Του Ξένιου Μεσαρίτη
Η χθεσινή συνεδρία της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, με αφορμή το βίντεο που είδε το φως της δημοσιότητας, άνοιξε εκ νέου (και με ένταση) τη συζήτηση γύρω από τους κανόνες δέουσας επιμέλειας (Due Diligence) και «Γνώρισε τον Πελάτη σου» (KYC) στην προσέλκυση επενδυτών στην Κύπρο.
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων ήταν το σοβαρό νομοθετικό κενό που αφορά τους επιχειρηματίες ανάπτυξης γης (developers), οι οποίοι, παρά το γεγονός ότι αποτελούν βασικό δίαυλο εισόδου επενδύσεων στη χώρα, δεν εμπίπτουν σήμερα στις εποπτευόμενες οντότητες της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος (AML).
Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος: Εκτός AML οι developers
Ο Νικόλας Τσαρδελλής, εκπροσωπώντας τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο, ανέφερε ότι το ζήτημα έχει τεθεί κατ’ επανάληψη από τον Σύλλογο, επισημαίνοντας πως οι developers δεν περιλαμβάνονται στον περί Παρεμπόδισης και Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες Νόμο.
Ως αποτέλεσμα, δεν υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασίες KYC και Due Diligence, σε αντίθεση με τράπεζες, δικηγόρους και λογιστές, την ίδια ώρα που –όπως υπογράμμισε– σημαντικός αριθμός επενδύσεων εισέρχεται στη χώρα μέσω αυτών.
«Εφόσον δεν ακολουθούν αυτές τις διαδικασίες, δεν είναι σε θέση να εντοπίσουν περιπτώσεις επενδυτών που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις, πόσο μάλλον να τις καταγγείλουν», σημείωσε.
Ο κ. Τσαρδελλής ξεκαθάρισε επίσης ότι, βάσει της πληροφόρησης του Συλλόγου, οι λεγόμενοι “επενδυτές-μαϊμού” που εμφανίζονται στο επίμαχο βίντεο δεν εκπροσωπήθηκαν από μέλη του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου, προσθέτοντας ότι έχει αποσταλεί σχετική επιστολή στην Αστυνομία, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ληφθεί απάντηση.
Όπως τόνισε, αν η διαδικασία περνούσε από δικηγόρο –λόγω των μηχανισμών ελέγχου που επιβάλλει το AML «αυτά που είδαμε στο βίντεο δεν θα μπορούσαν να συμβούν».
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο ΣΕΛΚ
Την ίδια θέση εξέφρασε και η εκπρόσωπος του ΣΕΛΚ, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε εμπλοκή εποπτευόμενου προσώπου του Συνδέσμου στην υπόθεση.
Επανέλαβε ότι οι developers δεν υπόκεινται σε εποπτεία AML, χαρακτηρίζοντας το γεγονός αυτό ως ένα μεγάλο και διαχρονικό κενό στη νομοθεσία, το οποίο –όπως φάνηκε και από τη συγκεκριμένη υπόθεση– δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους.
Invest Cyprus: Δεν λειτουργούμε με το «έχω επενδυτές»
Ο CEO του Invest Cyprus, Μάριος Ταννούσης, ξεκαθάρισε ενώπιον της Επιτροπής ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε επαφή του οργανισμού με τα πρόσωπα που εμφανίζονται στο βίντεο.
Όπως ανέφερε, το Invest Cyprus εφαρμόζει αυστηρές διαδικασίες ελέγχου μέσω KYC και due diligence, τόσο για επενδυτές όσο και για δυνητικούς επενδυτές, τονίζοντας ότι «είμαστε πολύ προσεκτικοί για το ποιοι μπαίνουν στη χώρα».
Ο κ. Ταννούσης σημείωσε ότι τέτοιες περιπτώσεις προκαλούν σοβαρά προβλήματα στην εικόνα της Κύπρου διεθνώς, προσθέτοντας ότι «οι ξένοι επενδυτές μάς αξιολογούν σε πολύ υψηλό επίπεδο ως χώρα».
Ξεκαθάρισε επίσης ότι το γνωστό σενάριο «έχω επενδυτές, να κλείσουμε συνάντηση» δεν υφίσταται στον Invest Cyprus, καθώς ζητείται εκ των προτέρων πλήρης ενημέρωση για την ταυτότητα και το προφίλ των ενδιαφερόμενων.
Πρόταση νόμου: Στο AML και οι developers
Κατά τη συζήτηση, ο Πρόεδρος και τα μέλη της Επιτροπής Θεσμών υπογράμμισαν ότι θα προχωρήσουν στην κατάθεση πρότασης νόμου, ώστε να αρθεί η υφιστάμενη στρέβλωση και να ενταχθούν και οι developers στο εποπτικό πλαίσιο της νομοθεσίας AML.
Βουλευτές που ήταν παρόντες στη συνεδρία ανέφεραν στο Economy Today ότι η πρόταση νόμου αναμένεται να κατατεθεί εντός των επόμενων εβδομάδων, χαρακτηρίζοντας το υφιστάμενο κενό «αδικαιολόγητο».
Γιατί δεν έγινε Due Diligence και KYC
Όπως είχε αναδείξει και προηγούμενο ρεπορτάζ του Economy Today, ένα από τα κεντρικά ερωτήματα της υπόθεσης αφορά το γιατί δεν προηγήθηκε διαδικασία Δέουσας Επιμέλειας και KYC.
Νομικές πηγές εξηγούν ότι, στη συγκεκριμένη περίπτωση, οι παθογένειες ήταν σχεδόν αναπόφευκτες, καθώς τα εμπλεκόμενα πρόσωπα –σύμβουλος επιχειρήσεων, ανώτατο εκτελεστικό στέλεχος εταιρείας ανάπτυξης γης και κυβερνητικός αξιωματούχος– δεν εμπίπτουν στην κατηγορία των εποπτευόμενων προσώπων βάσει του Νόμου του 2007.
Συγκεκριμένα, τα Άρθρα 2Α και 59 δεν προβλέπουν εποπτεία των συγκεκριμένων ιδιοτήτων από αρμόδια Εποπτική Αρχή, με αποτέλεσμα να μην υφίσταται νομική υποχρέωση για εφαρμογή διαδικασιών Due Diligence ή KYC, ακόμη και όταν τα πρόσωπα αυτά δραστηριοποιούνται ενεργά στην προσέλκυση επενδύσεων.
Και αυτό, παρά το γεγονός ότι σύμβουλοι επιχειρήσεων και developers λειτουργούν στην πράξη ως κομβικοί μηχανισμοί εισροής κεφαλαίων, όπως αποδεικνύεται και από τη συμμετοχή τους σε διεθνή roadshows και επενδυτικά φόρα.