Ο απερχόμενος πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου προειδοποιεί για τις προκλήσεις σε ενέργεια, στεγαστικό, άμυνα και δημογραφικό, καλώντας σε μακροπρόθεσμο σχεδιασμό

Η μέχρι σήμερα καλή πορεία της οικονομίας πρέπει να συνοδευτεί με συνειδητή πολιτική διατήρησης των θετικών στοιχείων της οικονομίας, είπε ο απερχόμενος Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου Κύπρου (ΔΣΚ), Μιχάλης Περσιάνης, στον χαιρετισμό του στην Ετήσια Έκθεση Δραστηριοτήτων 2025 του Συμβουλίου.

Ο κ. Περσιάνης, αναφέροντας ότι η οικονομία διατηρεί τη δυναμική των δύο τελευταίων ετών με υγιή νούμερα, υψηλές αντοχές και ανθεκτική ανάπτυξη, στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα διαμορφώνονται κίνδυνοι που πιθανόν να φτάσουν σε σημείο κρίσης το επόμενο διάστημα.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η ανάπτυξη είναι συγκρατημένη σε σχέση με προηγούμενα έτη, αλλά η μηχανή «έχει ακόμα ατμό» παρά τις, κυρίως εξωγενείς, πιέσεις. Η απασχόληση παραμένει πλήρης και ο πληθωρισμός, παρά τις αναμενόμενες αυξητικές πιέσεις του 2026, παραμένει συγκρατημένος εντός των εκτιμήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Περσιάνη, τα δημόσια οικονομικά συνεχίζουν σε μια πορεία η οποία, κατά τα στοιχεία, είναι επιτυχής: Αύξηση εσόδων, μείωση χρέους, συνέχιση πλεονασμάτων και άνετη ρευστότητα.

Κατά την περσινή Ετήσια Έκθεση, το ΔΣΚ είχε σημειώσει πως διαμορφώνονται κίνδυνοι στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, με δαπανηρές ανάγκες να αναδύονται και πιθανόν να φτάσουν σε σημείο κρίσης τα επόμενα χρόνια. Σημείωσε, επίσης, πως δημιουργείται ένας προβληματισμός σε σχέση με τη βιωσιμότητα σε βάθος χρόνου μιας δομής η οποία χρηματοδοτεί επαναλαμβανόμενες, μόνιμου χαρακτήρα δαπάνες, από μη επαναλαμβανόμενα έσοδα. Τέτοιες δαπάνες σχετίζονται με το κλίμα, την άμυνα, την ενέργεια –περιλαμβανομένου και του δικτύου, τις φυσικές καταστροφές, το στεγαστικό και τις συγκοινωνίες.

Όπως σημειώνει, σημαντικότατος παράγοντας είναι επίσης η προσεκτική διαχείριση των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, της διάχυσης των οφελών (μισθολογικών, τεχνολογικών και άλλων) αλλά και της συγκράτησής τους στην Κύπρο σε περίπτωση όπου διαμορφωθούν παράγοντες έλξης τους προς άλλους προορισμούς.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του ΔΣΚ, η χρηματοδότηση των εν λόγω αναγκών, σε συνδυασμό και με την εξάντληση των αναπτυξιακών δαπανών, θα αποτελέσει μια πρόκληση σχεδιασμού. "Ο σχεδιασμός και η υλοποίηση πλάνων και στρατηγικών σε μέσο και μακρύ ορίζοντα, αποτελεί διαχρονική αδυναμία της Κυπριακής Δημοκρατίας", υπογραμμίζει ο κ. Περσιάνης.

Όπως προσθέτει, παρά τις κάποιες εξελίξεις, όπως την πολιτική απόφαση για ορθότερο χειρισμό του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων μετά τις εισηγήσεις του ΔΣΚ, η ευρύτερη εικόνα συνεχίζει να είναι η ίδια. "Η Κύπρος πάει καλά, αλλά οι κίνδυνοι βρίσκονται στα επόμενα χρόνια".

Όσον αφορά το ΤΚΑ, σημειώνει ότι ο ορθολογικός χειρισμός, με μηχανισμούς που θα απομονώνουν τις συντάξεις των επόμενων γενιών από σημερινά συμφέροντα και πολιτικές ανάγκες, θα είναι κρίσιμης σημασίας.

