετάρτη, η «καπηλεία των ειδήσεων της ειρήνης» βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, εμπνευσμένη από τις ειδήσεις ότι οι ΗΠΑ είχαν υποβάλει ένα σχέδιο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών, με το Πακιστάν να ενεργεί ως μεσάζων, ακόμη και ενώ η Ουάσιγκτον ετοιμαζόταν να στείλει χιλιάδες επιπλέον στρατιώτες στην περιοχή.

Θα καταλήξει αυτό το «15-σημείο σχέδιο ειρήνης» να είναι άλλη μια παραπλανητική κίνηση; Οι επενδυτές δεν έχουν ιδέα, αλλά αναγνωρίζουν τα γνωστά -πλέον- σημάδια μιας υπαναχώρησης του Τραμπ όταν τα βλέπουν, και οι αγορές αντέδρασαν αναλόγως.

Και έτσι προχωράμε με δυσκολία, παγιδευμένοι ανάμεσα σε ένα ενδεχομένως εφιαλτικό εγγύς μέλλον, στο οποίο οι παγκόσμιες προμήθειες ενέργειας θα έχουν περιοριστεί πέρα από κάθε αναγνώριση, και σε μια ασαφή επιλογή στην οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα κηρύξει νίκη και θα αποχωρήσει. Για να το θέσουμε ήπια, αυτά τα δύο αντίθετα αποτελέσματα έχουν πολύ διαφορετικές επιπτώσεις για τις αγορές και την παγκόσμια οικονομία. Δεν έχει νόημα για κανέναν επενδυτή να κινηθεί δυναμικά προς καμία από τις δύο κατευθύνσεις.

Αυτό έχει κρατήσει τις περισσότερες αγορές σε ασταθή αλλά αρκετά στενά εύρη. Οι παγκόσμιες μετοχές έχουν πέσει κατά 6% από τότε που ξέσπασε η σύγκρουση. Αλλά ακόμα και έτσι, αυτό τις τοποθετεί στο χαμηλότερο σημείο μόνο από τον Νοέμβριο — σίγουρα όχι μια καταστροφή, και ένα κλάσμα της πτώσης που είδαμε τον περασμένο Απρίλιο, όταν ο Τραμπ επέβαλε τεράστια εμπορικά δασμολόγια στον κόσμο.

Για τους συμμετέχοντες στην αγορά που συμπαθούν το Trumponomics, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι όλοι μας πρέπει να αγνοήσουμε αυτό που ένας από αυτούς -ο αναλυτής της Jefferies, Ντέιβιντ Ζερβός- αποκαλεί «κινδυνολογία που σχετίζεται με τις διακυμάνσεις».

«Γνωρίζω ότι οι Ευρωπαίοι αισθάνονται αρκετά εκνευρισμένοι», έγραψε σε σημείωμα προς τους πελάτες του αυτή την εβδομάδα, το οποίο ρίχνει κάποιο χρήσιμο φως στο πώς η Team Trump ενδέχεται να βλέπει την παρούσα συγκυρία στην ιστορία των χρηματοπιστωτικών αγορών. Ορισμένες δυσάρεστες κινήσεις στις αγορές βραχυπρόθεσμου χρέους της περιοχής «έχουν προκαλέσει σοβαρό πόνο», αναγνώρισε ο Ζερβός. «Αλλά πέρα από αυτές τις κινήσεις, που είναι σε μεγάλο βαθμό άσχετες με τις παγκόσμιες αγορές, έχει επικρατήσει πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα από ό,τι πολλοί θα περίμεναν. Αυτό είναι γεγονός. Και αυτό με κάνει να αισθάνομαι αρκετά αισιόδοξος ότι και αυτό θα περάσει».

Σίγουρα έχει δίκιο για το «ευερέθιστο» κομμάτι, και έχει δίκιο να επισημαίνει ότι οι αγορές έχουν παραμείνει σε γενικές γραμμές εντυπωσιακά σταθερές. Ωστόσο, όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, θα είναι σημαντικό να θυμόμαστε κάποια μαθήματα.

