Ερωτήματα προκαλεί η στασιμότητα στην επικαιροποίηση των μελετών βιωσιμότητας του έργου που ανέλαβε η κυβέρνηση, την ώρα που το τεχνικό ρίσκο έχει εκμηδενιστεί - Για δικαιολογίες γύρω από τη γεωπολιτική αβεβαιότητα κάνει λόγο ο Τσαρλς Έλληνας - Η έκκληση Παπαναστασίου για πιο αποφασιστική στάση της ΕΕ και η παρέμβαση Ερχιουμάν

Της Βάσιας Καττή

Η πρόσφατη ανακοίνωση της Nexans, στην οποία επισημαίνεται ότι πραγματοποιήθηκε με απόλυτη επιτυχία σε καθορισμένη θαλάσσια περιοχή δυτικά της Σικελίας στην Ιταλία η θαλάσσια δοκιμή (sea trial) για τα υποβρύχια ηλεκτρικά καλώδια του Great Sea Interconnector (GSI), αίροντας «οποιεσδήποτε ανησυχίες για την τεχνική βιωσιμότητα του έργου» επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από τη βιωσιμότητα και τη σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, ο πρώην Υπουργός Ενέργειας Γιώργος Παπαναστασίου σχολίασε την ανακοίνωση της εταιρείας, υπογραμμίζοντας ότι οι επιφυλάξεις που έχουν διατυπωθεί δεν θα πρέπει να οδηγούν στην εγκατάλειψη του έργου. «Οι όποιες φοβίες υπάρχουν γύρω από το συγκεκριμένο έργο, είτε λέγονται τεχνικές είτε λέγονται οικονομικές είτε γεωπολιτικές, είναι η προσωπική μου άποψη ότι θα πρέπει να τύχουν διαχείρισης και όχι να ακυρώνουν το έργο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Επανέλαβε ότι η υλοποίηση μιας τέτοιας διασύνδεσης θα μπορούσε να τερματίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνδέοντας το ζήτημα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την ευρύτερη ενεργειακή ασφάλεια, τόνισε ότι η διασφάλιση της προμήθειας ενέργειας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για κάθε χώρα.

«Τώρα, με την κρίση στον Περσικό Κόλπο, καταλαβαίνετε πόσο σημαντικό είναι να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για την τροφοδοσία ενέργειας σε μια συγκεκριμένη χώρα. Εδώ γίνονται πόλεμοι ώστε να υπάρχει η ασφάλεια προμήθειας και εμείς αρνούμαστε να διαχειριστούμε τις προκλήσεις ενός έργου που λέγεται Great Sea Interconnector», σημείωσε.

Το γεωπολιτικό στοιχείο

Ο πρώην Υπουργός Ενέργειας εκτίμησε ότι το μεγαλύτερο ρίσκο για την υλοποίηση του έργου δεν έγκειται στο τεχνικό κομμάτι ή στη χρηματοδότηση, αλλά στη γεωπολιτική διάσταση. Όπως ανέφερε, το έργο είναι ρυθμιζόμενο και προσφέρει συγκεκριμένη απόδοση στο κεφάλαιο των επενδυτών, κάτι που θεωρητικά μπορεί να προσελκύσει χρηματοδότηση. «Εάν το έργο προχωρήσει, είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν εκεί έξω επενδυτές που μπορεί να τοποθετήσουν κεφάλαια, διότι πρόκειται για ρυθμιζόμενο έργο με συγκεκριμένη απόδοση», ανέφερε.

Επανέλαβε ότι η βασική πρόκληση αφορά τη διαχείριση του γεωπολιτικού παράγοντα, ιδιαίτερα σε σχέση με τις αντιδράσεις της Τουρκίας.

«Το έργο είναι ευρωπαϊκό»

Ο κ. Παπαναστασίου κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιδείξει πιο αποφασιστική στάση στη στήριξη του έργου. Όπως τόνισε, ο Great Sea Interconnector δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διμερής ή περιφερειακή διαφορά, αλλά ως ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή. «Το έργο είναι ευρωπαϊκό. Δεν θα έπρεπε να είναι διένεξη μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας». Όπως ανέφερε, αν υπάρχει βούληση για στήριξη της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε υπάρχει και το πεδίο για να στηριχθεί ένα ευρωπαϊκό έργο όπως ο GSI.

Τσ. Έλληνας: Οι δοκιμές επιβεβαιώνουν ότι το έργο είναι τεχνικά βιώσιμο

Σε δηλώσεις του στο Economy Today, ο ειδικός σε θέματα ενέργειας Τσαρλς Έλληνας σημείωσε ότι οι πρόσφατες δοκιμές του καλωδίου επιβεβαιώνουν πως το έργο είναι τεχνικά υλοποιήσιμο. «Ήταν μια τεχνική διαδικασία» ανέφερε, επισημαίνοντας ότι είναι υποχρέωση της Nexans στην κατασκευή καλωδίων. «Την έκανε και αποδείχτηκε ξεκάθαρα ότι είναι τεχνικά βιώσιμο το έργο».

Ερωτηθείς κατά πόσο οι δοκιμές αυτές μπορεί να στέλνουν και μήνυμα πίεσης για να προχωρήσει το έργο, άφησε να εννοηθεί ότι πέρα από την καθαρά τεχνική τους διάσταση υπάρχει και μια ευρύτερη σκοπιμότητα. Όπως εξήγησε, «η εταιρεία δείχνει ότι συνεχίζει την κατασκευή και τις προετοιμασίες που χρειάζονται για το καλώδιο. Δεν έχει σταματήσει παρόλα τα προβλήματα που έχουν αντιμετωπιστεί μέχρι τώρα».