Επιπλέον, αναφέρει ότι το εξωτερικό περιβάλλον συμβάλλει πια σημαντικά στους κινδύνους. Οι ανισορροπίες στην παγκόσμια οικονομία και στις διεθνείς αγορές διογκώνονται, ενώ τα πρώτα σημάδια έχουν φτάσει και στην Κύπρο και ήδη άρχισαν να διαφαίνονται. Όπως σημειώνει, ανάμεσά τους είναι και η άνοδος της σκιώδους τραπεζικής και του χρηματοπιστωτικού συστήματος που βρίσκεται εκτός των ορίων της εποπτείας. "Πλέον, ο τραπεζικός δανεισμός προς τέτοιες επιχειρήσεις έχει ξεπεράσει το 10% του συνόλου, διαμορφώνοντας έτσι ένα κανάλι μεταφοράς του ρίσκου, από επιχειρήσεις υψηλού κέρδους και υψηλού ρίσκου, προς παραδοσιακά ιδρύματα", αναφέρει.

Οι αγορές κρατικού χρέους καταγράφουν επίσης πιέσεις, σημειώνει, αν και στην Κύπρο δεν γίνεται ακόμη αισθητό λόγω της επιτυχούς διαχείρισης των τελευταίων ετών σε σχέση με την μείωση και τη διαχείριση του δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με τον κ. Περσιάνη, οι αγορές αντικατοπτρίζουν, όλο και λιγότερο, τη γενικότερη υγεία των οικονομιών, με τις αγορές να έχουν αποκοπεί από την πραγματική οικονομία και να εξυπηρετούν όλο και λιγότερο τον ρόλο του διαμεσολαβητή που καθοδηγεί τις αποταμιεύσεις προς τις πιο υγιείς επενδύσεις. Τα δημόσια οικονομικά, δε, δέχονται σταδιακά αυξανόμενες πιέσεις στις διεθνείς αγορές. "Αυτές οι ανισορροπίες θα πρέπει να τύχουν διόρθωσης, κάτι που δεν μπορεί να αφήσει την Κύπρο ανεπηρέαστη", είπε.

Επομένως, αναφέρει, η υψηλή ανθεκτικότητα και οι εγγενείς της αντοχές θα πρέπει να τύχουν ενίσχυσης. "Η καλή πορεία μέχρι σήμερα δεν αρκεί αν δεν συνοδευτεί με συνειδητή πολιτική διατήρησης των θετικών στοιχείων της οικονομίας, όπως είναι τα τελευταία χρόνια οι ραγδαίες αυξήσεις των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ)", είπε.

Ωστόσο, σημείωσε ότι η χωρίς στρατηγική και χωρίς πολιτικές ανάπτυξη των ΑΞΕ ήταν μεν ευλογία για τον τόπο, αλλά έφερε μαζί της υψηλό ρίσκο, επιδεινούμενη ανισότητα, κοινωνικές πιέσεις αλλά και επιδείνωση στοιχείων του ενεργειακού, του στεγαστικού και των συγκοινωνιών. Όλα αυτά δεν ήταν και δεν είναι αναπόφευκτα, αν υιοθετηθεί συγκεκριμένα πολιτική διαχείρισης και διάχυσης των ΑΞΕ.

Παρόμοια είναι η εικόνα σε πολλές άλλες πτυχές της οικονομίας, προσθέτει. "Αυτό που μας λείπει είναι καλύτερη οργάνωση και ο λιγότερο βραχυπρόθεσμος –έως και μυωπικός- χρονικός ορίζοντας ανάλυσης και πολιτικών", υπογραμμίζει, τονίζοντας τη σημασία ανάπτυξης συγκεκριμένης στρατηγικής, με ρητούς στόχους, για την ενέργεια, το δημογραφικό, τις ΑΞΕ αλλά και για την αναπτυξιακή πολιτική. Όπως σημειώνει, αυτό μπορεί να γίνει με σχετική ευκολία ενόσω υφίσταται, ακόμα, χρονικό περιθώριο, το οποίο δεν θα μένει για πάντα ανοιχτό, όπως προειδοποιεί.

Καταληκτικά, ο κ. Περσιάνης αναφέρει ότι το ΔΣΚ πλέον μπαίνει σε μια νέα περίοδο της δικής του ζωής, με νέα ηγεσία αλλά και με την πορεία ωρίμανσης του θεσμού να επιταχύνεται. "Θα συνεχίσει να αποτελεί παράγοντα ανάλυσης χωρίς πολιτικούς-κομματικούς χρωματισμούς, που λειτουργεί ανεξάρτητα και με ακεραιότητα υπηρετώντας το συμφέρον του τόπου. Και, με βάση τα πιο πάνω, ο ρόλος του καθίσταται τα επόμενα χρόνια ακόμα πιο σημαντικός", σημειώνει.

Πηγή: ΚΥΠΕ

Διαβάστε επίσης: Μειωμένες κατά 32% οι ακάλυπτες επιταγές το πρώτο πεντάμηνο