Το πρώτο είναι ότι, παρά την άνοδο του δολαρίου κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, το δολάριο δεν έχει επιστρέψει. Η κάποτε ακλόνητη θέση του ως αδιαμφισβήτητου βασιλιά όλων των νομισμάτων έχει υποστεί πλήγμα από τότε που ο Τραμπ επανήλθε στην εξουσία πέρυσι.

Ναι, έχει σημειώσει άνοδο από την έναρξη του πολέμου -μια επανάληψη της παραδοσιακά αξιόπιστης τάσης του να ενισχύεται σε περιόδους κρίσης- αλλά αναλυτές και επενδυτές συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι αυτήν τη φορά η άνοδος δεν οφειλόταν στο γεγονός ότι οι διαχειριστές κεφαλαίων έσπευσαν να επενδύσουν στο δολάριο αναζητώντας ασφάλεια. Αντίθετα, τουλάχιστον εν μέρει, αφορούσε την επιστροφή σε ουδέτερη θέση, αφού είχαν μειώσει και αντισταθμίσει τον κίνδυνο του δολαρίου στις αρχές του έτους — ένα μοτίβο που παρατηρείται σαφώς σε πολλές κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων.

Στην πραγματικότητα, η σύγκρουση απειλεί να υπονομεύσει περαιτέρω το δολάριο. «Η στρατηγική σημασία της Μέσης Ανατολής για τον ρόλο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος δεν πρέπει να υποτιμηθεί», έγραψε ο αναλυτής της Deutsche Bank, Τζορτζ Σαράβελος, σε σημείωμα αυτή την εβδομάδα.

«Η μακροπρόθεσμη κληρονομιά της σύγκρουσης με το Ιράν για το δολάριο θα μπορούσε να είναι ο τρόπος με τον οποίο δοκιμάζει τα θεμέλια του καθεστώτος του πετροδολαρίου. Εάν οι ρωγμές εκτεθούν περαιτέρω, θα μπορούσαν να υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στη χρήση του δολαρίου στο παγκόσμιο εμπόριο και στις αποταμιεύσεις».

Το δεύτερο, συναφές σημείο είναι ότι, κατά καιρούς, οι αμερικανικές χρηματιστηριακές αγορές έχουν πληγεί λιγότερο από άλλες όταν η σύγκρουση οξύνεται — κάτι που οφείλεται στην ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας και στη γεωγραφική της απόσταση από τον πόλεμο. Ωστόσο, η επιθυμία των παγκόσμιων επενδυτών να συνεχίσουν να διαφοροποιούν τα χαρτοφυλάκιά τους μακριά από τις ΗΠΑ μακροπρόθεσμα παραμένει αμείωτη, ιδίως για όσους πιστεύουν -κατά τη γνώμη μου, απολύτως λογικά- ότι η σύγκρουση θα αποδειχθεί τεράστια ώθηση για τις πράσινες και βιώσιμες επενδύσεις τα επόμενα χρόνια. Όπως μου είπε ένας τραπεζίτης αυτή την εβδομάδα: «Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι το καλύτερο πράγμα που συνέβη ποτέ στην πράσινη ενέργεια».

Το τρίτο είναι ότι οι πληθωριστικές πιέσεις επέστρεψαν, φυσικά στον τομέα της ενέργειας, αλλά και στις τιμές των τροφίμων. Μαζί με τις προφανείς πρόσθετες ανάγκες που υπάρχουν τώρα για κρατικές δαπάνες στην άμυνα και την ενεργειακή ανθεκτικότητα, όλα αυτά υποδηλώνουν υψηλότερα επιτόκια από ό,τι θα περιμέναμε διαφορετικά και ένα δύσκολο επενδυτικό περιβάλλον για όσους επιδιώκουν μια ισορροπία μεταξύ μετοχών και ομολόγων.

Το πινγκ-πονγκ των τίτλων ζαλίζει και ο θόρυβος της αγοράς είναι εκκωφαντικός, αλλά κάποια πράγματα αξίζει να τα ακούσουμε.

Πηγή: ot.gr

Διαβάστε επίσης: Ψηφιακό ευρώ: Έτοιμη για τριλόγους η Κυπριακή Προεδρία - Στόχος το 2029