«Δεν υπήρχε ποτέ οικονομικό ρίσκο»

«Για εμένα δεν υπήρχε καμιά φορά οικονομικό ρίσκο», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Έλληνας, ο οποίος υποστήριξε τη θέση του κ. Παπαναστασίου ότι ο GSI μπορεί να προσελκύσει επενδυτές, καθώς πρόκειται για ένα ρυθμιζόμενο ενεργειακό έργο. «Αυτά που είπε ο κ. Παπαναστασίου είναι σωστά. Είναι ρυθμιζόμενο έργο, καθορίζεται η κερδοφορία του και τα ανακτήσιμα έξοδα και σίγουρα αν κάποτε το ολοκληρώσουμε θα δούμε οφέλη» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση θα μπορούσε να επιτρέψει την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ χωρών, ιδιαίτερα από ανανεώσιμες πηγές, κάτι που θα είχε θετικό αντίκτυπο και για τους καταναλωτές. «Οι υπολογισμοί της ΡΑΕΚ προηγουμένως ήταν ότι θα υπάρχει ένα ξεκάθαρο όφελος από το καλώδιο. Και οι δικές μου μελέτες αυτό δείχνουν». 

«Σιγή ιχθύος» για τις μελέτες που εκκρεμούν

Tην ίδια ώρα, ο κ. Έλληνας εξέφρασε ανησυχία για την πορεία των μελετών βιωσιμότητας που έχει αναλάβει να επικαιροποιήσει η κυπριακή κυβέρνηση. Όπως σημείωσε, η διαδικασία αυτή ανακοινώθηκε από πέρσι, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει ουσιαστική εξέλιξη. «Η κυβέρνηση έχει αναλάβει να κάνει επικαιροποίηση της βιωσιμότητας του έργου από πέρσι και ακόμη δεν έχουμε ακούσει τίποτα», ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Κατά τον ίδιο, η καθυστέρηση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς συνεχίζουν να προχωρούν με τις δικές τους διαδικασίες. «Η καθυστέρηση αυτή για εμένα είναι αδικαιολόγητη, ιδιαίτερα τώρα που φαίνεται ξεκάθαρα ότι τα ρίσκα του καλωδίου έχουν σχεδόν εξαφανιστεί. Το μόνο που έχει μείνει είναι το γεωπολιτικό».

Ο κ. Έλληνας ανέφερε ότι τόσο Ελλάδα όσο και Ευρώπη υποστηρίζουν το έργο, αλλά η Κύπρος εξακολουθεί να βρίσκει πατήματα για να καθυστερεί τις εξελίξεις. «Η Ελλάδα λέει για το γεωπολιτικό ρίσκο ότι είναι διαχειρίσιμο, η Ευρώπη λέει ότι το γεωπολιτικό ρίσκο είναι διαχειρίσιμο, εμείς όμως δεν προχωρούμε. Βάζουμε το γεωπολιτικό ρίσκο σαν δικαιολογία και καθυστερούμε. Πρέπει οι μελέτες που συμφωνήσαμε να γίνουν, να γίνουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και να προχωρήσουμε».

Εκ των έσω τα προβλήματα

Ο ίδιος αποδίδει την καθυστέρηση και σε διαφορετικές προσεγγίσεις που φαίνεται να υπάρχουν εντός της κυβέρνησης. Όπως αναφέρει, ενώ το Υπουργείο Ενέργειας εμφανίζεται θετικό προς την προώθηση του έργου, ο Υπουργός Οικονομικών εξακολουθεί να εκφράζει επιφυλάξεις.

«Τα προβλήματα προέρχονται μέσα από την Κύπρο», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Υπάρχει μία διαίρεση στη θέση για το καλώδιο. Ο κ. Παπαναστασίου όταν ήταν υπουργός το υποστήριζε, φαίνεται να το υποστηρίζει και ο νέος υπουργός, αλλά ο ΥΠΟΙΚ φαίνεται να αντιτίθεται εντελώς και δεν παίρνουμε μία απόφαση. Μένουμε διχασμένοι, γι΄ αυτό και δεν προχωρούν αυτές οι μελέτες», σημείωσε.

Καμπανάκι  για τις τιμές ηλεκτρισμού

Ο κ. Έλληνας υπογράμμισε ότι η καθυστέρηση στην προώθηση ενεργειακών έργων ενδέχεται να έχει άμεσο αντίκτυπο και στο κόστος ηλεκτρισμού. Όπως ανέφερε, η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο είναι ήδη ιδιαίτερα υψηλή και αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω.

«Θα ανέβει ακόμη περισσότερο, τουλάχιστον 15%, λόγω του πολέμου στο Ιράν», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι έργα όπως ο GSI θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές.

Παρέμβαση και από τον Ερχιουρμάν

Στο μεταξύ, αξίζει να αναφέρουμε ότι το έργο σχολίασε την Τετάρτη και ο Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να λάβει σαφή απόφαση για την πορεία του Great Sea Interconnector. Συγκεκριμένα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης υποστήριξε ότι η ΕΕ καλείται να επιλέξει αν θα στηρίξει το συγκεκριμένο έργο ή μια εναλλακτική λύση ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου μέσω Τουρκίας και Ελλάδας, θέση που, όπως ανέφερε, υποστηρίζει η πολιτική του ομάδα εδώ και χρόνια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΥΠΕΝ: Έτοιμοι για παρέμβαση αν υπάρξουν αδικαιολόγητες αυξήσεις στα καύσιμα